De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

timer5 min
De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Als ambassadeurs van de gezonde en duurzame gebouwde omgeving zijn wij verheugd om te zien dat de CO2-uitstoot wereldwijd spectaculair afneemt. Het jaar 2020 zal de geschiedenisboeken ingaan als de grootste CO2-reductie in één jaar ooit. Gelukkig een fijne bijkomstigheid, maar natuurlijk veroorzaakt door een afschuwelijke pandemie. Kop op! We komen samen wel weer uit deze crisis! Maar belanden we dan niet meteen weer in de volgende klimaat- of stikstofcrisis? Wat kunnen we in de gebouwde omgeving leren van de crisis? En hoe voorkomen we dat de CO2-uitstoot in de bouwsector weer binnen een paar maanden op het oude niveau zit? 

Tekst: Maarten Schäffner, brancheambassadeur Koninklijke NLingenieurs / Witteveen+Bos

Door de coronacrisis wordt er wereldwijd een afname van ongeveer 1,6 miljard ton CO2-uitstoot gemeten (Bron: website CarbonBrief). Dat is een afname van ruim 4% van de wereldwijde CO2-uitstoot, en daarmee de sterkste afname in één jaar ooit. Omdat het hier een gemiddelde betreft is de uitstoot op het hoogtepunt van de maatregelen nog veel groter. In China nam de uitstoot op het heftigste punt van de crisis zelfs af met 25 procent en is die nog altijd lager dan voor de uitbraak.

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

De schrijver van deze publicatie, Maarten Schäffner

Als we het dichter bij huis bekijken dan kunnen we een grove schatting maken voor een afname van 10% CO2-uitstoot in 2020 door toedoen van Corona in Nederland (20 miljoen ton CO2 minder dan het totaal van 200 miljoen ton CO2 - Bron CBS). Daarbij wordt geen rekening gehouden met de afname van vliegverkeer en scheepvaartverkeer omdat die (vooralsnog) geen onderdeel uitmaken van onze nationale CO2-target. Deze 10% reductie wordt voornamelijk veroorzaakt door een afname van verkeer (+/-40%) en een reductie in energieverbruik (+/- 10%). Omdat in het perspectief van het klimaatakkoord van Parijs te zetten: Om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad, moet de CO2-uitstoot wereldwijd elk jaar met 6 procent omlaag.

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Beschouwing - effecten op de bouwsector in Nederland

In de onderstaande beschouwing ga ik uit van voornamelijk de positieve effecten voor klimaatverandering. Uiteraard zijn er ook negatieve effecten, en ga ik nauwelijks in op de sociale gevolgen van mijn adviezen. Ik ben me daarvan bewust! Maar ik doe dat om de effecten voor klimaat en de kansen voor de bouwsector scherp te krijgen. De uiteindelijke invulling zal mogelijk dus integraler en meer in samenspraak met andere disciplines moeten zijn! 

  • Voor de meeste adviesbureaus geldt dat de footprint is gezakt naar praktisch ‘nul’, maar de bedrijven blijven toch draaien. Uiteraard is er een verschuiving van werk-foottprint naar privé-footprint maar zowel op warmtebehoefte als transport wordt veel gewonnen. Hoewel de lange termijn effecten natuurlijk nog kunnen tegenvallen lijkt het traditionele beeld, ‘economische groei is inherent aan CO2-uitstoot’, niet te kloppen. We kunnen dus blijkbaar veel minder reizen, met veel minder kantoorruimte en met veel minder energiegebruik voor warmte.

  • Wat mij betreft is de mooiste conclusie die we in zijn algemeenheid kunnen trekken, dat wij als mensheid in staat zijn om de benodigde CO2-reductie - om catastrofale gevolgen te voorkomen - mogelijk te maken! Wie had dat gedacht? Uiteraard zijn de omstandigheden waaronder afschuwelijk, maar het is wel een bewijs dat het mogelijk is. Als klimaatingenieur stelt me dat enigszins gerust… We hebben bottom-up voldoende draagvlak nodig en top-down goed leiderschap en dan is het mogelijk om de klimaatcrisis te bedwingen.    
  • Het is zeer belangrijk dat we blijven investeren in duurzaamheid, juist nu! De afgelopen weken sprak ik al opdrachtgevers die minder aandacht besteden aan klimaat en circulariteit door toedoen van de coronacrisis. Door juist nu te investeren kan de komende groei (na de crisis) veel duurzamer tot stand komen. Dit leidt uiteindelijk tot een veel stabielere bouwsector. Opdrachtgevers moeten dus juist nu investeren in duurzaamheid en gezondheid.
  • Het leveren van installatiemateriaal zit al flink in de knel door de coronacrisis. Vooral zonnepanelen en onderdelen daarvan worden schaarser en schaarser (bron Cobouw). Volgens NVTB, metaalunie en HIBIN zijn bouwmaterialen nog goed leverbaar maar bij een tweede flinke uitbraak kan dit mogelijk veranderen. We zijn erg afhankelijk van bouwmaterialen uit het buitenland. Moeten we daar in een circulaire economie met korte transparante ketens niet beter over nadenken?
  • Een andere zeer verheugende conclusie is dat de natuur in staat is om zich razendsnel te herstellen. Zo zijn er voor het eerst sinds jaren weer vissen zichtbaar in de kanalen van Venetië en nemen de stikstof overschotten in Nederland rap af. Het adaptieve vermogen van de natuur mogen we zeker niet onderschatten, maar helaas schuilt daarin ook een gevaar. Voordat het positieve effect zijn werking heeft in hele biodiversiteitsketens, dan zijn we minimaal een jaar verder (bron Wallis de Vries van Wageningen University). Wanneer we ons daarna weer zo gaan gedragen als voor de coronacrisis, is het effect alweer weg.
  • Wel zien we dat er een gevaar schuilt in de maatregel dat OV alleen voor uitzonderlijke situaties mag worden gebruikt. We moeten zorgen dat daardoor niet iedereen de auto wordt ingejaagd…
  • Daarnaast blijkt uit verschillende onderzoeken dat we natuur ook veel meer gaan waarderen. Dit leidt tot veel meer draagvlak voor groene duurzame initiatieven in de samenleving. Momentum dus!! 

