Nieuwe versie MPG en aanscherping eis stimuleren circulair bouwen

timer6 min
Nieuwe versie MPG en aanscherping eis stimuleren circulair bouwen

De MilieuPrestatie Gebouwen (MPG), de maatstaf voor de milieubelasting van materialen in gebouwen, evolueert. Het complete stelsel wordt naar een volgend niveau getild. De update naar MPG 3.0 is een eerste stap. Verdere optimalisatieslagen en een aanscherping van de eis volgen. We praten bij met senior consultant David Anink van W/E Adviseurs en horen van hem alles over de stand van zaken nu en de komende ontwikkelingen.

Voordat we in de details van versie 3.0 duiken, krijgen we eerst een stukje geschiedenisles. We frissen het geheugen op over waar de MPG ook alweer vandaan komt en welke doelstellingen het heeft. “Dan moeten we terug naar 1989, toen het eerste Nationaal Milieubeleidsplan werd uitgegeven. Een unieke publicatie, want voor het eerst werd beleid aangegeven voor duurzaam bouwen, op drie lijnen: energie, integraal ketenbeheer en kwaliteitsbevordering van binnenmilieu en omgeving.”

Het beleid mocht dan vernieuwend zijn, de inzet op duurzamer materiaalgebruik bleek tegen te vallen. Tot frustratie van de partijen die wél stappen wilden zetten. “Hierna werd de Handleiding Duurzame Woningbouw uitgebracht, een publicatie die aangaf welke materialen duurzaam waren en welke juist niet bijdroegen aan milieuvriendelijkheid. Het zette veel in beweging, en zorgde voor producenten die zich vaker bezighielden met de milieu-impact van hun product.”

Een gevolg hiervan was een grotere interesse voor levenscyclusanalyses (LCA’s), met als resultaat dat er steeds meer onderzoek naar werd gedaan naar de milieukwaliteit van producten. “De onderzoeken spraken elkaar vaak tegen en dat kwam door het verschil in aannames. Ook ontstond het besef dat de impact van een product afhankelijk is van de context waarin het toegepast wordt, het gebouw. Dit vormde het uitgangspunt om rekentools te ontwikkelen voor de bepaling van de LCA op gebouwniveau.”

De eerste rekentool op gebouwniveau, EcoQuantum, werd al snel opgevolgd door meerdere vergelijkbare tools. “De methodische benadering en de gebruikte data per tool verschilden van elkaar. Dat gaf afwijkende uitkomsten en was een van de redenen om te harmoniseren. Met de Rijksoverheid als ondersteunende partij legden de tooleigenaren een gezamenlijke methode vast en voegden zij de data samen in één Nationale MilieuDatabase, de NMD. De Stichting Bouwkwaliteit werd als onafhankelijke organisatie ingesteld om de methode en databases te beheren. Dit initiatief is uiteindelijk uitgegroeid tot een compleet MPG-stelsel, waarbij de toeleverende industrie via een getoetste route data aanlevert en de gevalideerde rekentools een eenduidige berekening van milieuprestaties garanderen.”

Nieuwe versie MPG en aanscherping eis stimuleren circulair bouwen

In 2030 moet een MPG-eis van 0,5 gelden en hogere ambities voor circulariteit liggen daarmee in het verschiet.

Minimumgrens

De MPG bracht de koplopers in beweging, onder andere doordat de methodiek werd ingezet bij duurzaam inkopen en tools als BREEAM en GPR Gebouw, dat werd ontwikkeld door W/E. In de rest van het veld bleef het stil. “Regelgeving en handhaving ontbraken nog om echt grote stappen te zetten om duurzaam te bouwen en het peloton mee te krijgen. De milieueffecten van gebouwen en de impact op duurzaamheid kregen vanaf 2013 een plek in het Bouwbesluit. Er was toen nog geen prestatie-eis opgenomen, om een wenperiode mogelijk te maken.”

