Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

timer4 min
Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

Een circulair kleedgebouw. Dat hoor je niet zo vaak. Toch is de realisatie ervan in volle gang, in Lunetten, in het zuidoosten van Utrecht. De Nieuwe Lunet op sportpark Lunetten wordt all-electric, energieneutraal en er wordt zoveel mogelijk gebruikgemaakt van materialen uit bestaande bouw.

Daarmee is het een visitekaartje voor de duurzaamheidsambities van gemeente Utrecht, die eerder de Circulaire Ring in de wacht sleepte tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2019. Zo snel mogelijk volledig circulair bouwen vormt een belangrijk thema voor de gemeente, die De Nieuwe Lunet als pilotproject beschouwt.

Het bestaande kleedgebouw voldeed niet meer aan de eisen van deze tijd. Er werd ingezet op nieuwbouw, maar dan wel gericht op het gebruik en hergebruik van materialen. Samen met bouwer Van Zoelen wordt het doel aangehouden om te ontdekken en te leren wat er komt kijken bij circulair bouwen. Zo wordt er veel meer nagedacht over de toepassing van schone materialen en is het  oogsten van deze materialen een belangrijk onderwerp.

In maart 2019 startten de werkzaamheden, waarbij goed werd nagedacht over circulaire innovaties aan de gebouwschil. Zo krijgt die een isolatie van oude spijkerbroeken en wordt gebruikgemaakt van ClickBrick, gebakken stenen die niet worden gemetseld maar worden vastgeklikt. Daar weet Duurzaam Gebouwdpartner Aberson meer van, die de oplossing levert. “We werken samen met projectpartners Van Zoelen, agNOVA architecten, Lomans Amersfoort en De Groene Jongens“, vertelt vestigingsmanager Amsterdam Bas Wijnands van Aberson. “Het project heeft torenhoge ambities en dat op verschillende vlakken. Normaal gesproken zie je dat bijvoorbeeld alleen het energievraagstuk wordt ingevuld, nu zijn er verschillende duurzame ontwikkelingen waar maximaal op wordt ingezet.”

Circulaire gebouwschil

Een van die ontwikkelingen is het circulair maken van de gebouwschil. “ClickBrick is een bijzonder systeem waarbij je geen mortel gebruikt, maar de stenen stapelt”, aldus Wijnands. “De duurzaamheid van het productieproces wordt geborgd met een Cradle to Cradle-certificaat van EPEA.” Dat sluit goed aan op de ambitie van de gemeente Utrecht om een circulair visitekaartje te maken van het kleedgebouw. “Een remontabel droogstapelsysteem past natuurlijk perfect in dat plaatje.”

Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

Voor de architect betekent de toepassing van het product ook het nodige: er zijn bijvoorbeeld in de gevel door het Clickbrick-systeem nauwelijks nog voegen te zien. “Daarmee komen op esthetisch vlak nieuwe mogelijkheden en uitdagingen naar voren”, verduidelijkt Wijnands. “Daarnaast is het verwerken van de steen een uitkomst in een tijd van een grote druk op vakmensen en een schaarste in menig personeelsbestand. Je hebt geen bijzondere gereedschappen nodig en het verwerken vereist geen extra kennis.”

Snel goed werken

Zonder gebruik van lijm of metselwerk is het de vraag hoe de steen dan wel wordt vastgezet. Dat gebeurt met een rubberen hamer. “De clips van roestvrijstaal die erbij horen zorgen dat de bakstenen op elkaar aansluiten. Het aanbrengen van aansluitingen op kozijnen en hoekoplossingen is hiermee kinderspel.” Ook op het gebied van logistiek is er goed nieuws te melden. “We hoeven geen mortelsilo meer te brengen en te plaatsen. Daarnaast is er geen risico tot uitbloei en kun je dus spreken van een snel en schoon proces.”

Op het moment van de demontage zijn er genoeg mogelijkheden om te hergebruiken. “Je maakt de stenen schoon en ze zijn inzetbaar voor een volgend project. Dat is ook de reden waarom dit de enige baksteen is met een retourgarantie. De stenen blijven bruikbaar in bouwprocessen, zelfs als ze al eens zijn toegepast in een gebouw.” Wijnands ziet de nadruk op circulariteit als een goede ontwikkeling en wil hierop blijven sturen. “Onze rol is adviserend in projecten, waarbij we wel met een andere bril proberen te kijken naar oplossingen. We willen aannemers en architecten verrassen. Bijvoorbeeld met oplossingen waar zij nog niet eerder over hadden nagedacht. Ik denk dat we daar bij De Nieuwe Lunet goed in zijn geslaagd.”

