Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

timer3 min
Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

Op basis van biofilische principes ontwierp Daan Bruggink De Verwondering, een basisschool van 1.900 vierkante meter en 14 klaslokalen in de wijk Nobelhorst in Almere.

Over de inspiratie vanuit de natuur zegt Bruggink (ORGA architect uit Nijmegen): “Gebouwen waarin de identiteit en intelligentie van onze kinderen groeien en vorm krijgen, moeten zo ontworpen worden dat kinderen optimaal kunnen leren en gedijen. Wanneer de natuur in al haar vormen geïntegreerd wordt in de onderwijsomgeving, levert dit enorme positieve effecten op voor de gesteldheid, de concentratie en het leervermogen.”

Biofilische principes 

De natuurlijke principes - Bruggink spreekt van biofilische principes - zijn door de architect op alle niveaus vertaald in gebouw en ruimtelijke context. Een vegetatiedak vormt de natuurlijke beëindiging van de clusters; op de hoogste cluster zijn PVT-panelen gemonteerd. Samen met de  bomen - die als zonwering fungeren - zorgen de groene daken voor een natuurlijk en aangenaam binnen- en buitenklimaat.

Hemelwater loopt via een spuwer het plein op en vindt zijn weg door het natuurlijke speelterrein. Als het regent, willen de kinderen juist naar buiten! Op het dak van het laagste cluster, de onderbouw, is een openluchtlokaal gesitueerd, deels overdekt, en ingebed in een vegetatiedak. Dit lokaal wordt het hele jaar door gebruikt, er is een moestuin en er lopen kippen.

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

In het schoolgebouw zijn beschutte zones afgebakend waar leerlingen en personeel zich kunnen terugtrekken. Gedempt licht, gedempte kleuren en tonen, zacht meubilair en een mooi uitzicht creëren ook in deze ruimtes, zoals overal elders in het gebouw, een sfeer van ontspanning die helpt om de concentratie, leersnelheid en prestatieniveaus van de leerlingen te vergroten.

Groen uitzicht 

Het overweldigende groen rondom de school is van binnenuit goed zichtbaar door grote ramen van 5,80 x 2,60 m met HR** (Uglas = 1,0 W/m2K). Vanuit hun lokalen hebben leerlingen goed zicht op de bomen en de groene gevels. ORGA liet het groen ook toe in het interieur in de vorm van begroeide binnenwanden. Het groen binnen en buiten verbetert de luchtkwaliteit en het zuurstofniveau in en rond de school, wat weer positief werkt op het concentratievermogen van de leerlingen en het personeel. Naast verbetering van het klimaat fungeert het groen ook als een effectieve geluidsbuffer. 

Lokaal hout

Ook in de materiaalkeuze liet Bruggink zich leiden door biofilische principes: “Natuurlijke en biobased materialen zijn dominant in De Verwondering. Deze materialen zijn op natuurlijke wijze warmte- en vochtregulerend en bovendien vrij van toxische stoffen. Hout is het primaire bouwmateriaal voor de school. Het casco bestaat uit een houten spantconstructie. Daartussen hangen Lignatur vloeren: uit volhouten vuren samengestelde elementen, geschikt voor grote overspanningen. Ze verbeteren de ruimtelijke akoestiek, zijn geïsoleerd en voldoen aan de brandeisen. De constructieve schijven bestaan uit CLT, de overige binnenwanden zijn van houtskeletbouw.

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

In de centrale ruimte heeft de spantconstructie de vorm van bladnerven, een referentie naar natuurlijke vormen. In de lokalen zijn de binnenwanden gemaakt van leemstenen om massa in het gebouw te krijgen. In Almere worden duizenden essen gekapt in verband met de essentaksterfte. Dit hout wordt in de biofilische school gebruikt voor de binnenafwerking. De school is zo circulair mogelijk gebouwd in een droogbouw en demontabel systeem. “We gebruiken lokale materialen en lokaal hout voor de houten meubels en verhullen de toegepaste materialen niet: houten vloeren, constructie en leemwerk.”

