Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

timer3 min
Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

Op basis van biofilische principes ontwierp Daan Bruggink De Verwondering, een basisschool van 1.900 vierkante meter en 14 klaslokalen in de wijk Nobelhorst in Almere.

Over de inspiratie vanuit de natuur zegt Bruggink (ORGA architect uit Nijmegen): “Gebouwen waarin de identiteit en intelligentie van onze kinderen groeien en vorm krijgen, moeten zo ontworpen worden dat kinderen optimaal kunnen leren en gedijen. Wanneer de natuur in al haar vormen geïntegreerd wordt in de onderwijsomgeving, levert dit enorme positieve effecten op voor de gesteldheid, de concentratie en het leervermogen.”

Biofilische principes 

De natuurlijke principes - Bruggink spreekt van biofilische principes - zijn door de architect op alle niveaus vertaald in gebouw en ruimtelijke context. Een vegetatiedak vormt de natuurlijke beëindiging van de clusters; op de hoogste cluster zijn PVT-panelen gemonteerd. Samen met de  bomen - die als zonwering fungeren - zorgen de groene daken voor een natuurlijk en aangenaam binnen- en buitenklimaat.

Hemelwater loopt via een spuwer het plein op en vindt zijn weg door het natuurlijke speelterrein. Als het regent, willen de kinderen juist naar buiten! Op het dak van het laagste cluster, de onderbouw, is een openluchtlokaal gesitueerd, deels overdekt, en ingebed in een vegetatiedak. Dit lokaal wordt het hele jaar door gebruikt, er is een moestuin en er lopen kippen.

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

In het schoolgebouw zijn beschutte zones afgebakend waar leerlingen en personeel zich kunnen terugtrekken. Gedempt licht, gedempte kleuren en tonen, zacht meubilair en een mooi uitzicht creëren ook in deze ruimtes, zoals overal elders in het gebouw, een sfeer van ontspanning die helpt om de concentratie, leersnelheid en prestatieniveaus van de leerlingen te vergroten.

Groen uitzicht 

Het overweldigende groen rondom de school is van binnenuit goed zichtbaar door grote ramen van 5,80 x 2,60 m met HR** (Uglas = 1,0 W/m2K). Vanuit hun lokalen hebben leerlingen goed zicht op de bomen en de groene gevels. ORGA liet het groen ook toe in het interieur in de vorm van begroeide binnenwanden. Het groen binnen en buiten verbetert de luchtkwaliteit en het zuurstofniveau in en rond de school, wat weer positief werkt op het concentratievermogen van de leerlingen en het personeel. Naast verbetering van het klimaat fungeert het groen ook als een effectieve geluidsbuffer. 

Lokaal hout

Ook in de materiaalkeuze liet Bruggink zich leiden door biofilische principes: “Natuurlijke en biobased materialen zijn dominant in De Verwondering. Deze materialen zijn op natuurlijke wijze warmte- en vochtregulerend en bovendien vrij van toxische stoffen. Hout is het primaire bouwmateriaal voor de school. Het casco bestaat uit een houten spantconstructie. Daartussen hangen Lignatur vloeren: uit volhouten vuren samengestelde elementen, geschikt voor grote overspanningen. Ze verbeteren de ruimtelijke akoestiek, zijn geïsoleerd en voldoen aan de brandeisen. De constructieve schijven bestaan uit CLT, de overige binnenwanden zijn van houtskeletbouw.

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

In de centrale ruimte heeft de spantconstructie de vorm van bladnerven, een referentie naar natuurlijke vormen. In de lokalen zijn de binnenwanden gemaakt van leemstenen om massa in het gebouw te krijgen. In Almere worden duizenden essen gekapt in verband met de essentaksterfte. Dit hout wordt in de biofilische school gebruikt voor de binnenafwerking. De school is zo circulair mogelijk gebouwd in een droogbouw en demontabel systeem. “We gebruiken lokale materialen en lokaal hout voor de houten meubels en verhullen de toegepaste materialen niet: houten vloeren, constructie en leemwerk.”

Lowtech installatie 

De school wordt gasloos en de hoogste daken worden uitgevoerd als energiedak. De school wordt aangesloten op een helofytenfilter (afvalwaterzuivering) op het plein, zichtbaar voor de leerlingen, personeel en ouders.  Visuele verbinding versterkt de binding met de natuur. Ieder lokaal is voorzien van grote klimaatluiken en in het dak van de centrale ruimte bevinden zich grote dakluiken. Die combinatie zorgt voor natuurlijke ventilatie, maar is ook uitermate geschikt voor koele nachtventilatie. 


