Bokito of Bonobo?

timer3 min
Bokito of Bonobo?

Je komt in de markt nogal wat ego’s tegen. Mensen en bedrijven die primair acteren vanuit eigen producten, beleid of belang. In de bouwsector zijn we dat eigenlijk nauwelijks anders gewend. Mag ik de vergelijking maken met het dierenrijk? Glad ijs, want ik ben geen bioloog. Maar als ik de term ‘Bokito-gedrag’ introduceer om dat type marktbenadering te karakteriseren, dan snapt u wat ik bedoel: vechten om de hoogste positie in markt of project, desnoods ten koste van anderen. Daar tegenover zet ik de bonobo’s, die alle problemen oplossen door het onderlinge contact op te zoeken. We hebben namelijk een gedragsverandering nodig om te komen tot aansprekende resultaten op weg naar een circulaire en duurzame gebouwde omgeving.

Imposant, dominant, masculien; zo is de alfaman in een groep gorilla’s te karakteriseren. In Nederland is Bokito uit Blijdorp de bekendste representant, na zijn ontsnapping uit zijn verblijf een aantal jaren geleden. Maar om ons heen zijn er meer ‘bokito’s’, niet op de laatste plaats in de (inter)nationale politiek, maar steeds vaker ook in het maatschappelijk debat. Ook in traditionele bouw- en ontwerpprocessen is het te vaak bokitogedrag wat we zien. Daarmee bedoel ik het primair redeneren vanuit eigen positie, elk alternatief beschouwen als aanval en elk compromis als nederlaag. Per saldo niet erg constructief. ‘Apengedrag’ hoor ik wel eens zeggen, maar dat is te kort door de bocht als je de benadering en sociale structuren van de bonobo’s beschouwt. Minder gewelddadig, meer gericht op de sociale structuur. Een conflict wordt opgelost met een orgie. Dat gaat vanzelfsprekend veel te ver in de vergelijking met samenwerkingsrelaties in de bouw- en vastgoedsector, maar u begrijpt waarschijnlijk waar ik naar toe wil: een samenwerkingsvorm waarin het gezamenlijke belang het uitgangspunt is.

Laat ik het anders stellen: kiezen we voor polariseren of polderen? Het werkwoord polderen is niet voor niets afgeleid van de onderlinge samenwerking en afhankelijkheid die inherent is aan een hollandse polder. Van de fysieke polder naar het economische poldermodel heeft twee eeuwen tijd gevraagd, maar de laatste jaren heeft polderen een negatieve bijklank gekregen, net als thee drinken. Onterecht naar mijn idee. Want schieten we nu echt zo veel op met de polarisatie in het politieke debat en de maatschappelijke omgangsvormen? Het is wel duidelijk om zaken te benoemen en duidelijk stelling te nemen, maar als het ontaardt in letterlijke en figuurlijke blokkades, gijzelen we elkaar in ieders eigen gelijk. Complexe problemen en maatschappelijke uitdagingen kunnen we alleen gezamenlijk en met inzet van ieders kennis en kunde oplossen. Als we dat doen vanuit een open houding komen we zelfs tot schijnbaar toevallig ontdekte nieuwe inzichten. Serendipiteit wordt dat genoemd, wat mij betreft nu al kandidaat voor het woord van het jaar voor 2020.      

De bonobo is de meest bedreigde mensapensoort volgens Wikipedia. Laten we het polderen ook uitsterven? Of kiezen we er opnieuw voor om in een open houding de dialoog aan te gaan en te komen tot oplossingen, waarbij alle belangen op toekomstwaarde worden geschat?  

Zowel bokito als bonobo zijn een karikatuur voor ons zakelijke gedrag en voor de manier waarop we onze samenleving vorm geven. Maar als we meters willen maken met de transitie naar een circulaire en energieneutrale economie en gebouwde omgeving, is toch beter om onze interne bonobo op te zoeken dan te volharden in bokitogedrag.

Tekst: Harm Valk

Partner en senior adviseur
Nieman Raadgevende Ingenieurs

Op het Duurzaam Gebouwd Congres 2020 op 6 februari in Assen staan de thema's Gedragsverandering en Samenwerking centraal. Op DuurzaamGebouwdCongres.nl lees je meer over de thema's en vind je de mogelijkheid om in te schrijven.  

