Bokito of Bonobo?

timer3 min
Bokito of Bonobo?

Je komt in de markt nogal wat ego’s tegen. Mensen en bedrijven die primair acteren vanuit eigen producten, beleid of belang. In de bouwsector zijn we dat eigenlijk nauwelijks anders gewend. Mag ik de vergelijking maken met het dierenrijk? Glad ijs, want ik ben geen bioloog. Maar als ik de term ‘Bokito-gedrag’ introduceer om dat type marktbenadering te karakteriseren, dan snapt u wat ik bedoel: vechten om de hoogste positie in markt of project, desnoods ten koste van anderen. Daar tegenover zet ik de bonobo’s, die alle problemen oplossen door het onderlinge contact op te zoeken. We hebben namelijk een gedragsverandering nodig om te komen tot aansprekende resultaten op weg naar een circulaire en duurzame gebouwde omgeving.

Imposant, dominant, masculien; zo is de alfaman in een groep gorilla’s te karakteriseren. In Nederland is Bokito uit Blijdorp de bekendste representant, na zijn ontsnapping uit zijn verblijf een aantal jaren geleden. Maar om ons heen zijn er meer ‘bokito’s’, niet op de laatste plaats in de (inter)nationale politiek, maar steeds vaker ook in het maatschappelijk debat. Ook in traditionele bouw- en ontwerpprocessen is het te vaak bokitogedrag wat we zien. Daarmee bedoel ik het primair redeneren vanuit eigen positie, elk alternatief beschouwen als aanval en elk compromis als nederlaag. Per saldo niet erg constructief. ‘Apengedrag’ hoor ik wel eens zeggen, maar dat is te kort door de bocht als je de benadering en sociale structuren van de bonobo’s beschouwt. Minder gewelddadig, meer gericht op de sociale structuur. Een conflict wordt opgelost met een orgie. Dat gaat vanzelfsprekend veel te ver in de vergelijking met samenwerkingsrelaties in de bouw- en vastgoedsector, maar u begrijpt waarschijnlijk waar ik naar toe wil: een samenwerkingsvorm waarin het gezamenlijke belang het uitgangspunt is.

Laat ik het anders stellen: kiezen we voor polariseren of polderen? Het werkwoord polderen is niet voor niets afgeleid van de onderlinge samenwerking en afhankelijkheid die inherent is aan een hollandse polder. Van de fysieke polder naar het economische poldermodel heeft twee eeuwen tijd gevraagd, maar de laatste jaren heeft polderen een negatieve bijklank gekregen, net als thee drinken. Onterecht naar mijn idee. Want schieten we nu echt zo veel op met de polarisatie in het politieke debat en de maatschappelijke omgangsvormen? Het is wel duidelijk om zaken te benoemen en duidelijk stelling te nemen, maar als het ontaardt in letterlijke en figuurlijke blokkades, gijzelen we elkaar in ieders eigen gelijk. Complexe problemen en maatschappelijke uitdagingen kunnen we alleen gezamenlijk en met inzet van ieders kennis en kunde oplossen. Als we dat doen vanuit een open houding komen we zelfs tot schijnbaar toevallig ontdekte nieuwe inzichten. Serendipiteit wordt dat genoemd, wat mij betreft nu al kandidaat voor het woord van het jaar voor 2020.      

De bonobo is de meest bedreigde mensapensoort volgens Wikipedia. Laten we het polderen ook uitsterven? Of kiezen we er opnieuw voor om in een open houding de dialoog aan te gaan en te komen tot oplossingen, waarbij alle belangen op toekomstwaarde worden geschat?  

Zowel bokito als bonobo zijn een karikatuur voor ons zakelijke gedrag en voor de manier waarop we onze samenleving vorm geven. Maar als we meters willen maken met de transitie naar een circulaire en energieneutrale economie en gebouwde omgeving, is toch beter om onze interne bonobo op te zoeken dan te volharden in bokitogedrag.

