De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

timer5 min
De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Als ambassadeurs van de gezonde en duurzame gebouwde omgeving zijn wij verheugd om te zien dat de CO2-uitstoot wereldwijd spectaculair afneemt. Het jaar 2020 zal de geschiedenisboeken ingaan als de grootste CO2-reductie in één jaar ooit. Gelukkig een fijne bijkomstigheid, maar natuurlijk veroorzaakt door een afschuwelijke pandemie. Kop op! We komen samen wel weer uit deze crisis! Maar belanden we dan niet meteen weer in de volgende klimaat- of stikstofcrisis? Wat kunnen we in de gebouwde omgeving leren van de crisis? En hoe voorkomen we dat de CO2-uitstoot in de bouwsector weer binnen een paar maanden op het oude niveau zit? 

Tekst: Maarten Schäffner, brancheambassadeur Koninklijke NLingenieurs / Witteveen+Bos

Door de coronacrisis wordt er wereldwijd een afname van ongeveer 1,6 miljard ton CO2-uitstoot gemeten (Bron: website CarbonBrief). Dat is een afname van ruim 4% van de wereldwijde CO2-uitstoot, en daarmee de sterkste afname in één jaar ooit. Omdat het hier een gemiddelde betreft is de uitstoot op het hoogtepunt van de maatregelen nog veel groter. In China nam de uitstoot op het heftigste punt van de crisis zelfs af met 25 procent en is die nog altijd lager dan voor de uitbraak.

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

De schrijver van deze publicatie, Maarten Schäffner

Als we het dichter bij huis bekijken dan kunnen we een grove schatting maken voor een afname van 10% CO2-uitstoot in 2020 door toedoen van Corona in Nederland (20 miljoen ton CO2 minder dan het totaal van 200 miljoen ton CO2 - Bron CBS). Daarbij wordt geen rekening gehouden met de afname van vliegverkeer en scheepvaartverkeer omdat die (vooralsnog) geen onderdeel uitmaken van onze nationale CO2-target. Deze 10% reductie wordt voornamelijk veroorzaakt door een afname van verkeer (+/-40%) en een reductie in energieverbruik (+/- 10%). Omdat in het perspectief van het klimaatakkoord van Parijs te zetten: Om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad, moet de CO2-uitstoot wereldwijd elk jaar met 6 procent omlaag.

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Beschouwing - effecten op de bouwsector in Nederland

In de onderstaande beschouwing ga ik uit van voornamelijk de positieve effecten voor klimaatverandering. Uiteraard zijn er ook negatieve effecten, en ga ik nauwelijks in op de sociale gevolgen van mijn adviezen. Ik ben me daarvan bewust! Maar ik doe dat om de effecten voor klimaat en de kansen voor de bouwsector scherp te krijgen. De uiteindelijke invulling zal mogelijk dus integraler en meer in samenspraak met andere disciplines moeten zijn! 

  • Voor de meeste adviesbureaus geldt dat de footprint is gezakt naar praktisch ‘nul’, maar de bedrijven blijven toch draaien. Uiteraard is er een verschuiving van werk-foottprint naar privé-footprint maar zowel op warmtebehoefte als transport wordt veel gewonnen. Hoewel de lange termijn effecten natuurlijk nog kunnen tegenvallen lijkt het traditionele beeld, ‘economische groei is inherent aan CO2-uitstoot’, niet te kloppen. We kunnen dus blijkbaar veel minder reizen, met veel minder kantoorruimte en met veel minder energiegebruik voor warmte.

  • Wat mij betreft is de mooiste conclusie die we in zijn algemeenheid kunnen trekken, dat wij als mensheid in staat zijn om de benodigde CO2-reductie - om catastrofale gevolgen te voorkomen - mogelijk te maken! Wie had dat gedacht? Uiteraard zijn de omstandigheden waaronder afschuwelijk, maar het is wel een bewijs dat het mogelijk is. Als klimaatingenieur stelt me dat enigszins gerust… We hebben bottom-up voldoende draagvlak nodig en top-down goed leiderschap en dan is het mogelijk om de klimaatcrisis te bedwingen.    
  • Het is zeer belangrijk dat we blijven investeren in duurzaamheid, juist nu! De afgelopen weken sprak ik al opdrachtgevers die minder aandacht besteden aan klimaat en circulariteit door toedoen van de coronacrisis. Door juist nu te investeren kan de komende groei (na de crisis) veel duurzamer tot stand komen. Dit leidt uiteindelijk tot een veel stabielere bouwsector. Opdrachtgevers moeten dus juist nu investeren in duurzaamheid en gezondheid.
  • Het leveren van installatiemateriaal zit al flink in de knel door de coronacrisis. Vooral zonnepanelen en onderdelen daarvan worden schaarser en schaarser (bron Cobouw). Volgens NVTB, metaalunie en HIBIN zijn bouwmaterialen nog goed leverbaar maar bij een tweede flinke uitbraak kan dit mogelijk veranderen. We zijn erg afhankelijk van bouwmaterialen uit het buitenland. Moeten we daar in een circulaire economie met korte transparante ketens niet beter over nadenken?
  • Een andere zeer verheugende conclusie is dat de natuur in staat is om zich razendsnel te herstellen. Zo zijn er voor het eerst sinds jaren weer vissen zichtbaar in de kanalen van Venetië en nemen de stikstof overschotten in Nederland rap af. Het adaptieve vermogen van de natuur mogen we zeker niet onderschatten, maar helaas schuilt daarin ook een gevaar. Voordat het positieve effect zijn werking heeft in hele biodiversiteitsketens, dan zijn we minimaal een jaar verder (bron Wallis de Vries van Wageningen University). Wanneer we ons daarna weer zo gaan gedragen als voor de coronacrisis, is het effect alweer weg.
  • Wel zien we dat er een gevaar schuilt in de maatregel dat OV alleen voor uitzonderlijke situaties mag worden gebruikt. We moeten zorgen dat daardoor niet iedereen de auto wordt ingejaagd…
  • Daarnaast blijkt uit verschillende onderzoeken dat we natuur ook veel meer gaan waarderen. Dit leidt tot veel meer draagvlak voor groene duurzame initiatieven in de samenleving. Momentum dus!! 