GPR van minimaal 8,2

Om te bewijzen dat het gebouw De Nieuwe Lunet ook zo duurzaam en circulair wordt als in de ambitieformulering staat, vindt een berekening met GPR Gebouw plaats. Deze praktijkrichtlijn laat zien hoe het kleedgebouw scoort op vlakken als energiezuinigheid, materiaalgebruik en gebruikskwaliteit. De gemiddelde minimum score voor GPR is vastgesteld op 8,2. Daarnaast moet worden aangetoond dat het gebouw voldoet aan de eisen voor Milieu Prestatie Gebouwen (MPG). De Nieuwe Lunet haalt een gemiddelde GPR-score van 9,0 en komt dus ruim boven de norm uit.

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: Walter Frisart

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c244 c245
Ontdek het programma van Building Holland Digital

Ontdek het programma van Building Holland Digital

23 okt om 06:00 uur

Op 27, 28 en 29 oktober aanstaande is het tijd voor kennisdeling tijdens Building Holland Digital, met topsprekers ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Cirkelstad: op weg naar het nieuwe normaal

Cirkelstad: op weg naar het nieuwe normaal

22 okt om 09:00 uur
timer 7 min

Deventer is sinds begin oktober de nieuwste loot aan de stam van Cirkelstad. Wat kan deze coöperatie volgens ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Waardebehoud of waardecreatie voor circulair bouwen?

Waardebehoud of waardecreatie voor circulair ...

14 okt om 16:30 uur
timer 4 min

Hans Korbee: Beschermen van bestaande waarde is door CB23 in haar leidraad Meten van circulariteit als een van de drie doelen ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Eerste sprekers bekend voor Building Holland Digital eind oktober

Eerste sprekers bekend voor Building Holland ...

12 okt om 07:00 uur
timer 1 min

Op 27, 28 en 29 oktober 2020 stond Building Holland gepland, maar dit fysieke event is vanwege covid-19 verplaatst ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c265
Inspiratiepaviljoen Zwolle bestaat voor 90% uit gerecycled materiaal

Inspiratiepaviljoen Zwolle bestaat voor 90% ...

9 okt om 11:00 uur
timer 5 min

Een nieuw gebouw dat voor 90% uit eerder gebruikt materiaal bestaat. Voor zover bekend zijn er weinig panden in ...

Lees verder »

c21 c225 c244
De parel van het Vondelpark

De parel van het Vondelpark

7 okt om 15:00 uur
timer 5 min

Het circulaire gedachtegoed duikt de laatste jaren vaak op in project en ambitie, maar een integraal circulair ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Cirkelstad Deventer maakt een vuist

Cirkelstad Deventer maakt een vuist

7 okt om 13:01 uur
timer 2 min

Ook Deventer kent nu een platform dat de circulariteit in de stad een impuls gaat geven. Voor een brede waaier ...

Lees verder »

c21 c153 c225 c244
Verbetering LCA-berekening nodig voor transitie naar circulaire economie

Verbetering LCA-berekening nodig voor transitie ...

6 okt om 15:00 uur
timer 6 min

Bij duurzaam en circulair bouwen spelen de milieukosten van bouwmaterialen een cruciale rol. De berekening van ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Stook versus houtbouw

Stook versus houtbouw

5 okt om 16:00 uur
timer 6 min

In juni kwam het dringende advies van de Sociaal Economische Raad (SER) om de 11,4 miljard euro subsidie voor ...

Lees verder »

c21 c141 c225 c244 c249 c267
Wat is de restwaarde van een circulaire weg?

Wat is de restwaarde van een circulaire weg?

5 okt om 13:01 uur
timer 4 min

Hoe kunnen opdrachtgevers en -nemers samen aanleg, beheer én sloop van wegen slimmer aanpakken? En leidt ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c244 c249
Online marktconsultatie grootschalige revitalisering van kazernes

Online marktconsultatie grootschalige revitalisering ...

5 okt om 11:40 uur
timer 2 min

Het Rijksvastgoedbedrijf en Defensie organiseren op vrijdag 9 oktober een online marktconsultatie over de revitalisering ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c249
Europese Procura+ Award voor aanbestedingstraject circulair kantoorgebouw

Europese Procura+ Award voor aanbestedingstraject ...

2 okt om 13:01 uur
timer 3 min

Kamp C, het Belgische Provinciaal Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de Bouw, heeft met het project ’t ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up