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54 c254
Gezondheid boven alles

Gezondheid boven alles

2 apr om 16:15 uur
timer 2 min

Woud Jansen: Tja. De wereld op z’n kop. Wat een turbulente weken. De tijd waarin gezondheid boven alles staat. En terecht. ...

Lees verder »

c21 c54 c127 c254
Strijd tegen Covid-19 door Comelit Nederland

Strijd tegen Covid-19 door Comelit Nederland

1 apr om 16:00 uur
timer 5 min

Duurzaam Gebouwd besteedt aandacht aan hoe zijn partners en experts omgaan met de huidige gezondheidscrisis. Comelit ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250 c254
Overmacht in tijden van corona?

Overmacht in tijden van corona?

31 mrt om 13:01 uur
timer 4 min

Advocaat Edwin van Dijk voorziet door de coronacrisis een verandering van zijn werkzaamheden. Met zijn partners ...

Lees verder »

c21 c26 c246 c251 c254
Complexe samenwerking in Breda uitgediept

Complexe samenwerking in Breda uitgediept

25 mrt om 15:01 uur
timer 3 min

De bouw van de nieuwe rechtbank in Breda was een project met veel gezichten. Letterlijk en figuurlijk. Betrokkenen ...

Lees verder »

c21 c225 c253 c254
Vaardigheden en competenties centraal in nieuwe Biind-magazine

Vaardigheden en competenties centraal in nieuwe ...

5 feb om 16:01 uur
timer 3 min

In een snel veranderende wereld is het van belang jezelf te blijven ontwikkelen. Inhoudelijk, maar ook op het ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
Aannemer Markus maakt zich sterk voor Marktvisie 2.0

Aannemer Markus maakt zich sterk voor Marktvisie ...

2 jan om 10:00 uur
timer 8 min

GWW-aannemer Markus uit Amsterdam werkt met goed gekwalificeerd personeel. Naast hun technische bagage is hun ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c254
De sleutel voor structureel succes in de bouwsector: de 'zachte kant'

De sleutel voor structureel succes in de bouwsector: ...

12-11-2019 om 10:01 uur
timer 3 min

Onderzoeksrapport van ABN AMRO, RISNET en Duurzaam Gebouwd naar succesfactoren in de bouw: focussen op de ‘zachte ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250 c254 c269
Update nieuw Model Bouwteamovereenkomst

Update nieuw Model Bouwteamovereenkomst

11-07-2019 om 12:15 uur
timer 1 min

Consultatiebijeenkomst levert feedback en suggesties op voor definitieve versie die in november wordt gepresenteerd.

Lees verder »

c2 c21 c225 c246 c250 c254 c269
Duizenden tonen interesse voor nieuw model bouwteamovereenkomst

Duizenden tonen interesse voor nieuw model bouwteamovereenkomst

14-06-2019 om 13:30 uur
timer 6 min

Na de lancering van een nieuw model voor twee bouwteamovereenkomsten peilen we de eerste golf van reacties. “Jullie ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250 c254 c269
Primeur nieuw model bouwteamovereenkomst

Primeur nieuw model bouwteamovereenkomst

20-05-2019 om 17:25 uur
timer 1 min

In vervolg op het seminar ‘De toekomst van Bouwteams’ publiceren wij vandaag het consultatiedocument ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c250 c254 c269
Beter borgen van samenwerking in nieuw bouwteam

Beter borgen van samenwerking in nieuw bouwteam

16-05-2019 om 09:54 uur
timer 1 min

Bij het drukbezochte seminar ‘De toekomst van Bouwteams’ werd ook een primeur gepresenteerd: een nieuw ...

Lees verder »

c21 c225 c246 c253 c254
Is ‘samenwerken’ toe aan de volgende fase?

Is ‘samenwerken’ toe aan de volgende ...

16-04-2019 om 15:00 uur
timer 4 min

Waarom kunnen we niet zonder gedoe samenwerken? Henberto Remmerts (Tauw) wijdde er een blog aan: het morele kompas ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up