‘Materialenpaspoort moet verplicht worden in de bouw’

timer4 min
‘Materialenpaspoort moet verplicht worden in de bouw’

Materialenpaspoorten hebben de kracht om inzichtelijk te maken welke gebouwen écht circulair en gezond zijn. Op dit moment zijn dergelijke identiteitsbewijzen voor bouwstoffen nog niet verplicht, maar daar komt in 2020 wellicht verandering in. Reden te meer om de ‘zin en onzin’ van materialenpaspoorten te belichten, tijdens een seminar van de C2C Bouwgroep, waar diverse Duurzaam Gebouwd-partners aan zijn verbonden.

Beeld: Michel Porro Fotografie - www.michelporro.com 

Het is alweer vijf jaar geleden dat deze groep startte met zijn queeste, om het Cradle to Cradle gedachtegoed te verspreiden en te stimuleren. Inmiddels is de lijst met betrokkenen gegroeid en zijn partijen als C2C ExpoLAB, EPEA en SGS Search toegetreden. “Je kunt nu een volledig gebouw maken met alle producten van de C2C Bouwgroep”, vertelde een trotse voorzitter Kees Verweel.

De aangesloten partners knokken niet alleen voor een circulaire omgeving, maar ook voor een grotere inzet op gezondheid. In 2050 staat er een vastgoedvoorraad in Nederland die volledige herbruikbaar is, maar is deze dan wel opgebouwd uit materialen die niet giftig zijn? “Zorg daarom dat je weet waar de materialen van gemaakt zijn. We moeten nú al weten dat we geen producten gebruiken waar rotzooi in zit.”

Materialenpaspoort moet laagdrempelig zijn

Om inzichtelijk te maken wat je in je gebouwen stopt, vormen materialenpaspoorten een kans. Hierin krijgen grondstoffen een identiteit en is het aan het einde van de levensduur van een gebouw eenvoudiger om te demonteren en zijn er meer kansen om materialen op marktplaatsen te verhandelen. “Alleen als we weten wat er in de gebouwde omgeving is opgeslagen, kunnen we de circulaire economie vormgeven”, liet Rob Oomen van Madaster weten. “We willen ervoor zorgen dat het laagdrempelig is om met het materialenpaspoort aan de slag te gaan. Zo ondersteunt het Madaster Platform veel bestaande standaarden zoals BIM/IFC, Excel en API’s, om de inbedding hiervan zo eenvoudig mogelijk te maken. Vanuit het Platform kunnen via Partners andere functionaliteiten en inzichten worden gegenereerd zoals een MilieuPrestatie Gebouwen-berekening (MPG), en in de toekomst toegang tot een marktplaats voor materialen en een ingebedde CO2-berekeningstool.”

Natuurlijk spelen er ook financiële overwegingen om met een materialenpaspoort aan de slag te gaan. “We willen het voor iedereen mogelijk maken om een paspoort te maken. Er zijn een aantal fiscale regelingen, waaronder de MIA Vamil, die het maken van een paspoort dichterbij brengen.”  Hoewel het paspoort nog niet verplicht wordt gesteld, is daar wel een uitzicht op. Uiterlijk in 2020 komt daar een besluit over. “Blijf daar niet op wachten en ga vooral aan de slag. Idealiter wordt over vijf jaar bij ieder project een materialenpaspoort opgeleverd, zodat materialen altijd een identiteit houden.”

‘Materialenpaspoort moet verplicht worden in de bouw’

Rob Oomen van Madaster

Waarde van bouwmaterialen verhogen

Terwijl Madaster een topdown benadering aanhoudt om te bekijken wat er nu allemaal precies in een gebouw zit, doet EPEA dat van bottomup. “Je ziet in iedere industrie nadelige situaties ontstaan als je blind gaat recyclen”, vertelt Hein van Tuijl van EPEA. “Daarom is het zaak om in te zetten op gecontroleerde en gespecificeerde kringlopen. We willen de waarde van bouwmaterialen verhogen op verschillende manieren.”    

Belangrijk is om niet meer aan het einde van het proces data te verzamelen, maar dit in een vroeg stadium te doen. Daarom is er een gestandaardiseerd materialen paspoort nodig op het productniveau. Vervolgens kunnen we data gaan ‘stapelen’ tot gebouwniveau. Een van de manieren om de neuzen dezelfde kant op te krijgen, is het platform Building Material Scout. “Building Material Scout is een module die informatie verzamelt en het circulariteitspotentieel onthult. Elke leverancier kan via deze tool inzichtelijk maken wat er in zijn product zit.” Inmiddels zijn er meer dan 34.000 producten opgenomen, elk voorzien van een paspoort. “De producten komen samen in bouwelementen, die op hun beurt de basis vormen voor het complete gebouw. Op deze manier komen we tot het juiste niveau van detaillering voor het gebouwenpaspoort.” De vraag om gebouwenpaspoorten neemt snel toe in de markt, Twee lopende projecten zijn bijvoorbeeld de renovatie van WTC toren 1 en 2 in Brussel en het nieuwe hoofdkantoor van Vinci in Parijs..”

Vaak is niet het doel om iedere schroef en spijker te definiëren. Een uitgangspunt voor de gebouwgeigenaar is om vooral de materialen met de meeste impact in het paspoort onder te brengen. Bijvoorbeeld snel circulerende materialen of materialen met een gezondheidsimpact. ”Het gaat erom dat we datastromen op gang brengen die de positieve eigenschappen van materialen duiden. Dan wordt een element dat niet-giftig en gezonde eigenschappen heeft ook meer waard.” Dat geeft vervolgens een incentive voor leveranciers om verder te investeren in research en ontwikkelingen.

