Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

timer4 min
Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

Een circulair kleedgebouw. Dat hoor je niet zo vaak. Toch is de realisatie ervan in volle gang, in Lunetten, in het zuidoosten van Utrecht. De Nieuwe Lunet op sportpark Lunetten wordt all-electric, energieneutraal en er wordt zoveel mogelijk gebruikgemaakt van materialen uit bestaande bouw.

Daarmee is het een visitekaartje voor de duurzaamheidsambities van gemeente Utrecht, die eerder de Circulaire Ring in de wacht sleepte tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2019. Zo snel mogelijk volledig circulair bouwen vormt een belangrijk thema voor de gemeente, die De Nieuwe Lunet als pilotproject beschouwt.

Het bestaande kleedgebouw voldeed niet meer aan de eisen van deze tijd. Er werd ingezet op nieuwbouw, maar dan wel gericht op het gebruik en hergebruik van materialen. Samen met bouwer Van Zoelen wordt het doel aangehouden om te ontdekken en te leren wat er komt kijken bij circulair bouwen. Zo wordt er veel meer nagedacht over de toepassing van schone materialen en is het  oogsten van deze materialen een belangrijk onderwerp.

In maart 2019 startten de werkzaamheden, waarbij goed werd nagedacht over circulaire innovaties aan de gebouwschil. Zo krijgt die een isolatie van oude spijkerbroeken en wordt gebruikgemaakt van ClickBrick, gebakken stenen die niet worden gemetseld maar worden vastgeklikt. Daar weet Duurzaam Gebouwdpartner Aberson meer van, die de oplossing levert. “We werken samen met projectpartners Van Zoelen, agNOVA architecten, Lomans Amersfoort en De Groene Jongens“, vertelt vestigingsmanager Amsterdam Bas Wijnands van Aberson. “Het project heeft torenhoge ambities en dat op verschillende vlakken. Normaal gesproken zie je dat bijvoorbeeld alleen het energievraagstuk wordt ingevuld, nu zijn er verschillende duurzame ontwikkelingen waar maximaal op wordt ingezet.”

Circulaire gebouwschil

Een van die ontwikkelingen is het circulair maken van de gebouwschil. “ClickBrick is een bijzonder systeem waarbij je geen mortel gebruikt, maar de stenen stapelt”, aldus Wijnands. “De duurzaamheid van het productieproces wordt geborgd met een Cradle to Cradle-certificaat van EPEA.” Dat sluit goed aan op de ambitie van de gemeente Utrecht om een circulair visitekaartje te maken van het kleedgebouw. “Een remontabel droogstapelsysteem past natuurlijk perfect in dat plaatje.”

Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

Voor de architect betekent de toepassing van het product ook het nodige: er zijn bijvoorbeeld in de gevel door het Clickbrick-systeem nauwelijks nog voegen te zien. “Daarmee komen op esthetisch vlak nieuwe mogelijkheden en uitdagingen naar voren”, verduidelijkt Wijnands. “Daarnaast is het verwerken van de steen een uitkomst in een tijd van een grote druk op vakmensen en een schaarste in menig personeelsbestand. Je hebt geen bijzondere gereedschappen nodig en het verwerken vereist geen extra kennis.”

Snel goed werken

Zonder gebruik van lijm of metselwerk is het de vraag hoe de steen dan wel wordt vastgezet. Dat gebeurt met een rubberen hamer. “De clips van roestvrijstaal die erbij horen zorgen dat de bakstenen op elkaar aansluiten. Het aanbrengen van aansluitingen op kozijnen en hoekoplossingen is hiermee kinderspel.” Ook op het gebied van logistiek is er goed nieuws te melden. “We hoeven geen mortelsilo meer te brengen en te plaatsen. Daarnaast is er geen risico tot uitbloei en kun je dus spreken van een snel en schoon proces.”

Op het moment van de demontage zijn er genoeg mogelijkheden om te hergebruiken. “Je maakt de stenen schoon en ze zijn inzetbaar voor een volgend project. Dat is ook de reden waarom dit de enige baksteen is met een retourgarantie. De stenen blijven bruikbaar in bouwprocessen, zelfs als ze al eens zijn toegepast in een gebouw.” Wijnands ziet de nadruk op circulariteit als een goede ontwikkeling en wil hierop blijven sturen. “Onze rol is adviserend in projecten, waarbij we wel met een andere bril proberen te kijken naar oplossingen. We willen aannemers en architecten verrassen. Bijvoorbeeld met oplossingen waar zij nog niet eerder over hadden nagedacht. Ik denk dat we daar bij De Nieuwe Lunet goed in zijn geslaagd.”

