Creatieve ondernemers vinden plek in Hof van Cartesius

Creatieve ondernemers vinden plek in Hof van Cartesius

De circulaire broedplaats Hof van Cartesius in Utrecht trekt sinds 2017 creatieve ondernemers aan, die zoeken naar een groene werkplek. De enthousiastelingen mogen zelf de plek afbouwen, maar dan wel met hergebruikte materialen.

Aan de rafelrand van Utrecht lag een braakliggend stuk grond, die initiatiefnemers Bianca en Charlotte Ernst wilden aanpakken. “3 jaar geleden plaatste de gemeente Utrecht een oproep”, denkt Bianca Ernst terug. “Het gebied ligt in het centrum, omgeven door woonwijken en een bedrijventerrein. De gemeente zocht naar pioniers om hiervan iets bijzonders te maken.” 

Circulair groene werkplekken opzetten

Duurzaamheid en circulariteit vormden 2 belangrijke pijlers binnen de uitvraag. “Er waren geen harde randvoorwaarden, maar het heeft ons wel geholpen om de uitvraag te winnen. Ons plan was namelijk om groene werkplekken te maken en dit circulair op te zetten. Een groene werkomgeving zorgt immers voor een hogere productiviteit en meer geluk.”

Ons plan was om groene werkplekken te maken en dit circulair op te zetten. Een groene werkomgeving zorgt voor een hogere productiviteit en meer geluk.

Bianca Ernst, mede-initiatiefnemer Hof van Cartesius

Toen de zussen de uitvraag wonnen, startte de financieringsuitdaging. “We moesten zelf zorgen voor de benodigde investeringen en de banken stonden niet te springen om ons van het nodige geld te voorzien. In onze zoektocht naar samenwerkingspartners die ons met dit vraagstuk konden helpen, vonden we de verbinding met adviseurs Overmorgen, gespecialiseerd in gebiedsontwikkeling. Daarnaast sloten we een samenwerking met Overvecht Vastgoed, dat het gebied naar een hoger plan wilde brengen.”

Met crowdfunding middelen bij elkaar krijgen

Hoewel de duurzaamheidsambities op steun konden rekenen van Overvecht Vastgoed, werden de circulariteitsdoelstellingen niet meteen financieel ondersteund. Door onder andere crowdfunding werden de benodigde middelen bij elkaar gesprokkeld. “Voor het onderdeel circulariteit wilden we gebruikte materialen toepassen. Daarnaast was het doel om het gebouw na bepaalde tijd, bijvoorbeeld dertig jaar, weer uit elkaar te halen en de materialen elders een nieuwe bestemming te geven.”

Op dat moment ontbrak het de initiatiefnemers nog aan expertise om de circulaire ambities daadwerkelijk in te vullen. “We vroegen ons af hoe ver we konden gaan met betrekking tot deze ontwikkelingen en welke onderdelen we kunnen hergebruiken. Dankzij een blog van Duurzaam Gebouwd-expert Pim Peters kwamen we in contact met zijn organisatie, IMd Raadgevende Ingenieurs.” IMd boog zich onder andere over het toepassen van een circulaire constructie in de vorm van een donorskelet. “We richten ons op duurzaam construeren, waarbij we zo min mogelijk primaire grondstoffen en energie gebruiken om gebouwen te maken”, vertelt Peters. “Zo ook binnen dit project.”

Herbruik van een casco

Een ontwikkeling binnen de circulaire bouw is het hergebruik van een casco bij renovatie en transformatie. “We passen dit steeds vaker toe om bestaande gebouwen een nieuwe bestemming te geven. Dus voor bestaande bouw zijn we het al min of meer gewend om een eerder gebruikt casco toe te passen. Maar wil je ook bij nieuwbouw een bestaand casco gebruiken, dan heb je de uitdaging om daarvoor een geschikt donorskelet te vinden in de omgeving.”

Het reduceren en minimaliseren van bouwafval vormde een belangrijke pijler binnen de ontwikkeling van dit project.

Pim Peters, IMd Raadgevende Ingenieurs

In het geval van het Hof wil het bouwteam een betonnen donorskelet inzetten, met betonvloeren uit een Utrechts slooppand (zie foto bovenaan). “Daar zijn we nu naar op zoek. Door zo’n skelet in te zetten, verlagen we de milieulast met 75%, versus een compleet nieuwe constructie.” Naast de gehoopte tweedehands betonconstructie zet het team diverse circulaire materialen in, waaronder tweedehands houten balken en oude spoorrails. “De ramen, deuren, schuifpuien, stopcontacten en andere elementen zijn gebruikte materialen”, voegt Ernst toe. “Via het netwerk van de sloper kregen we dit aangeboden.” Vanuit de gemeente kreeg het projectteam alle ruimte om voor gebruikte materialen te kiezen. “Het reduceren en minimaliseren van bouwafval vormde een belangrijke pijler binnen de ontwikkeling van dit project. Onze aandacht ging niet alleen uit naar de circulaire constructie en het verlagen van de milieulast maar uiteraard ook naar de constructieve veiligheid”, besluit Peters.

