Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

timer3 min
Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

Op basis van biofilische principes ontwierp Daan Bruggink De Verwondering, een basisschool van 1.900 vierkante meter en 14 klaslokalen in de wijk Nobelhorst in Almere.

Over de inspiratie vanuit de natuur zegt Bruggink (ORGA architect uit Nijmegen): “Gebouwen waarin de identiteit en intelligentie van onze kinderen groeien en vorm krijgen, moeten zo ontworpen worden dat kinderen optimaal kunnen leren en gedijen. Wanneer de natuur in al haar vormen geïntegreerd wordt in de onderwijsomgeving, levert dit enorme positieve effecten op voor de gesteldheid, de concentratie en het leervermogen.”

Biofilische principes 

De natuurlijke principes - Bruggink spreekt van biofilische principes - zijn door de architect op alle niveaus vertaald in gebouw en ruimtelijke context. Een vegetatiedak vormt de natuurlijke beëindiging van de clusters; op de hoogste cluster zijn PVT-panelen gemonteerd. Samen met de  bomen - die als zonwering fungeren - zorgen de groene daken voor een natuurlijk en aangenaam binnen- en buitenklimaat.

Hemelwater loopt via een spuwer het plein op en vindt zijn weg door het natuurlijke speelterrein. Als het regent, willen de kinderen juist naar buiten! Op het dak van het laagste cluster, de onderbouw, is een openluchtlokaal gesitueerd, deels overdekt, en ingebed in een vegetatiedak. Dit lokaal wordt het hele jaar door gebruikt, er is een moestuin en er lopen kippen.

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

In het schoolgebouw zijn beschutte zones afgebakend waar leerlingen en personeel zich kunnen terugtrekken. Gedempt licht, gedempte kleuren en tonen, zacht meubilair en een mooi uitzicht creëren ook in deze ruimtes, zoals overal elders in het gebouw, een sfeer van ontspanning die helpt om de concentratie, leersnelheid en prestatieniveaus van de leerlingen te vergroten.

Groen uitzicht 

Het overweldigende groen rondom de school is van binnenuit goed zichtbaar door grote ramen van 5,80 x 2,60 m met HR** (Uglas = 1,0 W/m2K). Vanuit hun lokalen hebben leerlingen goed zicht op de bomen en de groene gevels. ORGA liet het groen ook toe in het interieur in de vorm van begroeide binnenwanden. Het groen binnen en buiten verbetert de luchtkwaliteit en het zuurstofniveau in en rond de school, wat weer positief werkt op het concentratievermogen van de leerlingen en het personeel. Naast verbetering van het klimaat fungeert het groen ook als een effectieve geluidsbuffer. 

Lokaal hout

Ook in de materiaalkeuze liet Bruggink zich leiden door biofilische principes: “Natuurlijke en biobased materialen zijn dominant in De Verwondering. Deze materialen zijn op natuurlijke wijze warmte- en vochtregulerend en bovendien vrij van toxische stoffen. Hout is het primaire bouwmateriaal voor de school. Het casco bestaat uit een houten spantconstructie. Daartussen hangen Lignatur vloeren: uit volhouten vuren samengestelde elementen, geschikt voor grote overspanningen. Ze verbeteren de ruimtelijke akoestiek, zijn geïsoleerd en voldoen aan de brandeisen. De constructieve schijven bestaan uit CLT, de overige binnenwanden zijn van houtskeletbouw.

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

In de centrale ruimte heeft de spantconstructie de vorm van bladnerven, een referentie naar natuurlijke vormen. In de lokalen zijn de binnenwanden gemaakt van leemstenen om massa in het gebouw te krijgen. In Almere worden duizenden essen gekapt in verband met de essentaksterfte. Dit hout wordt in de biofilische school gebruikt voor de binnenafwerking. De school is zo circulair mogelijk gebouwd in een droogbouw en demontabel systeem. “We gebruiken lokale materialen en lokaal hout voor de houten meubels en verhullen de toegepaste materialen niet: houten vloeren, constructie en leemwerk.”