Tekst: Harm Valk

Partner en senior adviseur
Nieman Raadgevende Ingenieurs

Op het Duurzaam Gebouwd Congres 2020 op 6 februari in Assen staan de thema's Gedragsverandering en Samenwerking centraal. Op DuurzaamGebouwdCongres.nl lees je meer over de thema's en vind je de mogelijkheid om in te schrijven.  

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c54
Adaptief samenwerken: wel getrouwd, maar nóg niet verliefd

Adaptief samenwerken: wel getrouwd, maar nóg ...

6 jan om 08:00 uur
timer 4 min

De wereld om ons heen verandert steeds sneller en de hoeveelheid informatie die we moeten verwerken groeit exponentieel. ...

Lees verder »

c21 c54
Emissieloze bouw

Emissieloze bouw

6 jan om 07:00 uur

Daan Bruggink: Het klinkt als een prachtige utopie. Geen stikstof, geen CO2, geen fijnstof: dat moet een onmogelijk werkelijkheid ...

Lees verder »

c21 c54
Begeleid facilitair managers naar de beste oplossing

Begeleid facilitair managers naar de beste oplossing

28-11-2019 om 15:30 uur

Marc Kooij: Een facilitair manager krijgt veel op z’n bordje. De eisen die aan een modern gebouw gesteld worden, stijgen ...

Lees verder »

c21 c54
Samenwerkende Eilanders omarmen duurzame veenweide

Samenwerkende Eilanders omarmen duurzame veenweide

13-11-2019 om 13:00 uur
timer 6 min

Hoe een koffietafel van private eilandbezitters hun gedrag duurzaam veranderde.

Lees verder »

c21 c54
Laat spreeuwen bomen planten (in plaats van kersen eten)

Laat spreeuwen bomen planten (in plaats van ...

08-11-2019 om 15:30 uur

Marten Valk: Stakingen in het kader van stikstofoxiden. Handhaving van de Pfas-normering. De kreten van Greta Thunberg. Elon ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Weg met de norm, leve de standaard

Weg met de norm, leve de standaard

08-11-2019 om 08:00 uur
timer 4 min

Harm Valk: We hebben een probleem met normen, zeker in de bouw- en vastgoed. Daarom moeten we ervan af. De bouw wordt er ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Regie over innovatie

Regie over innovatie

04-11-2019 om 11:00 uur
timer 3 min

Ik heb al eens eerder over hem geschreven; Bart Bossink, hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij was ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Labs om verduurzamingsmaatregelen te testen

Labs om verduurzamingsmaatregelen te testen

27-09-2019 om 15:30 uur
timer 7 min

Marjet Rutten: Een paar weken terug vroeg ik mijn netwerk wie er een lab-omgeving kent waar je verduurzamingsmaatregelen voor ...

Lees verder »

c21 c54
Stap uit de comfortzone

Stap uit de comfortzone

23-09-2019 om 07:00 uur
timer 4 min

Marten Valk: Na mijn sabbatical kijk ik met nieuwsgierigheid naar het spanningsveld tussen mijn vakgebied ‘bouwfysica’ ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Kennis? Kennissen!

Kennis? Kennissen!

22-08-2019 om 16:00 uur
timer 3 min

Harm Valk: Vakantie, mooie tijd. Je ziet nieuwe plekken en doet nieuwe indrukken op, of hernieuwt het contact met plekken ...

Lees verder »

c21 c54 c243
Ons Bouwbesluit is crimineel

Ons Bouwbesluit is crimineel

19-08-2019 om 15:30 uur
timer 3 min

Onno Dwars: Het Bouwbesluit is crimineel en daarom wordt het hoog tijd dat het ouderwetse model flink op de schop gaat. We ...

Lees verder »

c21 c54 c160 c238 c245
Gezond binnen zitten

Gezond binnen zitten

24-07-2019 om 08:00 uur

Marjolein van Gelder: Uit diverse onderzoeken in Westerse landen blijkt dat we gemiddeld 90% van onze tijd binnen besteden. Deze tijd ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up