Niet omdat het beton opraakt

timer3 min
Niet omdat het beton opraakt

Net zomin als dat het stenen tijdperk eindigde omdat de stenen opraakten, zal de huidige lineaire bouweconomie eindigen omdat het beton opraakt. Sterker nog, in de nieuwe, circulaire bouweconomie zal er volop beton worden gebruikt. Want anders dan nogal wat partijen beweren, is niet het opraken van grondstoffen voor de bouw het probleem. Evenmin als teveel bouwafval. De werkelijke drivers voor een bouweconomie die in 2050 volledig circulair moet zijn, liggen elders.

Foto boven: Hans Korbee, schrijver van deze expertpost

Acute problemen

Het grootste probleem van de huidige lineaire bouweconomie is de uitstoot van gassen die zeer schadelijk zijn voor ons milieu. CO2 en andere broeikasgassen staan daarbij met stip op 1, direct gevolgd door gassen die de biodiversiteit verder aantasten. Dit inzicht is van essentieel belang omdat beide vragen om maatregelen op de kortst mogelijke termijn. Onze bedenktijd is op.

In steeds bredere kring dringt het besef door dat circulair bouwen niet een doel is, maar een middel. Een middel om de schadelijke effecten van de huidige lineaire bouweconomie zo sterk te reduceren, dat deze het draagvlak van de aarde niet meer overschrijden. En dat we snel moeten handelen om onherstelbare schade te voorkomen.

Niet omdat het beton opraakt

Triodos Bank, foto door Hans Korbee

In principe gaat het hierbij om de milieuschade door aantasting, verontreiniging en uitputting. In de Transitieagenda voor de Maakindustrie krijgt het laatste effect ‘uitputting’ volop aandacht, omdat in delen van de industrie relatief veel schaarse aardmetalen worden gebruikt. In de bouw is hiervan nauwelijks sprake. In de Transitieagenda voor Consumenten speelt het reduceren van het gebruik van plastic een dominante rol. Niet zozeer omdat de grondstof olie op zou raken, maar vanwege de desastreuze effecten van zwerfafval, dat zich in onze oceanen ophoopt tot een plastic soep. Ook hiervan is in de bouw nauwelijks sprake. In de bouw is het met name de uitstoot van schadelijke gassen bij fabricage, transport, op de bouw en tijdens het gebruik die voor acute problemen zorgt: CO2 vanwege het broeikaseffect en stikstof vanwege de aantasting van natuurgebieden. Problemen waarvoor koplopers oplossingen hebben bedacht en beproefd, maar waar de verantwoordelijken liever voor weglopen onder het motto ‘Nu even niet’. 

Niet omdat het beton opraakt

Floating Office Rotterdam, foto Sebastian van Damme

Alle zeilen nu bijzetten

Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van het vakblad De Architect verscheen onlangs het zeer lezenswaardige boek Manifest / architecten over klimaat en ongelijkheid. In het boek vertelt een twintigtal architecten hoe zij in hun praktijk werken aan de diverse aspecten van dit vraagstuk, geïllustreerd met inspirerende voorbeelden.

Op het titelblad van het boek staan twee citaten. Het eerste is welbekend: ‘Sustainable development is development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs’. [Our common future 1987] In het tweede citaat komt die toekomstige generatie zelf aan het woord en klinkt het een stuk dreigender: ‘The eyes of all future generations are upon you. And if you choose to fail us, I say- we will never forgive you’. [Greta Thunberg UN Climate Summit 2019].

Intussen moet het PBL in het ICER-rapport [2021] concluderen dat er vier jaar na de start van de transitieagenda’s voor een circulaire economie meer drang en dwang nodig is, blijft de split incentive tussen EPG en MPG intact, blijkt BENG neer te komen op lang-niet-energieneutraal, is de aanscherping van de MPG aangekondigd voor, let wel, 2030, loopt het tekort aan geschoold personeel in de bouw verder op, wil de FNV oudere werknemers vroeger met pensioen sturen en sluit vier jaar Bouwagenda af met een droomuitgave ‘wat wij willen is nog nooit gedaan – de kracht van integraal bouwen’. Zelden was een sector zo verdeeld en machteloos.