Volgende week lees je het tweede deel van de publicatie 'De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19', waarin wordt ingegaan op kansen en aanbevelingen voor de bouwsector. Deze blog is is opgesteld in samenwerking met de brancheambassadeurs Gezonde & Duurzame Gebouwde Omgeving van NL Ingenieurs:

Jos Schild (RHDHV) 
Brancheambassadeur

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Basak Karabulut (Arcadis)
Brancheambassadeur

De lonkende, maar ook gevaarlijke kant van CO2-reductie door covid-19 (deel 1)

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c246 c249 c250 c269
Tweefasenaanbesteden: inventarisatie en evaluatie Rijkswaterstaat

Tweefasenaanbesteden: inventarisatie en evaluatie ...

Gisteren om 09:31 uur
timer 5 min

Het tweefasenaanbesteden is voor Rijkswaterstaat een nieuw, belangrijk ingrediënt voor een betere samenwerking ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250
Nieuwe handreiking tweefasenaanbesteden op komst

Nieuwe handreiking tweefasenaanbesteden op komst

22 sep om 10:01 uur
timer 5 min

Tweefasenaanbesteden is momenteel hot. Na het verschijnen van de Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 is het de ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Bekijk de pitches voor de DigiDare Award 2020

Bekijk de pitches voor de DigiDare Award 2020

18 sep om 07:15 uur
timer 1 min

De jury van de DigiDare Award 2020 buigt zich over 9 ingezonden pitches. Benieuwd naar de filmpjes van onder andere ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250
Kenmerken en voordelen bouwteam in podcast BNR Bouwmeesters

Kenmerken en voordelen bouwteam in podcast BNR ...

31 aug om 16:35 uur
timer 2 min

Wat zijn de kenmerken en voordelen van een bouwteam? En wat de verschillen met andere contractvormen? Op BNR Nieuwsradio ...

Lees verder »

c21 c138 c225 c246 c261
Het belang van soft skills bij digitalisatie en BIM

Het belang van soft skills bij digitalisatie ...

25 aug om 13:00 uur
timer 4 min

Innovatie is nog nooit zo belangrijk geweest in de bouw- en vastgoedsector, want we staan voor enorme veranderingen. ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Jurysamenstelling van DigiDare Award 2020 bekendgemaakt

Jurysamenstelling van DigiDare Award 2020 bekendgemaakt

19 aug om 07:00 uur
timer 1 min

De jurysamenstelling van de DigiDare Award 2020, die een nieuwe cultuur van digitale samenwerking beloont, is ...

Lees verder »

c21 c225 c246
Haal tips voor een toppitch op tijdens gratis Online Friday

Haal tips voor een toppitch op tijdens gratis ...

14 aug om 08:00 uur
timer 1 min

Een kersverse BIM Loket Online Friday staat voor de deur: op 28 augustus aanstaande vanaf 15:00 uur deelt het ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c246
Velox nieuwe partner Duurzaam Gebouwd

Velox nieuwe partner Duurzaam Gebouwd

10 aug om 15:01 uur
timer 3 min

Gezonde gebouwen, industrialisatie en digitalisering. Het zijn deze uitdagende thema’s die Velox, als nieuwe ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c261
Stuur jouw pitch in voor DigiDare Award 2020

Stuur jouw pitch in voor DigiDare Award 2020

16 jul om 13:00 uur
timer 3 min

Woningnood, klimaatadaptatie en het opraken van fossiele brandstoffen zijn de maatschappelijke opgaven die de ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250 c254
Extra inzichten nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020

Extra inzichten nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam ...

7 jul om 16:15 uur
timer 4 min

De vijf auteurs van de in mei gepresenteerde Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 hebben de afgelopen maand niet ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
‘Van korte termijn omzetsturing naar lange termijn duurzaamheid’

‘Van korte termijn omzetsturing naar lange ...

6 jul om 10:01 uur
timer 7 min

Familiebedrijf Dura Vermeer viert dit jaar zijn 165-jarige bestaan. De belangrijkste ingrediënten van dit ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
Roddelen over je eigen team werkt verhelderend

Roddelen over je eigen team werkt verhelderend

3 jul om 13:01 uur
timer 6 min

Levert Integraal Projectmanagement wel altijd een effectieve samenwerking op? Namens Tauw wordt Lisa de Groot ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up