Creatieve ondernemers vinden plek in Hof van Cartesius

Creatieve ondernemers vinden plek in Hof van Cartesius

De circulaire broedplaats Hof van Cartesius in Utrecht trekt sinds 2017 creatieve ondernemers aan, die zoeken naar een groene werkplek. De enthousiastelingen mogen zelf de plek afbouwen, maar dan wel met hergebruikte materialen.

Aan de rafelrand van Utrecht lag een braakliggend stuk grond, die initiatiefnemers Bianca en Charlotte Ernst wilden aanpakken. “3 jaar geleden plaatste de gemeente Utrecht een oproep”, denkt Bianca Ernst terug. “Het gebied ligt in het centrum, omgeven door woonwijken en een bedrijventerrein. De gemeente zocht naar pioniers om hiervan iets bijzonders te maken.” 

Circulair groene werkplekken opzetten

Duurzaamheid en circulariteit vormden 2 belangrijke pijlers binnen de uitvraag. “Er waren geen harde randvoorwaarden, maar het heeft ons wel geholpen om de uitvraag te winnen. Ons plan was namelijk om groene werkplekken te maken en dit circulair op te zetten. Een groene werkomgeving zorgt immers voor een hogere productiviteit en meer geluk.”

Ons plan was om groene werkplekken te maken en dit circulair op te zetten. Een groene werkomgeving zorgt voor een hogere productiviteit en meer geluk.

Bianca Ernst, mede-initiatiefnemer Hof van Cartesius

Toen de zussen de uitvraag wonnen, startte de financieringsuitdaging. “We moesten zelf zorgen voor de benodigde investeringen en de banken stonden niet te springen om ons van het nodige geld te voorzien. In onze zoektocht naar samenwerkingspartners die ons met dit vraagstuk konden helpen, vonden we de verbinding met adviseurs Overmorgen, gespecialiseerd in gebiedsontwikkeling. Daarnaast sloten we een samenwerking met Overvecht Vastgoed, dat het gebied naar een hoger plan wilde brengen.”

Met crowdfunding middelen bij elkaar krijgen

Hoewel de duurzaamheidsambities op steun konden rekenen van Overvecht Vastgoed, werden de circulariteitsdoelstellingen niet meteen financieel ondersteund. Door onder andere crowdfunding werden de benodigde middelen bij elkaar gesprokkeld. “Voor het onderdeel circulariteit wilden we gebruikte materialen toepassen. Daarnaast was het doel om het gebouw na bepaalde tijd, bijvoorbeeld dertig jaar, weer uit elkaar te halen en de materialen elders een nieuwe bestemming te geven.”

Op dat moment ontbrak het de initiatiefnemers nog aan expertise om de circulaire ambities daadwerkelijk in te vullen. “We vroegen ons af hoe ver we konden gaan met betrekking tot deze ontwikkelingen en welke onderdelen we kunnen hergebruiken. Dankzij een blog van Duurzaam Gebouwd-expert Pim Peters kwamen we in contact met zijn organisatie, IMd Raadgevende Ingenieurs.” IMd boog zich onder andere over het toepassen van een circulaire constructie in de vorm van een donorskelet. “We richten ons op duurzaam construeren, waarbij we zo min mogelijk primaire grondstoffen en energie gebruiken om gebouwen te maken”, vertelt Peters. “Zo ook binnen dit project.”

Herbruik van een casco

Een ontwikkeling binnen de circulaire bouw is het hergebruik van een casco bij renovatie en transformatie. “We passen dit steeds vaker toe om bestaande gebouwen een nieuwe bestemming te geven. Dus voor bestaande bouw zijn we het al min of meer gewend om een eerder gebruikt casco toe te passen. Maar wil je ook bij nieuwbouw een bestaand casco gebruiken, dan heb je de uitdaging om daarvoor een geschikt donorskelet te vinden in de omgeving.”

Het reduceren en minimaliseren van bouwafval vormde een belangrijke pijler binnen de ontwikkeling van dit project.

Pim Peters, IMd Raadgevende Ingenieurs

In het geval van het Hof wil het bouwteam een betonnen donorskelet inzetten, met betonvloeren uit een Utrechts slooppand (zie foto bovenaan). “Daar zijn we nu naar op zoek. Door zo’n skelet in te zetten, verlagen we de milieulast met 75%, versus een compleet nieuwe constructie.” Naast de gehoopte tweedehands betonconstructie zet het team diverse circulaire materialen in, waaronder tweedehands houten balken en oude spoorrails. “De ramen, deuren, schuifpuien, stopcontacten en andere elementen zijn gebruikte materialen”, voegt Ernst toe. “Via het netwerk van de sloper kregen we dit aangeboden.” Vanuit de gemeente kreeg het projectteam alle ruimte om voor gebruikte materialen te kiezen. “Het reduceren en minimaliseren van bouwafval vormde een belangrijke pijler binnen de ontwikkeling van dit project. Onze aandacht ging niet alleen uit naar de circulaire constructie en het verlagen van de milieulast maar uiteraard ook naar de constructieve veiligheid”, besluit Peters.

