Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

timer4 min
Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

Een circulair kleedgebouw. Dat hoor je niet zo vaak. Toch is de realisatie ervan in volle gang, in Lunetten, in het zuidoosten van Utrecht. De Nieuwe Lunet op sportpark Lunetten wordt all-electric, energieneutraal en er wordt zoveel mogelijk gebruikgemaakt van materialen uit bestaande bouw.

Daarmee is het een visitekaartje voor de duurzaamheidsambities van gemeente Utrecht, die eerder de Circulaire Ring in de wacht sleepte tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2019. Zo snel mogelijk volledig circulair bouwen vormt een belangrijk thema voor de gemeente, die De Nieuwe Lunet als pilotproject beschouwt.

Het bestaande kleedgebouw voldeed niet meer aan de eisen van deze tijd. Er werd ingezet op nieuwbouw, maar dan wel gericht op het gebruik en hergebruik van materialen. Samen met bouwer Van Zoelen wordt het doel aangehouden om te ontdekken en te leren wat er komt kijken bij circulair bouwen. Zo wordt er veel meer nagedacht over de toepassing van schone materialen en is het  oogsten van deze materialen een belangrijk onderwerp.

In maart 2019 startten de werkzaamheden, waarbij goed werd nagedacht over circulaire innovaties aan de gebouwschil. Zo krijgt die een isolatie van oude spijkerbroeken en wordt gebruikgemaakt van ClickBrick, gebakken stenen die niet worden gemetseld maar worden vastgeklikt. Daar weet Duurzaam Gebouwdpartner Aberson meer van, die de oplossing levert. “We werken samen met projectpartners Van Zoelen, agNOVA architecten, Lomans Amersfoort en De Groene Jongens“, vertelt vestigingsmanager Amsterdam Bas Wijnands van Aberson. “Het project heeft torenhoge ambities en dat op verschillende vlakken. Normaal gesproken zie je dat bijvoorbeeld alleen het energievraagstuk wordt ingevuld, nu zijn er verschillende duurzame ontwikkelingen waar maximaal op wordt ingezet.”

Circulaire gebouwschil

Een van die ontwikkelingen is het circulair maken van de gebouwschil. “ClickBrick is een bijzonder systeem waarbij je geen mortel gebruikt, maar de stenen stapelt”, aldus Wijnands. “De duurzaamheid van het productieproces wordt geborgd met een Cradle to Cradle-certificaat van EPEA.” Dat sluit goed aan op de ambitie van de gemeente Utrecht om een circulair visitekaartje te maken van het kleedgebouw. “Een remontabel droogstapelsysteem past natuurlijk perfect in dat plaatje.”

Gemeente Utrecht innoveert voor circulair kleedgebouw

Voor de architect betekent de toepassing van het product ook het nodige: er zijn bijvoorbeeld in de gevel door het Clickbrick-systeem nauwelijks nog voegen te zien. “Daarmee komen op esthetisch vlak nieuwe mogelijkheden en uitdagingen naar voren”, verduidelijkt Wijnands. “Daarnaast is het verwerken van de steen een uitkomst in een tijd van een grote druk op vakmensen en een schaarste in menig personeelsbestand. Je hebt geen bijzondere gereedschappen nodig en het verwerken vereist geen extra kennis.”

Snel goed werken

Zonder gebruik van lijm of metselwerk is het de vraag hoe de steen dan wel wordt vastgezet. Dat gebeurt met een rubberen hamer. “De clips van roestvrijstaal die erbij horen zorgen dat de bakstenen op elkaar aansluiten. Het aanbrengen van aansluitingen op kozijnen en hoekoplossingen is hiermee kinderspel.” Ook op het gebied van logistiek is er goed nieuws te melden. “We hoeven geen mortelsilo meer te brengen en te plaatsen. Daarnaast is er geen risico tot uitbloei en kun je dus spreken van een snel en schoon proces.”

Op het moment van de demontage zijn er genoeg mogelijkheden om te hergebruiken. “Je maakt de stenen schoon en ze zijn inzetbaar voor een volgend project. Dat is ook de reden waarom dit de enige baksteen is met een retourgarantie. De stenen blijven bruikbaar in bouwprocessen, zelfs als ze al eens zijn toegepast in een gebouw.” Wijnands ziet de nadruk op circulariteit als een goede ontwikkeling en wil hierop blijven sturen. “Onze rol is adviserend in projecten, waarbij we wel met een andere bril proberen te kijken naar oplossingen. We willen aannemers en architecten verrassen. Bijvoorbeeld met oplossingen waar zij nog niet eerder over hadden nagedacht. Ik denk dat we daar bij De Nieuwe Lunet goed in zijn geslaagd.”

