De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

timer5 min
De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Als ambassadeurs van de gezonde en duurzame gebouwde omgeving zijn wij verheugd om te zien dat de CO2-uitstoot wereldwijd spectaculair afneemt. Het jaar 2020 zal de geschiedenisboeken ingaan als de grootste CO2-reductie in één jaar ooit. Gelukkig een fijne bijkomstigheid, maar natuurlijk veroorzaakt door een afschuwelijke pandemie. Kop op! We komen samen wel weer uit deze crisis! Maar belanden we dan niet meteen weer in de volgende klimaat- of stikstofcrisis? Wat kunnen we in de gebouwde omgeving leren van de crisis? En hoe voorkomen we dat de CO2-uitstoot in de bouwsector weer binnen een paar maanden op het oude niveau zit? 

Tekst: Maarten Schäffner, brancheambassadeur Koninklijke NLingenieurs / Witteveen+Bos

Door de coronacrisis wordt er wereldwijd een afname van ongeveer 1,6 miljard ton CO2-uitstoot gemeten (Bron: website CarbonBrief). Dat is een afname van ruim 4% van de wereldwijde CO2-uitstoot, en daarmee de sterkste afname in één jaar ooit. Omdat het hier een gemiddelde betreft is de uitstoot op het hoogtepunt van de maatregelen nog veel groter. In China nam de uitstoot op het heftigste punt van de crisis zelfs af met 25 procent en is die nog altijd lager dan voor de uitbraak.

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

De schrijver van deze publicatie, Maarten Schäffner

Als we het dichter bij huis bekijken dan kunnen we een grove schatting maken voor een afname van 10% CO2-uitstoot in 2020 door toedoen van Corona in Nederland (20 miljoen ton CO2 minder dan het totaal van 200 miljoen ton CO2 - Bron CBS). Daarbij wordt geen rekening gehouden met de afname van vliegverkeer en scheepvaartverkeer omdat die (vooralsnog) geen onderdeel uitmaken van onze nationale CO2-target. Deze 10% reductie wordt voornamelijk veroorzaakt door een afname van verkeer (+/-40%) en een reductie in energieverbruik (+/- 10%). Omdat in het perspectief van het klimaatakkoord van Parijs te zetten: Om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad, moet de CO2-uitstoot wereldwijd elk jaar met 6 procent omlaag.

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Beschouwing - effecten op de bouwsector in Nederland

In de onderstaande beschouwing ga ik uit van voornamelijk de positieve effecten voor klimaatverandering. Uiteraard zijn er ook negatieve effecten, en ga ik nauwelijks in op de sociale gevolgen van mijn adviezen. Ik ben me daarvan bewust! Maar ik doe dat om de effecten voor klimaat en de kansen voor de bouwsector scherp te krijgen. De uiteindelijke invulling zal mogelijk dus integraler en meer in samenspraak met andere disciplines moeten zijn! 

  • Voor de meeste adviesbureaus geldt dat de footprint is gezakt naar praktisch ‘nul’, maar de bedrijven blijven toch draaien. Uiteraard is er een verschuiving van werk-foottprint naar privé-footprint maar zowel op warmtebehoefte als transport wordt veel gewonnen. Hoewel de lange termijn effecten natuurlijk nog kunnen tegenvallen lijkt het traditionele beeld, ‘economische groei is inherent aan CO2-uitstoot’, niet te kloppen. We kunnen dus blijkbaar veel minder reizen, met veel minder kantoorruimte en met veel minder energiegebruik voor warmte.

  • Wat mij betreft is de mooiste conclusie die we in zijn algemeenheid kunnen trekken, dat wij als mensheid in staat zijn om de benodigde CO2-reductie - om catastrofale gevolgen te voorkomen - mogelijk te maken! Wie had dat gedacht? Uiteraard zijn de omstandigheden waaronder afschuwelijk, maar het is wel een bewijs dat het mogelijk is. Als klimaatingenieur stelt me dat enigszins gerust… We hebben bottom-up voldoende draagvlak nodig en top-down goed leiderschap en dan is het mogelijk om de klimaatcrisis te bedwingen.    
  • Het is zeer belangrijk dat we blijven investeren in duurzaamheid, juist nu! De afgelopen weken sprak ik al opdrachtgevers die minder aandacht besteden aan klimaat en circulariteit door toedoen van de coronacrisis. Door juist nu te investeren kan de komende groei (na de crisis) veel duurzamer tot stand komen. Dit leidt uiteindelijk tot een veel stabielere bouwsector. Opdrachtgevers moeten dus juist nu investeren in duurzaamheid en gezondheid.
  • Het leveren van installatiemateriaal zit al flink in de knel door de coronacrisis. Vooral zonnepanelen en onderdelen daarvan worden schaarser en schaarser (bron Cobouw). Volgens NVTB, metaalunie en HIBIN zijn bouwmaterialen nog goed leverbaar maar bij een tweede flinke uitbraak kan dit mogelijk veranderen. We zijn erg afhankelijk van bouwmaterialen uit het buitenland. Moeten we daar in een circulaire economie met korte transparante ketens niet beter over nadenken?
  • Een andere zeer verheugende conclusie is dat de natuur in staat is om zich razendsnel te herstellen. Zo zijn er voor het eerst sinds jaren weer vissen zichtbaar in de kanalen van Venetië en nemen de stikstof overschotten in Nederland rap af. Het adaptieve vermogen van de natuur mogen we zeker niet onderschatten, maar helaas schuilt daarin ook een gevaar. Voordat het positieve effect zijn werking heeft in hele biodiversiteitsketens, dan zijn we minimaal een jaar verder (bron Wallis de Vries van Wageningen University). Wanneer we ons daarna weer zo gaan gedragen als voor de coronacrisis, is het effect alweer weg.
  • Wel zien we dat er een gevaar schuilt in de maatregel dat OV alleen voor uitzonderlijke situaties mag worden gebruikt. We moeten zorgen dat daardoor niet iedereen de auto wordt ingejaagd…
  • Daarnaast blijkt uit verschillende onderzoeken dat we natuur ook veel meer gaan waarderen. Dit leidt tot veel meer draagvlak voor groene duurzame initiatieven in de samenleving. Momentum dus!! 

