Kruislaaghout in de polder: hoe bescherm je dat?

timer7 min
Kruislaaghout in de polder: hoe bescherm je dat?

Natuurlijk word je als familiebedrijf enthousiast van twee jonge bouwers, die het ambachtelijk vakmanschap van hun vader erfden en samen met jou de duurzaamheid omarmen. Portret van een bijzonder duo: Remmers en ELEMENT Buildings.

Het is een lastige wandeling door drassig landschap, voordat je stuit op de nieuwe werkschuur van The Cranberry Company in Gouderak. Ogenschijnlijk een eenvoudig optrekje, maar wel een met een fraai en duurzaam verhaal. Dat begint bij Floris (30) en Marijn (28) Steenland, die als bouwkundig ingenieur werden opgeleid, maar helemaal niets moesten hebben van de standaard bouw(methoden), zoals die werden gedicteerd door het boekwerk ‘SBR-Referentiedetails’. Floris: “Zo moest een gebouw eruitzien. En hoe beter je dat kon maken, hoe hoger je cijfer.” Marijn: “Daarvan afwijken en met andere oplossingen komen, werd niet geaccepteerd. Zo ontdekten we dat de hele bouwkolom enorm traditioneel is.”

Meubelmakerij

Dat het duo een andere kijk op bouwen ontwikkelde, is een genenkwestie. In de meubelmakerij van overgrootvader Wim, grootvader Wim en vader Jos Steenland (70) ontstond vanzelfsprekend vooral de passie voor hout. Sinds 1903 ontwikkelden en bouwden zij in de regio hoogwaardige objecten, zoals woningen, (zeil)boten en meubels. Traditionele handgereedschappen waren de norm, maar later kwam er ook CNC-apparatuur aan te pas: de gerobotiseerde freeskop. Aspecten als detaillering en ambachtelijk vakmanschap bleven echter de boventoon voeren.

Floris: “Onze vader deed eigenlijk alleen maar afwijkende dingen. Met dubbel gekromde objecten en meubels, of woningen met heel aparte vormen. Elk detail moest echter wel loepzuiver zijn. Zo moet je in de maritieme industrie extreem waterdicht zijn of heel sterk. En dan ga je onconventionele manieren bedenken om iets te kunnen maken.” Na verschillende omzwervingen in de bouwwereld vond het duo elkaar twee jaar geleden in de houtbouwonderneming ELEMENT Buildings, waarin het bouwen met kruislings gelamineerd vurenhout (CLT) centraal staat. Marijn: “Ik heb een aantal jaren voor mezelf gewerkt, maar daarin miste ik iets. Ik maakte wel leuke dingen en spannende objecten, ook van hout. Maar ik miste wel die grotere impact. In plaats van mooie keukens of balies maken, wil je ook een keer een heel huis bouwen.”

Kruislaaghout in de polder: hoe bescherm je dat?

Floris (links) en Marijn Steenland in hun werkplaats.

Duurzame keuzes

Het is deze passie die ontdekt werd door Hylko de Haan van Remmers, het Duitse familiebedrijf dat zich specialiseert in het beschermen van bouwmaterialen met diverse soorten oliën, verven en lakken. Het coaten van hout doet Remmers op een duurzame manier, geheel passend bij de natuurlijke weg die de broers Steenland volgen. De Haan: De markt is traditioneel, maar we merken wel een duidelijke beweging naar duurzaamheid. Hier kan Remmers een heel goede partner in zijn. Het is een kwestie van vertrouwen. Men grijpt liever naar het bekende. Dat blijft bijzonder, want als je bijvoorbeeld kijkt naar auto’s, dan wil men wel graag het nieuwste van het nieuwste.”

Een leverancier van ELEMENT Buildings introduceerde Remmers bij de broers Steenland en dat beviel meteen heel goed. Ook aan de kant van Remmers. De Haan: “Met hun achtergrond vanuit de meubelindustrie zorgen zij voor een hoog afwerkingsniveau. Ze luisteren goed, doen zelf de maatvoering en kunnen goed tekenen. Vandaar dat wij elkaar op projectniveau hebben gevonden.” Twintig bij vier meter Dat project, de werkschuur in het Groene Hart, is dus gemaakt van Cross Laminated Timber, een houtsoort die door de Steenlands van harte werd omarmd. “Het was natuurlijk een van onze randvoorwaarden”, vervolgt Marijn, “dat we met hout zouden gaan werken, maar niet met houtskeletbouw. Toen kwam dit materiaal, ook wel  kruislaaghout genoemd, op ons pad. Met de bijbehorende maatvastheid, dankzij computergestuurde CNC-machines, en de mogelijkheid van verfijning tot op de millimeter, beviel het ons direct heel goed. Hiermee kun je  bouwen volgens hetzelfde principe als het bouwen van een kast. Er komen 2D-platen binnen en uiteindelijk rolt daar een 3D-object uit. De volgorde van stapelen en bouwen is in principe hetzelfde als bij een kast. Alleen op een veel grotere schaal.”

