‘Voor prestatiecontracten is herschikking van keten nodig’

timer5 min
‘Voor prestatiecontracten is herschikking van keten nodig’

In een snel veranderende markt, waarin consumenten en opdrachtgevers steeds meer gaan verduurzamen, vragen prestatiecontracten in de bouwwereld steeds meer aandacht. Hierbij spelen met name de fabrikanten zelf een belangrijke rol, zo bleek tijdens de Round Table over Prestatiecontracten.

Met de stelling ‘Prestatiecontracten kunnen op alle systeemconfiguraties of productcombinaties worden aangeboden’ trapte Elbert Stoffer van klimaatspecialist Itho Daalderop deze roundtable af. “Waar leg je dan de prestatie op vast?”, vroeg hij aan de deelnemers. “Je hebt immers ook met bewonersgedrag te maken. Bovendien moet er samenhang zijn tussen de producten, om prestaties te kunnen garanderen.” Als voorbeeld noemt hij dat de ventilatiefunctionaliteit in deuren en ramen alleen in samenhang met het ventilatiesysteem in de woning kan worden beoordeeld en gegarandeerd. “Het geheel moet de prestatie leveren, je moet dus voorwaarden stellen”, vond René Witteveen van Unica. Maciej Cichocki van Fakro voegde toe: “De markt is in transitie. We kijken nog naar losse prestaties in plaats van de totale prestatie.”

‘Voor prestatiecontracten is herschikking van bouwketen nodig’

Vergelijken met autosector?

Als voorbeeld legden de aanwezigen de link naar de autobranche. “Kijk naar de auto en de garantie over het geheel”, vond Cichocki. “Hiervoor is meer integraal denken noodzakelijk. Op basis van deze manier van denken moet de lijn worden doorgetrokken naar prestatie, comfort en energie. Onze branche moet zelf deze vertaling maken. De consument heeft op dit vlak veelal slechts een onbewust verwachtingspatroon. Randvoorwaarden zijn daarbij belangrijk, mits in lijn met het dagelijks gebruik. Kijk naar het verschil tussen testresultaten in een lab en in de praktijk.” Piet van Loenhout van Berkvens was het niet een met de vergelijking met de auto-industrie. “De bouw is die industrie op sommige punten voorbij: garanties zijn mogelijk op basis van normaal daadwerkelijk gebruik in plaats van verouderde theoretische uitgangspunten. De bouw is deels ook veel verder in diensten aan de gebruiker.” Volgens hem stellen in de utiliteitsbouw, naast opdrachtgevers, soms ook de verzekeringspartijen voorwaarden, waardoor ketenintegratie en prestatiegaranties tot stand komen. “Dit zie je bijvoorbeeld gebeuren rond (brand)veiligheid”, verklaarde hij. “Wat boven alles van belang is bij het garanderen van prestaties: de beloftes zijn vooraf duidelijk en kunnen transparant worden vastgelegd. Het gaat dus om openheid, eerlijkheid, duidelijkheid en op basis daarvan het verdienen van vertrouwen.”

Integratieniveau naar hoger plan tillen

Op de stelling ‘De prestatiegarantie kan alleen kan worden afgegeven indien opdrachtgever en -nemer zich over een langere periode aan elkaar verbinden, met daarbij een ingebedde regisseursrol’ volgt – na enige discussie –  een positieve reactie. Alle aanwezigen beamen dat de partijen het integratieniveau naar een hoger plan moeten tillen: het wordt een horizontale keten met een regisseur in plaats van een verticale keten. Eén partij met regie die de prestatie afgeeft. “We moeten ook vooral beginnen te doen”, gaf Cichocki aan. “Kijk maar eens naar BIM’men: iedere aannemer roept het, de installatiebranche doet het. Begin bij kleine projecten, zo kun je samen ontwikkelen met bestaande partners die elkaar reeds vertrouwen. Zo deel je ook de financiële lusten én lasten, zonder dat de risico’s te groot worden. Piet geeft aan dat samenwerking projectoverstijgend moet zijn. “Een project moet ook een vehikel zijn om te leren, om producten te ontwikkelen. Dat is overigens eenvoudiger in de woningbouw dan in de utiliteitsbouw. De woningbouw is namelijk al veel meer proces gestuurd, terwijl de utiliteitsbouw nog steeds meer puur projectgestuurd is.” Als heikel punt in deze discussie zag hij de relatief ‘lange’ periode: “Niet zozeer in de samenwerking tussen partners, maar wel de lange periodes waarover garanties moeten worden afgegeven. De markt vraagt om garanties tot wel 50 jaar. Vraag is dan of de balans in risicodekking en realistisch te verwachten kosten in dit soort contracten nog te realiseren is. Dit soort zaken komen, logischerwijs, terug in de marktprijzen van deze garanties. Zekerheid heeft een kostprijs. De markt bepaalt uiteindelijk zelf welke risico’s ze kan dragen en wat het verzekeren van deze risico’s kost.”

Herschikking van keten

De strekking van de laatste stelling is dat de conceptleverancier het systeem samenstelt uit de benodigde componenten en de prestatiegarantie levert. Dat is een kwestie van de risicodekking regelen. De groep reageert minder positief op deze stelling. “Hoe langer je over risico’s praat, hoe meer risico’s je vindt”, vond Gertjan Vons van Orcon. “Je hebt een herschikking van de keten nodig.”