Lowtech installatie 

De school wordt gasloos en de hoogste daken worden uitgevoerd als energiedak. De school wordt aangesloten op een helofytenfilter (afvalwaterzuivering) op het plein, zichtbaar voor de leerlingen, personeel en ouders.  Visuele verbinding versterkt de binding met de natuur. Ieder lokaal is voorzien van grote klimaatluiken en in het dak van de centrale ruimte bevinden zich grote dakluiken. Die combinatie zorgt voor natuurlijke ventilatie, maar is ook uitermate geschikt voor koele nachtventilatie. 


Dit artikel is verschenen in Stedebouw en Architectuur, thema Scholenbouw. Lees hier veel meer van Stedebouw en Architectuur.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c244
Planet Passionate-strategie met 12 doelen voor 2030

Planet Passionate-strategie met 12 doelen voor ...

Vandaag om 08:00 uur

Een nieuwe ‘Planet Passionate’-strategie van Kingspan bevat 12 ambitieuze doelstellingen die de impact ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c246
Oude kabelgoten gesloopt en nu online te koop

Oude kabelgoten gesloopt en nu online te koop

2 dec om 13:00 uur
timer 2 min

De voedingsbodem voor circulair slopen wordt steeds beter. Dat bewijst wel de sloop van een grote drukkerij in ...

Lees verder »

c224 c244
Rapport 'Van Vastgoed naar Losgoed'

Rapport 'Van Vastgoed naar Losgoed'

Dit gratis rapport maakt duidelijk wat de financiële effecten zijn van het integreren van de hergebruikwaarde ...
c21 c225 c244
Seminar Circulair Bouwen: leveranciers meenemen in het circulaire bouwproces

Seminar Circulair Bouwen: leveranciers meenemen ...

22 nov om 09:00 uur

Het volledige programma van het seminar Circulair Bouwen is bekend! Sprekers snijden actuele onderwerpen aan als ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Demonteerbare Cradle to Cradle-lift

Demonteerbare Cradle to Cradle-lift

21 nov om 10:00 uur
timer 1 min

Mitsubishi Elevator Europe lanceert de MOVE, een nieuwe lift die ontworpen is volgens de Cradle to Cradle (C2C) ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Heb jij de oplossing om transities in Drenthe te versnellen? 

Heb jij de oplossing om transities in Drenthe ...

20 nov om 10:00 uur

In dit filmpje laten we enkele sponsoren van het Duurzaam Gebouwd Congres aan het woord en horen we wat het hen ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Podcast: hoe wordt de bouw sneller circulair?

Podcast: hoe wordt de bouw sneller circulair?

13 nov om 10:00 uur
timer 1 min

Beluister de nieuwe podcast van BlueCity met als gast Axel Hendriks (Beelen sloopwerken). Hoe staat het met de ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Podcastserie over transitieversnelling circulaire economie

Podcastserie over transitieversnelling circulaire ...

5 nov om 11:00 uur
timer 1 min

Nieuw: de BlueCity Podcast over de circulaire economie. In deze podcastserie gaat klimaatjournalist Ties ...

Lees verder »

c21 c225 c234 c243 c244
Terugblik Duurzaam Gebouwd Congres Live On Stage: Hilbrand Katsma

Terugblik Duurzaam Gebouwd Congres Live On Stage: ...

4 nov om 11:00 uur
timer 1 min

Tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2019 in provincie Fryslân werd je geïnspireerd door keynotesprekers ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
De ontwerp NOVI: wat vind je ervan? 

De ontwerp NOVI: wat vind je ervan? 

1 nov om 11:30 uur
timer 3 min

De NOVI is de Nationale Omgevingsvisie. Dé integrale strategische visie van het Rijk op de fysieke ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Duurzaam Bouwen Awards: 'Verder kijken dan je neus lang is'

Duurzaam Bouwen Awards: 'Verder kijken dan je ...

31 okt om 08:00 uur
timer 2 min

De inschrijving voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards is begonnen. We spreken met Mark Kemna van FSC Nederland, ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243 c244
Oproep voor circulaire en duurzame gevelinnovaties

Oproep voor circulaire en duurzame gevelinnovaties

29 okt om 08:00 uur
timer 1 min

Rijksvastgoedbedrijf nodigt producenten, leveranciers en gevelbouwers uit om innovaties aan te dragen en samen ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up