Circulair en energieneutraal kunnen ook samen

timer4 min
Circulair en energieneutraal kunnen ook samen

Circulair en energieneutraal bouwen zijn beiden hot. Overal in het land komen nieuwe initiatieven op en we discussiëren ons wat af op interessante bijeenkomsten. Mooi, maar circulaire bouwers ontmoeten elkaar geregeld in andere circuits dan de pleitbezorgers van energieneutraal. Hoe kunnen we in Nederland de klimaatdoelstellingen (die zich meer richten op energieneutraal) verenigen met circulariteitsdoelstellingen in de bouw?

Het klimaatakkoord staat in Nederland prominent op de politieke agenda. Voor de bouw wordt dit thema al vrij snel vertaald naar het idee dat we van ons geliefde, maar oprakende gas af moeten, dat we onze gebouwen beter moeten isoleren en bovendien energie moeten gaan opwekken door middel van zonnepanelen en warmteboilers op onze daken. Over materialen wordt niet tot nauwelijks gesproken. Wie zijn huis bijvoorbeeld wil laten isoleren, komt terecht op vergelijkingswebsites met de voor- en nadelen van diverse isolatiematerialen, maar verneemt niets over de duurzaamheid van de materiaalkeuze. Laat staan of deze materialen een recyclingswaarde hebben.

Tegelijkertijd geeft staatssecretaris Stientje van Velthoven aan dat het klimaatakkoord mede kan worden gerealiseerd door circulariteitsdoelstellingen te behalen. Als er minder nieuwe materialen nodig zijn, wordt de CO2-uitstoot immers vanzelf gereduceerd. De vraag is of dit altijd helemaal juist is, maar om niet al te veel af te dwalen: laten we er vanuit gaan dat deze veronderstelling klopt. Wanneer je de circulariteitsambities (dus het verminderen van onze afhankelijkheid van nieuwe grondstoffen) van de rijksoverheid vrij vertaalt naar de bouw, komen je vaak terecht in gesprekken over materialenpaspoorten, modulair bouwen en de recycling van bouwmaterialen. 

Bij het begrip circulariteit is er overigens een belangrijke toevoeging te maken. Nu circulair het woord ‘duurzaam’ langzaam aan het vervangen is in de politieke arena, blijft het van belang om goed in de gaten te houden of de juiste zaken worden gestimuleerd door slim gebruik te maken van meetinstrumenten als LCA’s (Life Cycle Analyses). Dit om te analyseren of de maatregelen die we nemen daadwerkelijk milieuwinst opleveren. Circulair behoort geen doel op zich te zijn, maar is een middel om ervoor te zorgen dat we als samenleving een lagere milieu-impact hebben op onze vitale ecosystemen. Het is dan ook belangrijk foute prikkels te voorkomen: een gemeente die zich bijvoorbeeld blind staart op een circulair product (vaak vertaalt als een goed te recyclen product), maar daarmee een product aanschaft dat het al na een korte periode moet vervangen, is niet goed bezig. Het meest circulaire product blijft natuurlijk het product dat het minste materiaal gebruikt, het langste meegaat en de laagste milieu-impact heeft!

Auteur Marjolein van Gelder

Hoe kunnen deze circulaire en energieneutrale uitgangspunten voor de bouw worden verenigd? Dit kan door in het geval van bijvoorbeeld isolatie en warmtepompen ook te kijken wat een duurzame variant is met een lage milieu-impact, een product dat lang meegaat én aan het einde van zijn of haar leven te recyclen is. Kijk bijvoorbeeld in het geval van de warmtepomp of deze gemaakt is van duurzame materialen. Bovendien is een warmtepomp een uitstekend product om te gaan leasen zodat deze eigendom blijft van de fabrikant. Dit daagt de fabrikant uit om een product te produceren dat lang meegaat, te investeren in goede schoonmaak en onderhoudscontracten en het op te halen en te recyclen aan het einde van het leven. Daarnaast zijn warmtepompen duur en is het voor consumenten interessant zo’n enorme uitgave niet in één keer te hoeven doen.

Tegelijkertijd kun je ervoor kiezen om materialen toe te passen in een gebouw die én een lage CO2-footprint hebben én goed te recyclen of te composteren zijn aan het einde van het leven. Denk bijvoorbeeld aan het toepassen van (gecertificeerd) hout in de constructie wat een veel lagere CO2-uitstoot heeft dan het gebruik van beton. Maar ook gerecyclede materialen hebben over het algemeen een lagere CO2-uitstoot dan de virgin tegenhanger.