Dit artikel is verschenen in Stedebouw en Architectuur, thema Scholenbouw. Lees hier veel meer van Stedebouw en Architectuur.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c244 c260
‘Innoveren in de bouw moet zonder tunnelvisie’

‘Innoveren in de bouw moet zonder tunnelvisie’

Gisteren om 15:01 uur
timer 6 min

In Amsterdam verrijst de eerste houten woontoren van heel Nederland. Hoewel de naam doet vermoeden dat deze 73 ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Corporaties mogen circulariteit niet vergeten

Corporaties mogen circulariteit niet vergeten

Gisteren om 10:01 uur
timer 6 min

Woningcorporaties zijn druk bezig met de energietransitie, maar hebben ondertussen weinig oog voor klimaatadaptief ...

Lees verder »

c21 c160 c168 c171 c225 c244
Inspiration Centre De Verbinding: living lab voor gezondheid

Inspiration Centre De Verbinding: living lab ...

Gisteren om 07:01 uur
timer 6 min

Het beste in je naar boven halen. Dat is wat het in oktober geopende familiehuis en Inspiration Centre van Dura ...

Lees verder »

c21 c171 c225 c243 c244
Drijvend kantoor in Rotterdam is veel meer dan energieneutraal

Drijvend kantoor in Rotterdam is veel meer dan ...

25 jan om 08:00 uur
timer 6 min

Het is misschien wel de blauwdruk voor gebouwen in de stad van de toekomst: een drijvend en energieneutraal kantoorgebouw, ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Het sluiten van de verantwoordelijkheidscirkel

Het sluiten van de verantwoordelijkheidscirkel

22 jan om 08:00 uur
timer 8 min

Wat nu als opdrachtnemer en opdrachtgever sámen vaststellen hoe een project het beste uitgevoerd kan worden, ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c244 c245
Wij zijn de overheid

Wij zijn de overheid

21 jan om 17:00 uur
timer 2 min

Onno Dwars: Nu Rutte III demissionair is, maakt Nederland de balans op. Als bouw- en vastgoedsector werden wij de afgelopen ...

Lees verder »

c21 c135 c185 c225 c244
Cirkelstad Deventer trekt samen op met ambitieuze wethouder Walder

Cirkelstad Deventer trekt samen op met ambitieuze ...

21 jan om 10:01 uur
timer 6 min

Sinds afgelopen najaar is Cirkelstad Deventer actief in een gemeente die al heel wat duurzame stappen zette. Zo ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c244 c245
Volledig remontabele houten huizen met vraaggestuurde ventilatie 

Volledig remontabele houten huizen met vraaggestuurde ...

21 jan om 07:00 uur
timer 3 min

Bouw•Novum ging drie jaar geleden aan de slag met woningen waarin de bewoner centraal staat. De uitkomst: ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Webinar Circulair Bouwen: toekomstgericht ontwerpen met optimaal waardebehoud

Webinar Circulair Bouwen: toekomstgericht ontwerpen ...

20 jan om 07:00 uur
timer 1 min

Circulair Bouwen laat zien hoe de bouw- en vastgoedsector tijdens het bouwen herbruikbaarheid van grondstoffen ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Nieuwe kansen en subsidies voor circulariteit

Nieuwe kansen en subsidies voor circulariteit

18 jan om 08:01 uur
timer 2 min

In 2021 stelt de overheid 114 miljoen euro subsidie beschikbaar voor het circulair herinrichten van je bedrijf. ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c249
Circulair aanbesteden: acht kansen op succes

Circulair aanbesteden: acht kansen op succes

14 jan om 10:01 uur
timer 3 min

Circulair aanbesteden is niet eenvoudig. Er zijn nog weinig regels voor een circulair speelveld, wat het uitvragen ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c280
Eerste circulaire sociale huurwoningen in Twente

Eerste circulaire sociale huurwoningen in Twente

12 jan om 16:01 uur
timer 3 min

In de Enschedese wijk Stroinkslanden kregen bewoners vorige week van Woningcorporatie De Woonplaats de sleutel ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up