Het ontbreken van de eis leidde ertoe dat er niet op getoetst werd, waardoor de vangnetfunctie van het Bouwbesluit hier niet werkte. “Daarom werd in 2018 de langverwachte minimumeis geïntroduceerd, een harde eis van €1 per vierkante meter bruto vloeroppervlak. Deze eis bleek echter te laag om de MPG breed op de agenda te krijgen. Er wordt nog altijd niet of nauwelijks getoetst en er zijn nog te veel bouwprojecten die niet focussen op de MPG.” Daar gaat verandering in komen. Er zijn verschillende factoren die meespelen. “Als eerste lijkt de roep om een scherpere grenswaarde gehonoreerd te worden. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft hogere ambities uitgesproken. Voorzien is een aanscherping naar 0,8 per 1 januari 2021. Ook is een stip op de horizon genoemd, namelijk een MPG-eis van 0,5 in 2030. Bij deze scherpere eis volstaat het niet meer om net voor de indiening een berekening te maken, men moet tijdens het ontwerpproces al de MPG in de gaten blijven houden.”

Een tweede impuls is de sterke toename van de aandacht voor materialen met het thema circulariteit. De MPG-methode, die de levenscyclusbenadering als onderlegger heeft, is in principe geschikt om de toepassing van circulaire ontwerpprincipes te waarderen, en dus te stimuleren. Bij de huidige methode wordt deze potentie nog onvoldoende benut.

Nieuwe versie MPG en aanscherping eis stimuleren circulair bouwen

David Anink, W/E adviseurs: “De nieuwe versie van de MPG heeft een aantal verbeteringen in zich die circulair bouwen zeker gaan stuwen.”

Next level voor het MPG-stelsel: MPG3.0

Het volgende station is inmiddels bereikt. Sinds 1 juli 2019 moet de bepalingsmethode 3.0, met de Nationale MilieuDatabase (NMD) 3.0, worden aangehouden. Naast de nieuwe bepalingsmethode, de rekenregels en het toetsingsprotocol, is er een aangepaste, robuustere ICT-structuur voor de in- en uitvoer van gegevens in de NMD. Hierdoor wordt het mogelijk om producten die in de NMD toegevoegd worden, de dag daarop beschikbaar te hebben in de rekeninstrumenten. “Met de komst van het gevalideerde rekeninstrument GPR Materiaal kan volgens de nieuwe methode gerekend worden.

Een breed geuite wens is de uitbreiding van het aantal producten in de NMD. SBK, de beheerder van de Nationale Milieudatabase, zal daarom een groot aantal generieke producten (categorie 3 - ongetoetst) toevoegen, en bij de bestaande categorie 3 producten een kwaliteitsslag uitvoeren.” Hier legt Anink een belangrijke uitdaging neer voor marktpartijen: het aantal getoetste producten zal fors omhoog moeten, vooral de installaties zitten er onvoldoende in. “Dit is de verantwoordelijkheid van de toeleverende industrie. Het MPG-stelsel komt in een volgende fase, de toetsing wordt serieus genomen en de eis aangescherpt. Het wordt voor een leverancier belangrijker om in de NMD opgenomen te zijn.”

Stimulans voor een meer circulaire keten

Sinds enkele jaren is er veel aandacht voor het toepassen van circulaire principes om de duurzaamheid van gebouwen te verbeteren. Het versnellingsplatform CB23 heeft de milieuprestatieberekening aangewezen voor het doel ‘Behoud van milieukwaliteit’. Gericht op het doel ‘Behoud van voorraden’ bieden de rekeninstrumenten veel extra inzicht. Bijvoorbeeld in de samenstelling van de producten, in het verbruik van primaire grondstoffen of het vrijkomen van materialen voor recycling en hergebruik.

Anink: “De opdeling van de MPG naar de fasen in de gebouwcyclus: bouw, gebruik, afdanking en recycling/hergebruik biedt de beslissers in de bouw handelingsperspectief. Dit levert bijvoorbeeld het besef op dat de bijdrage van een oplossing in de gebruiksfase van het gebouw vele malen groter is dan de bijdrage in de bouwfase. En wat gebeurt er op het moment dat het einde van de levensduur van het pand nadert? Hoe is de impact dan? Wat voor winst leveren recycling en hergebruik op?” De naar fase opgedeelde MPG-scores worden ook meegenomen in de MIA-aftrek sinds 1 juli 2019. Op dit moment wordt hard gewerkt om ook het derde doel, het behoud van waarde, met de MPG te kunnen stimuleren. Juist bij dit doel zijn de prioritaire R-strategieën, zoals Rethink en Reuse aan de orde. Onderzoeksbureaus LBP en SGS hebben onderzoek gedaan naar de waardering van hergebruik van elementen in de MPG.