Minder bouwafval

De duurzame ontwikkeling bleef niet onopgemerkt. Het Hof kon de afgelopen maanden rekenen op aandacht van ondernemers op zoek naar huisvesting op een centrale plek in Utrecht. Ernst: “We kregen veel reacties van ondernemers met een groen hart. Zij waren zelf verantwoordelijk voor de circulaire afbouw van hun werkplek. We hebben nu bijna dertig ondernemers die hun eigen plek hebben in het Hof. We zitten nu vol, maar krijgen nog steeds veel reacties. Dat maakt dat we willen doorgroeien.”

De 2 paviljoens van Het Hof werden gerealiseerd met 20 m3 minder bouwafval ten opzichte van een vergelijkbaar bouwproject. “We hebben de levensduur van verschillende materialen met meer dan tien jaar verlengd. 30 meter spoorrails, 275 houten balken, veertien hardhouten deuren en heel veel andere elementen krijgen een nieuw leven in Het Hof”, aldus Bianca Ernst. Uit de realisatie blijkt ook dat circulair bouwen meer uitdagingen met zich meebrengt ten opzichte van het reguliere bouwproces. “Zo waren gaten op de verkeerde plek geboord van koudgewalst staal. Een volgende keer passen we strenger materiaalinspectie toe en organiseren we het op een andere manier. De samenwerking met leveranciers, ontwerpers, bouwers en opdrachtgevers blijft van essentieel belang. Vroegtijdig aan tafel te gaan met betrokkenen was doorslaggevend voor het succes.

Dit verhaal is ook verschenen in Duurzaam Gebouwd Magazine #39.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c185 c225
Proeftuin circulair bouwen deltaWonen

Proeftuin circulair bouwen deltaWonen

30 okt om 10:00 uur
timer 2 min

Woningbouwcorporatie deltaWonen start met een proeftuin om circulair te bouwen en wil daartoe graag samenwerken ...

Lees verder »

c21 c26 c125 c185
Floriade 2022 wordt groener en duurzamer dan ooit

Floriade 2022 wordt groener en duurzamer dan ...

28 okt om 15:00 uur
timer 5 min

De contouren voor de Floriade in 2022 worden zichtbaar. Het eerste vastgoed verrijst binnenkort op het Floriade-terrein ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Geen project zonder circulaire strategie

Geen project zonder circulaire strategie

28 okt om 10:00 uur
timer 6 min

Hoe vaak zie je twee van de grootste aanbesteders van Nederland in actie op één podium? Dat gebeurde ...

Lees verder »

c138 c185 c257
Ebook Circulair bouwen met BIM

Ebook Circulair bouwen met BIM

In de gratis Ebook 'Circulair bouwen met BIM' brengen we je opnieuw op de hoogte omtrent de stand van zaken in ...
c21 c185 c225 c244
Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers in de Bouw & Infra

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers ...

9 sep om 08:00 uur
timer 1 min

Gamechangers in de Bouw & Infra zet koplopers op het podium die je alles vertellen over de verbinding ...

Lees verder »

c21 c127 c144 c185 c225 c244 c246
Split incentive? Circulair opgelost!

Split incentive? Circulair opgelost!

30 aug om 17:00 uur
timer 3 min

De split incentive is vaak een drempel om niet te verduurzamen. De eigenaar van het pand investeert immers in ...

Lees verder »

c21 c143 c185 c225 c244
Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

30 aug om 11:00 uur
timer 2 min

De Amsterdam International Community School, de expatschool in Amsterdam, opende gisteren de deuren van een nieuw ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Handreiking Losmaakbaarheid geeft aanbestedingsadvies

Handreiking Losmaakbaarheid geeft aanbestedingsadvies

25 jul om 11:00 uur
timer 1 min

PIANOo en Rijkswaterstaat sloegen de handen ineen voor een handreiking Losmaakbaarheid. In de publicatie lees ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c269
Hoge circulaire ambities voor nieuw brugbedieningscentrum in Leeuwarden

Hoge circulaire ambities voor nieuw brugbedieningscentrum ...

25 jul om 08:00 uur
timer 4 min

Aan de westkant van Leeuwarden komt een nieuw brugbedieningscentrale. In de toekomst is dit de plek van waaruit ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c243 c244
'Experimenteren en innoveren essentieel voor duurzaam inkopen'

'Experimenteren en innoveren essentieel voor ...

18 jul om 13:00 uur
timer 9 min

Lef tonen en nieuwe vormen van samenwerken vormen de sleutel naar een duurzamer, meer circulair inkoop- en aanbestedingsproces. ...

Lees verder »

c21 c26 c185 c244
Remontabel kantoorgebouw haalt natuur naar binnen

Remontabel kantoorgebouw haalt natuur naar binnen

11 jul om 11:00 uur
timer 3 min

In Driebergen verrijst een volledig remontabel kantoorpand, met een duurzaamheidsniveau dat ligt op BREEAM Outstanding. ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Bedrijven ontwikkelen circulair product binnen 150 dagen

Bedrijven ontwikkelen circulair product binnen ...

11 jun om 11:00 uur
timer 3 min

Lukt het om binnen 150 dagen een nieuw circulair product te ontwikkelen met marktpotentie? De bedrijven ENGIE, ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up