GPR van minimaal 8,2

Om te bewijzen dat het gebouw De Nieuwe Lunet ook zo duurzaam en circulair wordt als in de ambitieformulering staat, vindt een berekening met GPR Gebouw plaats. Deze praktijkrichtlijn laat zien hoe het kleedgebouw scoort op vlakken als energiezuinigheid, materiaalgebruik en gebruikskwaliteit. De gemiddelde minimum score voor GPR is vastgesteld op 8,2. Daarnaast moet worden aangetoond dat het gebouw voldoet aan de eisen voor Milieu Prestatie Gebouwen (MPG). De Nieuwe Lunet haalt een gemiddelde GPR-score van 9,0 en komt dus ruim boven de norm uit.

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: Walter Frisart

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c122 c225 c244
Nieuw: digitaal magazine Innovatie in de Gevel

Nieuw: digitaal magazine Innovatie in de Gevel

7 jul om 07:00 uur

Duurzaam Gebouwd komt met een gloednieuw digitaal magazine 'Innovatie in de Gevel'. Je leest het digitale magazine ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Whitepaper: Is een lift leasen iets voor jou?

Whitepaper: Is een lift leasen iets voor jou?

3 jul om 16:00 uur

Anno 2020 sta je voor een belangrijke keuze bij de aanschaf van een lift: kopen of leasen? Als je voor laatstgenoemde ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c244
Alles-in-één klimaatconcept voor Solar Decathlon Build Challenge

Alles-in-één klimaatconcept voor ...

2 jul om 08:00 uur
timer 7 min

De Solar Decathlon Build Challenge is in duurzaamheidsland dé strijd der titanen, waarin studenten laten ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens Real Estate Futureproof

Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens ...

30 jun om 17:00 uur
timer 2 min

Om stipt 09.00 uur vanochtend klonk het startschot voor de eerste dag van online vastgoedbeurs Real Estate Futureproof. ...

Lees verder »

c21 c225 c244
De circulariteit in het vastgoed objectief meetbaar

De circulariteit in het vastgoed objectief meetbaar

30 jun om 09:30 uur
timer 1 min

Morgen, woensdag 1 juli, presenteren Planon en Alba Concepts de nieuwe, geautomatiseerde versie van de Building ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Building Holland Digital geeft versnelling aan circulair bouwen

Building Holland Digital geeft versnelling aan ...

25 jun om 16:59 uur
timer 1 min

Na de afgelasting van Building Holland in maart, wachtte de organisatie niet tot de volgende editie, eind oktober. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c246
De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie ...

23 jun om 08:00 uur
timer 5 min

Als ambassadeurs van de gezonde en duurzame gebouwde omgeving zijn wij verheugd om te zien dat de CO2-uitstoot ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Circulaire Bouwwaardemodel bij Building Holland Digital: Circulariteit

Circulaire Bouwwaardemodel bij Building Holland ...

17 jun om 06:30 uur

Op 25 juni geeft Building Holland Digital een digitaal podium aan sprekers met circulariteit als specialisme. ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
Routekaart voorkomt vochtproblemen bij na-isolatie

Routekaart voorkomt vochtproblemen bij na-isolatie

11 jun om 15:30 uur
timer 3 min

Slecht of foutief aangebrachte na-isolatie resulteert meer dan eens in (vocht) problemen, zoals volgezogen isolatiemateriaal ...

Lees verder »

c21 c151 c225 c244 c245
Betrokkenheid van gebruiker én bewoner essentieel voor healing environment

Betrokkenheid van gebruiker én bewoner ...

10 jun om 08:00 uur
timer 4 min

Ontwerp vanuit de beleving van bewoners, patiënten, bewoners en zelfs kinderen. Dat advies klonk vanuit diverse ...

Lees verder »

c21 c54 c143 c243 c244
Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle jaren

Energieprestatienormering stopt na 25 succesvolle ...

28 mei om 15:30 uur
timer 5 min

Hans Korbee: Het werd nog knap spannend in 1995; zou het na herhaald uitstel alsnog lukken om inderdaad nog voor het eind van ...

Lees verder »

c21 c143 c160 c225 c244
Nieuwbouw Hogeschool Rotterdam is gezond en duurzaam

Nieuwbouw Hogeschool Rotterdam is gezond en ...

7 mei om 13:01 uur
timer 2 min

Hogeschool Rotterdam bouwt het scholencomplex uit met een 14.000m2 grote campus op de locatie Kralingse Zoom. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up