GPR van minimaal 8,2

Om te bewijzen dat het gebouw De Nieuwe Lunet ook zo duurzaam en circulair wordt als in de ambitieformulering staat, vindt een berekening met GPR Gebouw plaats. Deze praktijkrichtlijn laat zien hoe het kleedgebouw scoort op vlakken als energiezuinigheid, materiaalgebruik en gebruikskwaliteit. De gemiddelde minimum score voor GPR is vastgesteld op 8,2. Daarnaast moet worden aangetoond dat het gebouw voldoet aan de eisen voor Milieu Prestatie Gebouwen (MPG). De Nieuwe Lunet haalt een gemiddelde GPR-score van 9,0 en komt dus ruim boven de norm uit.

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: Walter Frisart

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c244
Hoe circulariteit ons op het verkeerde been kan zetten

Hoe circulariteit ons op het verkeerde been ...

26 okt om 09:12 uur
timer 5 min

Jan Willem van de Groep: Het komt met enige regelmaat voor dat we in een discussie, podcast, panel of expertinterview belanden met fervente ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen

Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief ...

21 okt om 11:15 uur

In het digitaal magazine Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen lees je onder andere meer over het belang van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Nieuw: Duurzaam Gebouwd Podcast Live op Green Buildings Event 2021

Nieuw: Duurzaam Gebouwd Podcast Live op Green ...

21 okt om 08:57 uur

Met het thema ‘Building Change’ gaf het Green Buildings Event 2021, georganiseerd door CFP Green Buildings, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
<span>Mijn tweede natuur</span><span> </span>

Mijn tweede natuur 

21 okt om 06:00 uur

Op donderdag 18 november brengen we tijdens het Congres Natuurlijk deelnemers, kennissessies en keynotes bij ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Francesco Veenstra opent Building Holland 2021

Francesco Veenstra opent Building Holland 2021

20 okt om 08:00 uur
timer 1 min

Rijksbouwmeester Francesco Veenstra opent Building Holland 2021 op 2 november aanstaande. Sinds 1 september 2021 ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 november los

Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 ...

8 okt om 07:00 uur
timer 1 min

Hét grote bouwteam-event van 2021 is aanstaande. Op 25 november nodigen we alle sectoren van de bouw en ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Cirkelstad Deventer graaft diep in circulaire businessmodellen

Cirkelstad Deventer graaft diep in circulaire ...

7 okt om 17:01 uur
timer 6 min

Op maandag 20 september ging de vlag uit tijdens de Community of Practice van Cirkelstad Deventer. Was daar ook ...

Lees verder »

c21 c225 c244
VolkerWessels winnaar Forest50

VolkerWessels winnaar Forest50

7 okt om 14:01 uur

VolkerWessels is dit jaar uitgeroepen tot winnaar van de Forest50. Deze prestigieuze lijst rangschikt de grootste ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Gideon Maasland, Bram Adema en Mantijn van Leeuwen op Building Holland 2021

Gideon Maasland, Bram Adema en Mantijn van Leeuwen ...

30 sep om 17:00 uur

De mainstage op Building Holland 2021 puilt uit van topsprekers, die jou enthousiast maken voor de volgende stap ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Side Events Building Holland 2021: Smart Buildings, Innovatie in de Gevel en Deelmobiliteit

Side Events Building Holland 2021: Smart Buildings, ...

30 sep om 14:30 uur

Wil je meer kennis over Smart Buildings, gevelinnovatie of deelmobiliteit? Dan ben je aan het juiste adres bij ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Geen materialenpaspoort maar een gebouwenpaspoort?

Geen materialenpaspoort maar een gebouwenpaspoort?

16 sep om 16:30 uur
timer 6 min

Moet een materialenpaspoort een query zijn, binnen alle informatie die er beschikbaar is? Of is het een toepasbare ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244
Barentsz-(her)ontdekkingshuizen vormen kans voor opschaling renovaties

Barentsz-(her)ontdekkingshuizen vormen kans ...

7 sep om 10:00 uur
timer 5 min

Een vastgoedvoorraad die geen gebruik meer maakt van fossiele brandstoffen, omhuld door een warme jas en zonder ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up