Lowtech installatie 

De school wordt gasloos en de hoogste daken worden uitgevoerd als energiedak. De school wordt aangesloten op een helofytenfilter (afvalwaterzuivering) op het plein, zichtbaar voor de leerlingen, personeel en ouders.  Visuele verbinding versterkt de binding met de natuur. Ieder lokaal is voorzien van grote klimaatluiken en in het dak van de centrale ruimte bevinden zich grote dakluiken. Die combinatie zorgt voor natuurlijke ventilatie, maar is ook uitermate geschikt voor koele nachtventilatie. 


Dit artikel is verschenen in Stedebouw en Architectuur, thema Scholenbouw. Lees hier veel meer van Stedebouw en Architectuur.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c244
Circulariteit centraal op RVO stage op Verbindingsfestival

Circulariteit centraal op RVO stage op Verbindingsfestival

16 sep om 06:30 uur

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland zorgt voor een inhoudelijk programma op de RVO Stage tijdens het Verbindingsfestival ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c243 c244
Ultiem duurzaam asfalt stapje dichterbij

Ultiem duurzaam asfalt stapje dichterbij

10 sep om 10:01 uur
timer 2 min

Op de A12 nabij Nootdorp bracht BAM Infra Nederland vorige week in een demonstratievak het meest duurzame asfalt ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Eerste kennisbijeenkomst Expeditie ’t Veen bron van inspiratie

Eerste kennisbijeenkomst Expeditie ’t ...

4 sep om 07:30 uur
timer 4 min

’t Veen in Hattem, een ontwikkelingsgebied dat grenst aan zowel de droge Veluwe als de waterrijke IJsseldelta, ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Nieuw: digitaal magazine Circulair Bouwen

Nieuw: digitaal magazine Circulair Bouwen

2 sep om 06:00 uur

Vers van de pers: ons nieuwe digitale magazine Circulair Bouwen. Ontdek in dit magazine hoe leveranciers een terugname ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c244
De duurzaamheid van kalkzandsteen

De duurzaamheid van kalkzandsteen

1 sep om 12:31 uur
timer 2 min

Met een hele reeks van ontwikkelingen en initiatieven loopt Calduran voorop in milieubewustzijn. De prominente ...

Lees verder »

c21 c54 c122 c244
Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder de loep

Circulariteit anno 2020: dakdekkersbranche onder ...

27 aug om 15:30 uur
timer 5 min

Erik Steegman: Dakbedekkingsmaterialen worden met enige regelmaat op het voetstuk geplaatst als het gaat om de duurzaamheid. ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c243 c244
CO2-uitstoot energiezuinige baksteenoven kwart lager

CO2-uitstoot energiezuinige baksteenoven kwart ...

24 aug om 15:30 uur
timer 2 min

Baksteenproducent Vandersanden gebruikt sinds kort een nieuwe, milieuvriendelijke baksteenoven. Tijdens de productie ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Gasholders Londen pakt uit met duurzaamheidsmaatregelen

Gasholders Londen pakt uit met duurzaamheidsmaatregelen

20 aug om 10:00 uur
timer 2 min

In Londen zien we een duurzaam project gestalte krijgen: Gasholder Triplets. Met een veelvoud aan duurzaamheidsmaatregelen ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Brainstorm duurzame scholen voor marktpartijen

Brainstorm duurzame scholen voor marktpartijen

18 aug om 13:01 uur
timer 2 min

Op woensdag 9 september organiseert PIANOo samen met Cirkelstad een online bijeenkomst (buyer group), waar marktpartijen ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
Hogeschool Windesheim krijgt circulaire gevelrenovatie

Hogeschool Windesheim krijgt circulaire gevelrenovatie

18 aug om 09:00 uur

Gebouwen B+C van de Hogeschool Windesheim in Zwolle krijgen een vernieuwde gevel, waarin de installatietechniek ...

Lees verder »

c21 c227 c244 c249 c250
Training Contracteren van circulariteit en CO2-reductie in de bouw en infra

Training Contracteren van circulariteit en CO2-reductie ...

Wat verstaan we precies onder circulariteit? Wat is een MKI-score? Hoe kan concrete toepassing van deze begrippen ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c244
Circulaire gevelvernieuwing Albert Heijn verhoogt winkelcomfort

Circulaire gevelvernieuwing Albert Heijn verhoogt ...

17 aug om 07:00 uur
timer 2 min

Het nieuwe ontwerp van de Albert Heijn XL aan de Sint Jacobslaan in Nijmegen blaast nieuw leven in een voormalig ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up