Volgende week lees je het tweede deel van de publicatie 'De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19', waarin wordt ingegaan op kansen en aanbevelingen voor de bouwsector. Deze blog is is opgesteld in samenwerking met de brancheambassadeurs Gezonde & Duurzame Gebouwde Omgeving van NL Ingenieurs:

Jos Schild (RHDHV) 
Brancheambassadeur

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Basak Karabulut (Arcadis)
Brancheambassadeur

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c246 c254
‘Van korte termijn omzetsturing naar lange termijn duurzaamheid’

‘Van korte termijn omzetsturing naar lange ...

6 jul om 10:01 uur
timer 7 min

Familiebedrijf Dura Vermeer viert dit jaar zijn 165-jarige bestaan. De belangrijkste ingrediënten van dit ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
Roddelen over je eigen team werkt verhelderend

Roddelen over je eigen team werkt verhelderend

3 jul om 13:01 uur
timer 6 min

Levert Integraal Projectmanagement wel altijd een effectieve samenwerking op? Namens Tauw wordt Lisa de Groot ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c252 c254
‘Risicomanagement is meer dan harde lijstjes’

‘Risicomanagement is meer dan harde lijstjes’

2 jul om 13:01 uur
timer 5 min

De risicomanagement-methode RISMAN bestaat binnen TwynstraGudde 25 jaar. Reden om met twee experts van TwynstraGudde, ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c259
‘Natuur ligt aan de basis van het menselijk welzijn’

‘Natuur ligt aan de basis van het menselijk ...

2 jul om 07:30 uur
timer 4 min

We weten dat natuur goed is voor de gezondheid, de biodiversiteit en het klimaat, maar toch handelen we er veelal ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250 c254
Extra inzichten nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020

Extra inzichten nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam ...

26 jun om 16:15 uur
timer 4 min

De vijf auteurs van de in mei gepresenteerde Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 hebben de afgelopen maand niet ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c251
‘Gemeenten en aannemers moeten nu met Wkb-pilots starten’

‘Gemeenten en aannemers moeten nu met ...

24 jun om 13:01 uur
timer 3 min

Het uitstel van de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor de bouw doet de sector pijn. De oplossingen liggen ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Zoeken naar de balans tussen omgevingsmanagement en technisch management

Zoeken naar de balans tussen omgevingsmanagement ...

23 jun om 10:01 uur
timer 2 min

Wat is er nodig om vanuit een intrinsieke motivatie en oprechte intentie samen te werken aan een gemeenschappelijk ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c246 c249
Duurzaam aanbesteden via buyer groups

Duurzaam aanbesteden via buyer groups

19 jun om 10:01 uur
timer 2 min

Besteed je als school, gemeente of woningcorporatie een concrete, duurzame opgave aan? En wens je dit circulair ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250
Blogreeks innovatiepartnerschap (slot): de structuur van het contract

Blogreeks innovatiepartnerschap (slot): de structuur ...

17 jun om 15:01 uur
timer 2 min

In zeven afleveringen lieten experts van TwynstraGudde hun licht schijnen op het innovatiepartnerschap. In het ...

Lees verder »

c21 c185 c186 c225 c243 c245 c246
Digitaal magazine Wet- en regelgeving

Digitaal magazine Wet- en regelgeving

8 jun om 16:01 uur
timer 2 min

Wet- en regelgeving zijn essentieel om de verduurzaming en energietransitie vooruit te helpen. De coronacrisis ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250
Hoe neem je afscheid van partijen in een innovatiepartnerschap?

Hoe neem je afscheid van partijen in een innovatiepartnerschap?

3 jun om 15:01 uur
timer 3 min

Een samenwerking kan nog zo mooi starten, maar op enig moment kan het ook tijd zijn om afscheid van elkaar te ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c262
Gedragsverandering: van bereidheid naar gezindheid

Gedragsverandering: van bereidheid naar gezindheid

29 mei om 17:00 uur
timer 5 min

Het succes van verduurzaming schuilt niet in de technologie en de oplossingen die je toepast in gebouwen en gebieden, ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up