Groeiende belang fabrikant

De deelnemers waren erover eens dat de fabrikant belangrijker wordt. “De fabrikant kan de risico’s het best zelf inschatten en daardoor garanderen”, lichtte Fernando Padmos van Xylem toe. “Risicodekking lijkt een containerbegrip te worden. Maar wie creëert een lonkend businessmodel? Waar stappen de echte ondernemers als eerste in? Zijn de winnaars van vandaag de verliezers van morgen?” Volgens Aris Bakker van Trilux speelt the internet of things (IoT) een belangrijke rol. “Doordat er meer informatie beschikbaar komt over het functioneren, wordt het ook eenvoudiger om systeemgaranties af te geven. Met IoT wordt het eenvoudiger om garanties af te geven. Hoe moet je nieuwe verdienmodellen inrichten, hoe worden deze gefinancierd KPI’s van de participanten? We moeten anders leren denken, we hebben andere mensen nodig en de organisatie anders inrichten.” Van Loenhout denkt dat de leverancier het risico het best kan bepalen. “Dat begint al bij engineering. Ook een onderhoudscontract is cruciaal voor prestatiegarantie. Die moeten op brancheniveau gestalte krijgen, in het geval van deuren via GND-garantie, en de markt behoeden helpen bij transparante verwachtingen.”

Hele termijn centraal

Tot slot vatte Stoffer samen dat de branche doordrongen is voor kwalitatief goede producten en diensten, die een geheel vormen en kunnen worden gerealiseerd op basis van vertrouwen en verregaande ketenintegratie. “Daarbij moeten we de gebruikers over de hele termijn centraal stellen, zodat zij begrijpen wat ze krijgen. Daarnaast is het nog belangrijker om prestaties gegarandeerd en georganiseerd te krijgen door de juiste partijen in de keten. De bouw moet een model ontwikkelen dat niet stopt bij oplevering van een gebouw. Transitie is dus nodig, het gaat nog sneller dan we denken.”

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c283
Speelruimte in bouwprojecten (3)

Speelruimte in bouwprojecten (3)

10 jun om 11:01 uur
timer 7 min

Wat je ook in een contract vastlegt, bespreek aan het begin duidelijk elkaars verwachtingen. Wat wordt er precies ...

Lees verder »

c223 c283
Whitepaper: 'Naar een integrale oplossing voor bouweconomische vraagstukken'

Whitepaper: 'Naar een integrale oplossing voor ...

De groeiende inzet op duurzaamheid en circulariteit brengt complexe financiële vraagstukken met zich ...
c21 c185 c225 c283
‘Honderd procent circulair door grenzen tussen organisaties weg te halen’

‘Honderd procent circulair door grenzen ...

26 mei om 13:01 uur
timer 6 min

Circulariteit toepassen in een project doe je vooral samen in een keten. Er liggen dan tal van kansen voor het ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Wat zijn jouw vragen over het Bouwteam DG 2020?

Wat zijn jouw vragen over het Bouwteam DG 2020?

19 mei om 10:25 uur
timer 1 min

Een jaar geleden werd de nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 gelanceerd. Een sterk staaltje van individuele ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Antea Group en Significant gaan vaker samen optrekken

Antea Group en Significant gaan vaker samen ...

19 mei om 10:01 uur
timer 1 min

Antea Group en Significant zijn een samenwerking aangegaan op het terrein van duurzaam inkopen en aanbesteden. ...

Lees verder »

c21 c136 c225 c261 c283
Wie wint de DigiDare Award 2021?

Wie wint de DigiDare Award 2021?

16 apr om 14:01 uur
timer 1 min

Ben jij ook bezig met het versnellen van digitaal werken in de bouw- en technieksector? Doe dan mee met de prijsvraag ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Speelruimte in bouwprojecten (2)

Speelruimte in bouwprojecten (2)

13 apr om 13:01 uur
timer 6 min

In een contract kun je van alles vastleggen, maar het vergt veel meer zaken om goed met elkaar samen te werken ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Nieuw perspectief: samenwerkingspatronen voor de toekomst

Nieuw perspectief: samenwerkingspatronen voor ...

29 mrt om 13:01 uur
timer 6 min

Corona heeft ons een nieuw perspectief op samenwerken gebracht. Wat zijn vanuit de opgebouwde ervaringen van het ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c283
Volledig fysieke MBA in Sustainable Leadership

Volledig fysieke MBA in Sustainable Leadership

25 mrt om 15:01 uur
timer 2 min

De Business School Nederland (BSN) start een tweejarige opleiding MBA in Sustainable Leadership. Deze opleiding ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Advies: kies voor selectieve toepassing DBFM-contract

Advies: kies voor selectieve toepassing DBFM-contract

15 mrt om 10:01 uur
timer 2 min

Vijftien jaar ervaring met Design en Construct (D&C) of Design-Build-Finance-Maintain (DBFM) contracten is ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c283
Levensduurkosten: denk vooruit, reken vooruit

Levensduurkosten: denk vooruit, reken vooruit

23 feb om 10:01 uur
timer 1 min

Ondanks het doordacht ontwerpen van toekomstbestendige gebouwen zijn er toch gebouwen die binnen tien jaar aan ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c283
Borging en monitoring van MVI

Borging en monitoring van MVI

22 feb om 10:01 uur
timer 5 min

Tijdens het grote, recent gehouden MVI-congres was er veel aandacht voor het blijvend borgen van Maatschappelijk ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up