Verbetermogelijkheden inzichtelijk maken

Ook Roy Vercoulen van Circular IQ was overtuigd van de waarde van betrouwbare informatie over producten en hun samenstelling. “Als je meer weet over je product en wat erin zit, kun je de waarde ervan beter behouden. Een aandachtspunt bij het ophalen van data is dat de informatie die je nodig hebt om waarde te behouden, nu niet wordt geregistreerd, daardoor ontstaat afval en verliezen we onnodig geld en materialen”.

Om een passend antwoord te geven op die vragen, richt Circular IQ zich op het verzamelen van infromatie over de circulaire kenmerken van producten tijdens het inkoopproces. Daarvoor heeft Circular IQ software ontwikkeld die helpt de juiste info efficient te verzamelen.. “Verder onderbouw je de circulaire productkenmerken en maak je verbetermogelijkheden inzichtelijk.” Vercoulen brak een lans om vooral niet te blijven hangen in pilotprojecten, waar materialenpaspoorten wellicht eenmalig onderdeel zijn van de businesscase. “Het doel is opschaling, en systeemverandering en dat bereiken we alleen als we het werken met paspoorten verankeren in onze standaardprocessen.

De volledige versie van het artikel 'Materialenpaspoort moet verplicht worden in de bouw' lees je in het aankomende Duurzaam Gebouwd Magazine (#45), die in december verschijnt. 

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c223 c244 c266 c277
Whitepaper: Futurebuild Holland | MKI-Onderhoud maakt circulair onderhoud en CO2 -impact meetbaar

Whitepaper: Futurebuild Holland | MKI-Onderhoud ...

OnderhoudNL Totaal heeft samen met W/E-adviseurs een indicator ontwikkeld waarmee de markt de onderhoudsaanpak ...
c21 c225 c243 c244
Zevende Ketenkracht event: duurzaamheid, losmaakbaarheid én natuur

Zevende Ketenkracht event: duurzaamheid, losmaakbaarheid ...

14 jul om 14:00 uur

Donderdag 30 juni was het tijd voor alweer het zevende Ketenkracht-event van VBI, dat plaatsvond op het terrein ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Download de whitepaper 'Integrale aanpak helpt duurzaamheidsambities scherpstellen'

Download de whitepaper 'Integrale aanpak helpt ...

13 jul om 16:00 uur

De doelstellingen rondom energie en materialen zijn kraakhelder: met minder dan een decennium op de klok om het ...

Lees verder »

c185 c223 c243 c244
Whitepaper: SPIE | Integrale aanpak helpt duurzaamheidsambities scherpstellen

Whitepaper: SPIE | Integrale aanpak helpt duurzaamheidsambities ...

De doelstellingen rondom energie en materialen zijn kraakhelder: met minder dan een decennium op de klok om het ...
c21 c225 c244
Seminar Biobased Bouwen bij PUUR Wonen: ‘Van 500 ton CO2-uitstoot naar 1000 ton CO2-opslag!’

Seminar Biobased Bouwen bij PUUR Wonen: ‘Van ...

12 jul om 11:15 uur
timer 13 min

‘Bouwen met alternatieve en secundaire materialen wordt een vanzelfsprekendheid’. Die overtuiging ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Kijkje in de keuken: Circulair Waterschap Vallei en Veluwe

Kijkje in de keuken: Circulair Waterschap Vallei ...

4 jul om 07:00 uur
timer 7 min

Het netwerk van Cirkelstad Apeldoorn en Deventer was op 20 juni te gast bij het Waterschap Vallei en Veluwe. Cirkelstad ...

Lees verder »

c21 c225 c244
'Circulariteit moeten we omarmen, willen we het maximale eruit halen'

'Circulariteit moeten we omarmen, willen we ...

28 jun om 14:00 uur
timer 2 min

De publicatie ‘Het Rijksvastgoedbedrijf – Bouwen aan een circulaire toekomst’ licht de strategie ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Ontmoet Norbert Schotte, Jetske Thielen en Paul van Doorn op seminar Biobased Bouwen

Ontmoet Norbert Schotte, Jetske Thielen en Paul ...

22 jun om 07:00 uur
timer 1 min

Op 5 juli aanstaande staat er een unieke kans op je te wachten: je ontmoet onder anderen Norbert Schotte, Jetske ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c260
Seminar Biobased Bouwen laat je grote stappen zetten

Seminar Biobased Bouwen laat je grote stappen ...

14 jun om 17:00 uur

Op 5 juli aanstaande ga jij in gesprek met experts rondom het onderwerp Biobased Bouwen. Op het podium staan onder ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Haal de MPG en BENG snel door de shredder

Haal de MPG en BENG snel door de shredder

10 jun om 13:00 uur
timer 9 min

Hans Korbee: Iedereen die een tijdje in de bouw rondloopt weet: de minimumeisen in het Bouwbesluit zijn in meer dan 80% van ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Houtbouw voorbeeldprojecten tijdens event 'Publieke gebouwen in hout'

Houtbouw voorbeeldprojecten tijdens event 'Publieke ...

10 jun om 07:00 uur

In het webinar Publieke gebouwen in hout op 30 juni aanstaande worden drie houtbouw voorbeeldprojecten in de utiliteitsbouw ...

Lees verder »

c21 c135 c190 c225 c244
Nieuwe tool opent weg voor ruimere inzet duurzaam beton

Nieuwe tool opent weg voor ruimere inzet duurzaam ...

9 jun om 11:01 uur
timer 3 min

TNO heeft een nieuwe aanpak en tool ontwikkeld om de toepassing te verbeteren van duurzamere betonsoorten en secundaire ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up