We weten het allemaal wel, we kunnen het ook al in vergaande mate – energieneutraal en circulair bouwen-, maar we kiezen er niet voor. Weet u een volhoudbaar antwoord waarom niet?

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c122 c225 c244
KNB Jaarverslag 2020: meer circulaire keramische geveloplossingen

KNB Jaarverslag 2020: meer circulaire keramische ...

7 mei om 08:00 uur

Coronajaar 2020 stond voor de Nederlandse industrie van gebakken bouwmaterialen overwegend in het teken van energietransitie ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c244 c277 c278
‘Zoekend, tastend en innoverend vinden we onze weg’

‘Zoekend, tastend en innoverend vinden ...

6 mei om 13:00 uur
timer 8 min

Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA), is toegetreden tot de jury ...

Lees verder »

c21 c225 c244
'Houtbouw verhoogt bouwsnelheid en levert geld op'

'Houtbouw verhoogt bouwsnelheid en levert geld ...

21 apr om 16:00 uur
timer 7 min

Welke belemmeringen voelen gemeenten nog om aan de slag te gaan met houtbouw – en belangrijker nog – ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Aanleg eerste duurzame rotonde in Flevoland gestart

Aanleg eerste duurzame rotonde in Flevoland ...

13 apr om 16:01 uur

De eisen voor duurzaamheid en circulariteit voor de infrastructuur worden alsmaar hoger. Om aan de doelstelling ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
<span>Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: in BouwNovum zit het allemaal</span>

Gezond, comfortabel, circulair en energiezuinig: ...

1 apr om 09:01 uur
timer 8 min

Drie jaar geleden ging BouwNovum aan de slag met een woonconcept waarin de bewoner centraal staat. Na een intensief ...

Lees verder »

c21 c120 c225 c244
Duurzaamheid Dopper inspireert Dura Vermeer

Duurzaamheid Dopper inspireert Dura Vermeer

31 mrt om 09:01 uur
timer 8 min

Met de introductie van een hippe waterfles gaf Dopper een inspirerende impuls aan de mondiale strijd tegen plastic ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
14 experts richten vizier op 2050 in 50ste editie Duurzaam Gebouwd

14 experts richten vizier op 2050 in 50ste editie ...

30 mrt om 15:30 uur
timer 2 min

Duurzaam Gebouwd zet de vijftigste editie luister bij met de toekomstvisies van een reeks topexperts, zoals Paul ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c283
Volledig fysieke MBA in Sustainable Leadership

Volledig fysieke MBA in Sustainable Leadership

25 mrt om 15:01 uur
timer 2 min

De Business School Nederland (BSN) start een tweejarige opleiding MBA in Sustainable Leadership. Deze opleiding ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c265 c268
Carrouselfabriek helpt woningnood op te lossen

Carrouselfabriek helpt woningnood op te lossen

22 mrt om 12:01 uur
timer 2 min

De crisis op de woningmarkt vereist creatieve oplossingen. Voor een reeks van inspirerende voorbeelden toog het ...

Lees verder »

c21 c185 c244 c286
Duurzaam Gebouwd Podcast: Circulair Bouwen

Duurzaam Gebouwd Podcast: Circulair Bouwen

17 mrt om 17:30 uur
timer 1 min

We hebben iets nieuws voor je. Voor tijdens je lunchpauze, je wandeling of als je onderweg bent in het openbaar ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Wonion: 'Kijk niet alleen naar materialen, maar ook naar de mens'

Wonion: 'Kijk niet alleen naar materialen, maar ...

17 mrt om 11:21 uur
timer 3 min

Ook Woningcorporatie Wonion is de circulaire markt betreden, een stap die voor een andere manier van denken heeft ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Wint ‘circulair ontwerpen’ de Prins Friso Ingenieursprijs 2021?

Wint ‘circulair ontwerpen’ de Prins ...

12 mrt om 16:01 uur
timer 2 min

Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs viert woensdag 17 maart de Dag van de Ingenieur. Dan vindt bovendien de ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up