W/E adviseurs is bezig met een aantal onderzoeken, die ertoe moeten leiden dat een goede demontabliliteit, een hoog adaptief vermogen en een goede toekomstwaarde terug te vinden zijn in de MPG-score. Daarnaast werkt W/E adviseurs aan een uitbreiding van de MPG-methode, zodat ook bij ingrepen in de bestaande voorraad richting een duurzamere aanpak gestuurd kan worden.

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: W/E adviseurs

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c160 c190 c225 c244
Marmoleum zorgt voor supergezond binnenklimaat

Marmoleum zorgt voor supergezond binnenklimaat

2 dec om 10:34 uur
timer 2 min

Marmoleum van Forbo Flooring is niet alleen een van de duurzaamste vloeren ter wereld, gemaakt van natuurlijke ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c260
Hoofdkantoor Triodos wint twee prijzen voor houtbouw

Hoofdkantoor Triodos wint twee prijzen voor ...

1 dec om 08:01 uur
timer 3 min

Het hoofdkantoor van de Triodosbank in Driebergen is het beste houten gebouw van Nederland. Dat is zowel het oordeel ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244
Inspiratiedag Renovatie verplaatst naar 21 april 2022

Inspiratiedag Renovatie verplaatst naar 21 april ...

19 nov om 13:14 uur
timer 2 min

De Inspiratiedag Renovatie, een beurs met aanvullend lezingenprogramma over de nieuwste ontwikkelingen binnen ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244 c260
Nieuwe whitepaper toont de vele voordelen van grasisolatie

Nieuwe whitepaper toont de vele voordelen van ...

19 nov om 13:01 uur
timer 2 min

Het goed isoleren van gebouwen is een van de belangrijkste ingrepen in de strijd tegen de opwarming van de aarde. ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225 c244
Circulair concept voor deuren valt in de prijzen

Circulair concept voor deuren valt in de prijzen

18 nov om 14:31 uur
timer 3 min

Een uitgebreid circulair concept van Berkvens Deursystemen - om met innovatieve, duurzame materialen en technieken ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Advertorial: Samen profiteren van de Kingspan LIFECycle Service

Advertorial: Samen profiteren van de Kingspan ...

11 nov om 14:00 uur
timer 2 min

Als producent van hoogwaardige isolatieproducten voelt Kingspan zich niet alleen verantwoordelijk voor de kwaliteit ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Yvette Watson wint ABN AMRO Duurzame 50

Yvette Watson wint ABN AMRO Duurzame 50

3 nov om 23:45 uur
timer 2 min

Ze is koploper, maakt meters, zet zaken op de agenda en brengt veel creativiteit, vernieuwing en een aanstekelijk ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Merwede Utrecht zoekt gevelinnovaties voor een Duurzame en Circulaire Stadswijk

Merwede Utrecht zoekt gevelinnovaties voor een ...

1 nov om 13:57 uur

Merwede Utrecht heeft gezonde ambities als innovatieve en groene stadswijk, met onder meer 6.000 woningen. Daarom ...

Lees verder »

c21 c54 c244
Hoe circulariteit ons op het verkeerde been kan zetten

Hoe circulariteit ons op het verkeerde been ...

26 okt om 09:12 uur
timer 5 min

Jan Willem van de Groep: Het komt met enige regelmaat voor dat we in een discussie, podcast, panel of expertinterview belanden met fervente ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen

Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief ...

21 okt om 11:15 uur

In het digitaal magazine Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen lees je onder andere meer over het belang van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c286
Nieuw: Duurzaam Gebouwd Podcast Live op Green Buildings Event 2021

Nieuw: Duurzaam Gebouwd Podcast Live op Green ...

21 okt om 08:57 uur
timer 1 min

Met het thema ‘Building Change’ gaf het Green Buildings Event 2021, georganiseerd door CFP Green Buildings, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
<span>Mijn tweede natuur</span><span> </span>

Mijn tweede natuur 

21 okt om 06:00 uur

Op donderdag 18 november brengen we tijdens het Congres Natuurlijk deelnemers, kennissessies en keynotes bij ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up