Minder bouwafval

De duurzame ontwikkeling bleef niet onopgemerkt. Het Hof kon de afgelopen maanden rekenen op aandacht van ondernemers op zoek naar huisvesting op een centrale plek in Utrecht. Ernst: “We kregen veel reacties van ondernemers met een groen hart. Zij waren zelf verantwoordelijk voor de circulaire afbouw van hun werkplek. We hebben nu bijna dertig ondernemers die hun eigen plek hebben in het Hof. We zitten nu vol, maar krijgen nog steeds veel reacties. Dat maakt dat we willen doorgroeien.”

De 2 paviljoens van Het Hof werden gerealiseerd met 20 m3 minder bouwafval ten opzichte van een vergelijkbaar bouwproject. “We hebben de levensduur van verschillende materialen met meer dan tien jaar verlengd. 30 meter spoorrails, 275 houten balken, veertien hardhouten deuren en heel veel andere elementen krijgen een nieuw leven in Het Hof”, aldus Bianca Ernst. Uit de realisatie blijkt ook dat circulair bouwen meer uitdagingen met zich meebrengt ten opzichte van het reguliere bouwproces. “Zo waren gaten op de verkeerde plek geboord van koudgewalst staal. Een volgende keer passen we strenger materiaalinspectie toe en organiseren we het op een andere manier. De samenwerking met leveranciers, ontwerpers, bouwers en opdrachtgevers blijft van essentieel belang. Vroegtijdig aan tafel te gaan met betrokkenen was doorslaggevend voor het succes.

Dit verhaal is ook verschenen in Duurzaam Gebouwd Magazine #39.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

FSC pleit voor meer gebruik tropisch hout

FSC pleit voor meer gebruik tropisch hout

Gisteren om 08:00 uur
timer 4 min

Met de Bosberekentool wil FSC Nederland ervoor zorgen dat bouwbedrijven meer tropisch hout in bouwprojecten verwerken. ...

Lees verder »

Milieustraten met een materialenpaspoort

Milieustraten met een materialenpaspoort

18 mrt om 11:00 uur
timer 1 min

Milieustraten met een materialenpaspoort zijn geen vergezicht meer. Modulo Milieustraten levert ze vanaf nu om ...

Lees verder »

Gameontwikkelaars printen vergadercentrum in Teuge

Gameontwikkelaars printen vergadercentrum in ...

14 mrt om 15:30 uur
timer 4 min

Europa’s eerste commerciële, 3D-geprinte gebouw verschijnt in het Gelderse Teuge. Niet bouwvakkers maar ...

Lees verder »

Innovatiebijeenkomst Slim Circulair
apr18

Innovatiebijeenkomst Slim Circulair

18 april aanstaande vindt de vierde editie van de BouwCirculair Innovatiebijeenkomst: Slim Circulair plaats! Een ...

Dit betreft een extern evenement uit het netwerk van Duurzaam Gebouwd

Lees verder »

Innovation Award beloont betekenis

Innovation Award beloont betekenis

12 mrt om 08:00 uur
timer 1 min

Met de Rabobank Innovation Challenge bieden Building Holland en Rabobank een podium voor vernieuwing in de bouwketen. 

Lees verder »

Biobased vloer als dienst

Biobased vloer als dienst

26 feb om 11:00 uur
timer 1 min

Forbo Flooring komt met biocomposiet waarin gebruikte marmoleumvloeren zijn verwerkt. De innovatie kan voor een ...

Lees verder »

Duurzaamheid gaat niet over een nacht ijs

Duurzaamheid gaat niet over een nacht ijs

11 feb om 11:00 uur
timer 5 min

Moeilijk hoeft circulair aanbesteden niet te zijn, aldus Lukas Pepping (Antea Group Nederland). Als je in de aanbesteding ...

Lees verder »

Circulair aanbesteden in de praktijk: workshops van het DGC

Circulair aanbesteden in de praktijk: workshops ...

1 feb om 08:00 uur
timer 1 min

Eerder lieten we je al weten dat we grote namen op het programma hebben staan voor Duurzaam Gebouwd Congres. Ook ...

Lees verder »

Circulariteit en energieneutraliteit centraal bij GWW-project provincie Utrecht

Circulariteit en energieneutraliteit centraal ...

25 jan om 13:00 uur
timer 1 min

Provincie Utrecht gaf de opdracht om de doorstroming, veiligheid en leefbaarheid op en langs de Arnhemseweg te ...

Lees verder »

Merosch wint Ondernemersprijs Midden-Holland

Merosch wint Ondernemersprijs Midden-Holland

25 jan om 10:00 uur
timer 1 min

Adviesbureau maakt van gebouw uit de jaren vijftig een modern, gasloos en energieneutraal kantoor.

Lees verder »

Circulair denken: van TCO naar TBO

Circulair denken: van TCO naar TBO

11 jan om 15:30 uur
timer 3 min

De circulaire economie begint op gang te komen. Ook in 2018 zijn fantastische ontwikkelingen opgestart in de gebouwde ...

Lees verder »

'Circulariteit is een kwestie van niet zeuren maar gewoon doen'

'Circulariteit is een kwestie van niet zeuren ...

10 jan om 11:00 uur

Een interview met Houkje Rijpstra, directeur Vereniging Circulair Friesland en spreker tijdens het Duurzaam Gebouwd ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up