Volgende week lees je het tweede deel van de publicatie 'De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19', waarin wordt ingegaan op kansen en aanbevelingen voor de bouwsector. Deze blog is is opgesteld in samenwerking met de brancheambassadeurs Gezonde & Duurzame Gebouwde Omgeving van NL Ingenieurs:

Jos Schild (RHDHV) 
Brancheambassadeur

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Basak Karabulut (Arcadis)
Brancheambassadeur

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c246
Advertorial: Voor elke WTW-installatie een kant-en-klare oplossing

Advertorial: Voor elke WTW-installatie een kant-en-klare ...

2 jan om 14:16 uur
timer 1 min

Vanwege de steeds hogere eisen die gesteld worden aan installaties, kanalen en isolatie leveren wij kant-en-klare ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c265
VP Capital wint eerste Antea Group Duurzaamheid Award

VP Capital wint eerste Antea Group Duurzaamheid ...

20-12-2022 om 17:20 uur
timer 2 min

De weg naar een duurzame samenleving is geen solorit, dat doe je in de keten. Vandaar dat Antea Group Nederland ...

Lees verder »

c2 c11 c21 c225 c246
Advertorial: Reuse, reduce, refill

Advertorial: Reuse, reduce, refill

16-12-2022 om 08:01 uur
timer 3 min

Er is een nieuwkomer in het water en ze zijn niet bang om de gevestigde orde wat op te schudden. We introduceren ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Complexe sanering Olasfa: uitdaging voor contractmanagement

Complexe sanering Olasfa: uitdaging voor contractmanagement

28-11-2022 om 10:01 uur
timer 5 min

Begin dit jaar werd fase 2 opgeleverd van de sanering van van de voormalige asfaltfabriek Olasfa. Vorige week ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Complexe sanering Olst uitdaging voor aanbesteding, contractering en samenwerking

Complexe sanering Olst uitdaging voor aanbesteding, ...

23-11-2022 om 11:01 uur
timer 9 min

Na bijna veertig jaar hebben innovatieve technieken en een moderne contractvorm de bodem van de voormalige asfaltfabriek ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c269
‘Hard op de zaak en zacht op de persoon’

‘Hard op de zaak en zacht op de persoon’

19-10-2022 om 10:01 uur
timer 9 min

In een recent seminar stond centraal hoe je bouwgeschillen kunt voorkomen én oplossen. Wie de gang naar ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Woningtekort ondanks krapte gedaald door corona

Woningtekort ondanks krapte gedaald door corona

11-06-2021 om 10:39 uur

Nog steeds worden de meeste woningen boven vraagprijs verkocht. Toch zien we een bijzondere ontwikkeling: het ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Update Kwaliteitskader Huisvesting voor onderwijsgebouwen gepubliceerd

Update Kwaliteitskader Huisvesting voor onderwijsgebouwen ...

20-05-2021 om 16:46 uur

Kenniscentrum Ruimte-OK streeft naar een breed gedragen definitie van een basiskwaliteit voor kwalitatief goed ...

Lees verder »

c21 c225 c246
W/E en IGG: samen halen we meer duurzame waarde uit een investering

W/E en IGG: samen halen we meer duurzame waarde ...

21-04-2021 om 10:00 uur

Hoeveel kost duurzaam bouwen en wat levert het op in de toekomst? Adviesbureau IGG Bouweconomie en onderzoeks- ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c261
Visualisatie juridische informatie nieuwbouwwoning in 3D

Visualisatie juridische informatie nieuwbouwwoning ...

05-01-2021 om 08:01 uur
timer 1 min

Gebiedsontwikkelaar Bouwfonds Property Development (BPD) is een groot fan van werken met BIM en maakt een volgende ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c246 c261
Schuif aan bij virtuele handelsmissie Olympische Spelen 2024

Schuif aan bij virtuele handelsmissie Olympische ...

29-10-2020 om 10:31 uur
timer 1 min

In 2024 vinden de Olympische en Paralympische Spelen plaats in Parijs. Frankrijk wil haar hoofdstad in dat jaar ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c269 c283
“Vertrouwen is goed, maar een bouwteam is beter”

“Vertrouwen is goed, maar een bouwteam ...

28-10-2020 om 15:00 uur
timer 6 min

Het bouwteam is een al oudere contractvorm, maar staat momenteel in het middelpunt van de belangstelling. Na de ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up