Kruislaaghout in de polder: hoe bescherm je dat?

De werkschuur in een afgelegen deel van de Krimpenerwaard.

De gebroeders Steenland bestellen hun hout onder meer in Oostenrijk, waar het kant-en-klaar vandaan komt. De panelen (voor vloeren en wanden) kunnen tot twintig bij vier meter groot zijn en de gelaagdheid bepaalt de sterkte, de constructieve mogelijkheden en de isolatiewaarde. Het kruislings verbinden - vergelijkbaar met multiplex, maar dan niet met geschild hout, maar met gezaagde vurenhouten planken – gebeurt in de fabriek, waarna de bouwtekeningen en CNC-freesmachines zorgen voor een perfecte maatvoering en afwerking. De sparingen voor het elektra worden er daar al in gefreesd. Oh ja, het is FSC- en PEFC-gecertificeerd hout uit Oostenrijk, waar de leverancier meer bos plant dan kapt.

Trek en druk

Over de gunstige eigenschappen raken de broers niet uitgepraat. Floris: “Een CLT-element is volledig verlijmd. Je hebt ze in diverse lagen, van drie tot elf, altijd een oneven aantal. Zo krijg je steeds dezelfde lamelrichting en tekening aan de buitenkant. Bovendien is een plank recht op de nerf sterker. Die kan dan heel goed tegen trek en druk.” Marijn vult aan: “Door ze kruislings te verlijmen, komen de beste eigenschappen naar boven. Als je het hout een-laags toepast, gaat het veel meer werken. CLT houdt zichzelf helemaal stijf.”

“Er zijn verschillende lijmsoorten mogelijk”, gaat Floris verder, “zoals PU-lijm, waarvan sommigen vinden dat de brandwerendheid beter is gewaarborgd. Gemiddeld gezien zijn ze hetzelfde, maar de lijm van onze leveranciers is in ieder geval vrij van formaldehyde. Je kunt CLT overigens ook gedeuveld krijgen, dus lijmvrij, maar dat heeft veel minder constructieve eigenschappen. Minder dan 0,06% van al ons materiaal bestaat uit lijm. Je kunt de platen echter prima uit elkaar halen en ergens anders hergebruiken.”

Transparante bescherming

Rondom is de schuur voorzien van grote overstekken, waarbij het CLT in het zicht is gelaten. Ter bescherming daarvan is in deze tamelijk natte polder (Krimpenerwaard) Remmers aangetrokken. Met het product Aqua HSL-35 wordt dat hout beschermd en kan het bijvoorbeeld niet gaan schimmelen. Floris: “Het is een transparante lak, zodat de structuur van het hout mooi zichtbaar blijft. Veel varianten in de markt geven ook een goede bescherming, maar zorgen vaak nog voor een whitewash look. Remmers heeft dat gereduceerd en levert een zo transparant en natuurlijk mogelijke lak.”

Kruislaaghout in de polder: hoe bescherm je dat?

Hylko de Haan (Remmers): “Remmers zou graag vaker in het voortraject willen meedenken bij het maken van duurzame keuzes.”

“Dit is een tegenhanger van Induline GW 310”, vult DeHaan aan, “en is iets dikker. Toch is het een lak die niet filmvormend is. Zo laat je de constructie open, want CLT moet ook kunnen ademen.” Marijn vervolgt: “Dit hoef je maar een keer in de zes jaar aan te brengen, nadat je het hout eerst licht opschuurt.” Voorts zijn daar nog de belangrijke kopse kanten. Marijn: “Als je die behandelt, wordt de verf allemaal naar binnen gezogen. Daar heb je dus een andere coating voor nodig dan voor een vlakke wand. Die coating is zelfs nog wat dichter en sterker, omdat je niet wilt dat er vocht in kan komen.” Hiervoor werd door Remmers Induline SW 910 ingezet. Aan de buitenkant is de schuur verder afgewerkt met het duurzame Zweeds rabat hout. Hier was wel een kleur nodig en werd de zwarte versie van Aqua HSL 35 gebruikt.

