Bokito of Bonobo?

timer3 min
Bokito of Bonobo?

Je komt in de markt nogal wat ego’s tegen. Mensen en bedrijven die primair acteren vanuit eigen producten, beleid of belang. In de bouwsector zijn we dat eigenlijk nauwelijks anders gewend. Mag ik de vergelijking maken met het dierenrijk? Glad ijs, want ik ben geen bioloog. Maar als ik de term ‘Bokito-gedrag’ introduceer om dat type marktbenadering te karakteriseren, dan snapt u wat ik bedoel: vechten om de hoogste positie in markt of project, desnoods ten koste van anderen. Daar tegenover zet ik de bonobo’s, die alle problemen oplossen door het onderlinge contact op te zoeken. We hebben namelijk een gedragsverandering nodig om te komen tot aansprekende resultaten op weg naar een circulaire en duurzame gebouwde omgeving.

Imposant, dominant, masculien; zo is de alfaman in een groep gorilla’s te karakteriseren. In Nederland is Bokito uit Blijdorp de bekendste representant, na zijn ontsnapping uit zijn verblijf een aantal jaren geleden. Maar om ons heen zijn er meer ‘bokito’s’, niet op de laatste plaats in de (inter)nationale politiek, maar steeds vaker ook in het maatschappelijk debat. Ook in traditionele bouw- en ontwerpprocessen is het te vaak bokitogedrag wat we zien. Daarmee bedoel ik het primair redeneren vanuit eigen positie, elk alternatief beschouwen als aanval en elk compromis als nederlaag. Per saldo niet erg constructief. ‘Apengedrag’ hoor ik wel eens zeggen, maar dat is te kort door de bocht als je de benadering en sociale structuren van de bonobo’s beschouwt. Minder gewelddadig, meer gericht op de sociale structuur. Een conflict wordt opgelost met een orgie. Dat gaat vanzelfsprekend veel te ver in de vergelijking met samenwerkingsrelaties in de bouw- en vastgoedsector, maar u begrijpt waarschijnlijk waar ik naar toe wil: een samenwerkingsvorm waarin het gezamenlijke belang het uitgangspunt is.

Laat ik het anders stellen: kiezen we voor polariseren of polderen? Het werkwoord polderen is niet voor niets afgeleid van de onderlinge samenwerking en afhankelijkheid die inherent is aan een hollandse polder. Van de fysieke polder naar het economische poldermodel heeft twee eeuwen tijd gevraagd, maar de laatste jaren heeft polderen een negatieve bijklank gekregen, net als thee drinken. Onterecht naar mijn idee. Want schieten we nu echt zo veel op met de polarisatie in het politieke debat en de maatschappelijke omgangsvormen? Het is wel duidelijk om zaken te benoemen en duidelijk stelling te nemen, maar als het ontaardt in letterlijke en figuurlijke blokkades, gijzelen we elkaar in ieders eigen gelijk. Complexe problemen en maatschappelijke uitdagingen kunnen we alleen gezamenlijk en met inzet van ieders kennis en kunde oplossen. Als we dat doen vanuit een open houding komen we zelfs tot schijnbaar toevallig ontdekte nieuwe inzichten. Serendipiteit wordt dat genoemd, wat mij betreft nu al kandidaat voor het woord van het jaar voor 2020.      

De bonobo is de meest bedreigde mensapensoort volgens Wikipedia. Laten we het polderen ook uitsterven? Of kiezen we er opnieuw voor om in een open houding de dialoog aan te gaan en te komen tot oplossingen, waarbij alle belangen op toekomstwaarde worden geschat?  

Zowel bokito als bonobo zijn een karikatuur voor ons zakelijke gedrag en voor de manier waarop we onze samenleving vorm geven. Maar als we meters willen maken met de transitie naar een circulaire en energieneutrale economie en gebouwde omgeving, is toch beter om onze interne bonobo op te zoeken dan te volharden in bokitogedrag.