Hoog tijd dus dat kamp energieneutraal gaat nadenken over hoe en welke materialen worden toegepast in de verduurzaming van de gebouwde omgeving! Daarnaast is het noodzakelijk dat de pleitbezorgers van circulair bouwen inzichtelijk maken wat de CO2-impact is van circulaire oplossingen. En beiden zullen zich blijvend moeten inzetten om ook werkelijk meetbare oplossingen te bedenken die onze aarde leefbaar houden.

Ga je ook aan de slag met circulariteit en duurzame materialen in vloeren? Neem dan gerust contact met mij op.

Tekst: Marjolein van Gelder

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers in de Bouw & Infra

Circulaire bouw en samenwerking tijdens Gamechangers ...

9 sep om 08:00 uur
timer 1 min

Gamechangers in de Bouw & Infra zet koplopers op het podium die je alles vertellen over de verbinding ...

Lees verder »

Ebook Circulair bouwen met BIM

Ebook Circulair bouwen met BIM

In de gratis Ebook 'Circulair bouwen met BIM' brengen we je opnieuw op de hoogte omtrent de stand van zaken in ...
Split incentive? Circulair opgelost!

Split incentive? Circulair opgelost!

30 aug om 17:00 uur
timer 3 min

De split incentive is vaak een drempel om niet te verduurzamen. De eigenaar van het pand investeert immers in ...

Lees verder »

Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

Modulair schoolgebouw in Amsterdam dankzij Brexit

30 aug om 11:00 uur
timer 2 min

De Amsterdam International Community School, de expatschool in Amsterdam, opende gisteren de deuren van een nieuw ...

Lees verder »

Handreiking Losmaakbaarheid geeft aanbestedingsadvies

Handreiking Losmaakbaarheid geeft aanbestedingsadvies

25 jul om 11:00 uur
timer 1 min

PIANOo en Rijkswaterstaat sloegen de handen ineen voor een handreiking Losmaakbaarheid. In de publicatie lees ...

Lees verder »

'Experimenteren en innoveren essentieel voor duurzaam inkopen'

'Experimenteren en innoveren essentieel voor ...

18 jul om 13:00 uur
timer 9 min

Lef tonen en nieuwe vormen van samenwerken vormen de sleutel naar een duurzamer, meer circulair inkoop- en aanbestedingsproces. ...

Lees verder »

Remontabel kantoorgebouw haalt natuur naar binnen

Remontabel kantoorgebouw haalt natuur naar binnen

11 jul om 11:00 uur
timer 3 min

In Driebergen verrijst een volledig remontabel kantoorpand, met een duurzaamheidsniveau dat ligt op BREEAM Outstanding. ...

Lees verder »

Bedrijven ontwikkelen circulair product binnen 150 dagen

Bedrijven ontwikkelen circulair product binnen ...

11 jun om 11:00 uur
timer 3 min

Lukt het om binnen 150 dagen een nieuw circulair product te ontwikkelen met marktpotentie? De bedrijven ENGIE, ...

Lees verder »

'Circulair bouwen is uiteindelijk goedkoper'

'Circulair bouwen is uiteindelijk goedkoper'

1 mei om 11:00 uur
timer 6 min

De transitieagenda Circulaire Bouweconomie stelt een duidelijk doel: uiterlijk in 2050 moet de gebouwde leefomgeving ...

Lees verder »

Circulair en veilig bouwen: herbezinning juridische kaders

Circulair en veilig bouwen: herbezinning juridische ...

24 apr om 14:30 uur
timer 4 min

Hoogleraar privaatrecht Stéphanie van Gulijk is gespecialiseerd in bouwrecht en hield onlangs een interessante ...

Lees verder »

Hoe voorkom je een ramp als met de brug in Genua?

Hoe voorkom je een ramp als met de brug in Genua?

19 apr om 15:15 uur
timer 4 min

In drie bijeenkomsten werd onlangs de toekomst van de kunstwerken in de openbare ruimte besproken. Met vooral aandacht ...

Lees verder »

Drinkwaterbedrijven gaan voor circulair grondstoffenpaspoort

Drinkwaterbedrijven gaan voor circulair grondstoffenpaspoort

19 apr om 08:00 uur
timer 2 min

De tien Nederlandse drinkwaterbedrijven vragen hun leveranciers van leidingmateriaal om een objectief circulair ...

Lees verder »

Reacties

Hetzelfde geldt voor gezonde gebouwen (WELL) en klimaatadaptatie. Je zou niet OF maar EN moeten willen. Een gezond én circulair én energieneutraal én klimaatadaptief gebouw. Kom je toch weer op duurzaamheid in brede zin aanpakken. Met soms even extra focus op de aspecten die achterblijven (zoals circulariteit nu doet voor het materiaalgebruik).

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up