Kleine vrachtwagen

Opmerkelijk detail in de omgeving van Gouda: er kwamen twaalf vurenhouten palen van elf meter lengte aan te pas als fundering. Die kunnen onbehandeld in de natte ondergrond blijven zitten. Verder zijn tussen die palen en de fundering van de werkschuur betonnen ‘oplengingen’ van anderhalve meter aangebracht om zo de grondwaterfluctuatie goed te kunnen opvangen. Het was ten slotte in de hete zomer van 2019 dat de beide broers zelf mee bouwden op de bijzondere locatie, waar alleen een kleine kraan met in totaal vier man voldoende was om het geheel in drie dagen te voltooien. De complete constructie werd aangevoerd met één vrachtwagen, dus ook op het gebied van transport werd de duurzaamheid volop beleden.

Tekst: Ysbrand Visser

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c244
Geen materialenpaspoort maar een gebouwenpaspoort?

Geen materialenpaspoort maar een gebouwenpaspoort?

Gisteren om 16:30 uur
timer 6 min

Moet een materialenpaspoort een query zijn, binnen alle informatie die er beschikbaar is? Of is het een toepasbare ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244
Barentsz-(her)ontdekkingshuizen vormen kans voor opschaling renovaties

Barentsz-(her)ontdekkingshuizen vormen kans ...

7 sep om 10:00 uur
timer 5 min

Een vastgoedvoorraad die geen gebruik meer maakt van fossiele brandstoffen, omhuld door een warme jas en zonder ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Onderzoek 'Beter Wonen in NL' legt vier belangrijke kansen bloot in de verbeteropgave

Onderzoek 'Beter Wonen in NL' legt vier belangrijke ...

26 aug om 17:00 uur
timer 5 min

Het bestaande vastgoed in Nederland moet worden verbeterd. Miljoenen woningen moeten de komende decennia een grondige ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244 c279
Webinar Materialenpaspoort: samen circulair versnellen!

Webinar Materialenpaspoort: samen circulair ...

20 aug om 17:00 uur
timer 2 min

Hoe ver zijn we met het materialenpaspoort en waar lopen we nog tegenaan bij de praktische uitwerking en uitvoering? ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Toekomst van duurzame energie en Sustainable Development Goals op Building Holland 2021

Toekomst van duurzame energie en Sustainable ...

17 aug om 17:00 uur

Op Building Holland vind je, naast het programma op de mainstage, een grote diversiteit aan Side Events. Tijdens ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Baanbrekende innovaties krijgen podium

Baanbrekende innovaties krijgen podium

13 aug om 11:00 uur
timer 1 min

Innovators opgelet! De Rabobank Innovation Challenge gaat weer van start. Na succesvolle eerdere edities komt ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c245
Wil jij een circulaire en gezonde school?

Wil jij een circulaire en gezonde school?

12 aug om 17:00 uur

Wil jij alles weten over circulaire scholen én ben je benieuwd naar wat de actualisatie van het Programma ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Samen versnellen en circulaire installaties bij Building Holland Digital

Samen versnellen en circulaire installaties ...

12 aug om 07:00 uur
timer 1 min

Van integrale en groene leefomgevingen tot klimaatpositief circulair bouwen: het programma van de volgende Building ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c244
Expertteam biedt oplossingen voor flexwonen

Expertteam biedt oplossingen voor flexwonen

11 aug om 10:01 uur
timer 5 min

Door het beperkte aanbod is de woningmarkt niet alleen overspannen, de vraag naar tijdelijke woonruimte zorgt ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244
Toekomst van wonen en CO2-reductie

Toekomst van wonen en CO2-reductie

21 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Marten Valk: We hebben in de gebouwde omgeving de uitdaging om onze huidige CO2-uitstoot terug te brengen van 180 Mt/jaar naar ...

Lees verder »

c21 c54 c244 c276
Visie op 2050: ‘Gebouwen produceren zelf water’

Visie op 2050: ‘Gebouwen produceren zelf ...

20 jul om 17:00 uur
timer 2 min

Johan Bel: Wat hebben we ons toch een zorgen gemaakt 30 jaar geleden. De aanstormende ellende van klimaatverandering denderde ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Kom alles te weten over de toepassing van het materialenpaspoort

Kom alles te weten over de toepassing van het ...

19 jul om 08:00 uur
timer 1 min

Wordt het materialenpaspoort de holy grail van de circulaire bouw en doet de hele bouwsector mee aan het categoriseren ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up