Tekst: Harm Valk

Partner en senior adviseur
Nieman Raadgevende Ingenieurs

Op het Duurzaam Gebouwd Congres 2020 op 6 februari in Assen staan de thema's Gedragsverandering en Samenwerking centraal. Op DuurzaamGebouwdCongres.nl lees je meer over de thema's en vind je de mogelijkheid om in te schrijven.  

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c254 c283
Speelruimte in bouwprojecten (2)

Speelruimte in bouwprojecten (2)

Vandaag om 13:01 uur
timer 6 min

In een contract kun je van alles vastleggen, maar het vergt veel meer zaken om goed met elkaar samen te werken ...

Lees verder »

c21 c225 c254 c283
Speelruimte in bouwprojecten (1)

Speelruimte in bouwprojecten (1)

3 feb om 13:01 uur
timer 7 min

Je kunt nog zoveel afspreken en vastleggen in contracten, maar effectief met elkaar samenwerken vergt meer. Samen ...

Lees verder »

c21 c54 c139 c254 c259
Vechten voor het leven. Ons leven

Vechten voor het leven. Ons leven

28-10-2020 om 18:00 uur
timer 5 min

Onno Dwars: Onno Dwars won in 2019 de ABN AMRO Duurzame Top 50. Nu, achttien maanden later, blikt hij tijdens Building Holland ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c249 c254
'Ga op zoek naar de belangen van de ander'

'Ga op zoek naar de belangen van de ander'

01-10-2020 om 10:01 uur
timer 6 min

Schoorvoetend was de sector op de goede weg met de Marktvisie. Zeker bij het Rijksvastgoedbedrijf, waar zelfs ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250 c254
Extra inzichten nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020

Extra inzichten nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam ...

07-07-2020 om 16:15 uur
timer 4 min

De vijf auteurs van de in mei gepresenteerde Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 hebben de afgelopen maand niet ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
‘Van korte termijn omzetsturing naar lange termijn duurzaamheid’

‘Van korte termijn omzetsturing naar lange ...

06-07-2020 om 10:01 uur
timer 7 min

Familiebedrijf Dura Vermeer viert dit jaar zijn 165-jarige bestaan. De belangrijkste ingrediënten van dit ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
Roddelen over je eigen team werkt verhelderend

Roddelen over je eigen team werkt verhelderend

03-07-2020 om 13:01 uur
timer 6 min

Levert Integraal Projectmanagement wel altijd een effectieve samenwerking op? Namens Tauw wordt Lisa de Groot ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c252 c254
‘Risicomanagement is meer dan harde lijstjes’

‘Risicomanagement is meer dan harde lijstjes’

02-07-2020 om 13:01 uur
timer 5 min

De risicomanagement-methode RISMAN bestaat binnen TwynstraGudde 25 jaar. Reden om met twee experts van TwynstraGudde, ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c249 c250 c254 c269
Nieuwe modelovereenkomst voor bouwteam

Nieuwe modelovereenkomst voor bouwteam

15-05-2020 om 11:35 uur
timer 1 min

Duurzaam Gebouwd (DG) heeft de definitieve versie van de Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 (het Model) gepubliceerd. ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254 c269
Webinar: Nieuwe modelovereenkomst voor bouwteams

Webinar: Nieuwe modelovereenkomst voor bouwteams

20-04-2020 om 09:01 uur
timer 1 min

Op 14 mei 2020 verschijnt de definitieve versie van het nieuwe model voor bouwteamcontracten: Modelovereenkomst ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250 c254
‘Knetterharde woorden’ over de zachte kant van het samenwerken

‘Knetterharde woorden’ over de zachte ...

10-04-2020 om 16:01 uur
timer 4 min

Als partijen in een rechtszaak verwikkeld zijn, is het de vraag waarom zij er niet zijn uitgekomen. “Bouwen ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250 c254
Corona in bouwprojecten: 17 tips én webinar voor meer speelruimte

Corona in bouwprojecten: 17 tips én webinar ...

10-04-2020 om 07:01 uur
timer 6 min

Het lijkt wel een slechte mop. Zitten drie adviseurs en een advocaat in een oude tandpastafabriek… Zegt ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up