Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

timer3 min
Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

Op basis van biofilische principes ontwierp Daan Bruggink De Verwondering, een basisschool van 1.900 vierkante meter en 14 klaslokalen in de wijk Nobelhorst in Almere.

Over de inspiratie vanuit de natuur zegt Bruggink (ORGA architect uit Nijmegen): “Gebouwen waarin de identiteit en intelligentie van onze kinderen groeien en vorm krijgen, moeten zo ontworpen worden dat kinderen optimaal kunnen leren en gedijen. Wanneer de natuur in al haar vormen geïntegreerd wordt in de onderwijsomgeving, levert dit enorme positieve effecten op voor de gesteldheid, de concentratie en het leervermogen.”

Biofilische principes 

De natuurlijke principes - Bruggink spreekt van biofilische principes - zijn door de architect op alle niveaus vertaald in gebouw en ruimtelijke context. Een vegetatiedak vormt de natuurlijke beëindiging van de clusters; op de hoogste cluster zijn PVT-panelen gemonteerd. Samen met de  bomen - die als zonwering fungeren - zorgen de groene daken voor een natuurlijk en aangenaam binnen- en buitenklimaat.

Hemelwater loopt via een spuwer het plein op en vindt zijn weg door het natuurlijke speelterrein. Als het regent, willen de kinderen juist naar buiten! Op het dak van het laagste cluster, de onderbouw, is een openluchtlokaal gesitueerd, deels overdekt, en ingebed in een vegetatiedak. Dit lokaal wordt het hele jaar door gebruikt, er is een moestuin en er lopen kippen.

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

In het schoolgebouw zijn beschutte zones afgebakend waar leerlingen en personeel zich kunnen terugtrekken. Gedempt licht, gedempte kleuren en tonen, zacht meubilair en een mooi uitzicht creëren ook in deze ruimtes, zoals overal elders in het gebouw, een sfeer van ontspanning die helpt om de concentratie, leersnelheid en prestatieniveaus van de leerlingen te vergroten.

Groen uitzicht 

Het overweldigende groen rondom de school is van binnenuit goed zichtbaar door grote ramen van 5,80 x 2,60 m met HR** (Uglas = 1,0 W/m2K). Vanuit hun lokalen hebben leerlingen goed zicht op de bomen en de groene gevels. ORGA liet het groen ook toe in het interieur in de vorm van begroeide binnenwanden. Het groen binnen en buiten verbetert de luchtkwaliteit en het zuurstofniveau in en rond de school, wat weer positief werkt op het concentratievermogen van de leerlingen en het personeel. Naast verbetering van het klimaat fungeert het groen ook als een effectieve geluidsbuffer. 

Lokaal hout

Ook in de materiaalkeuze liet Bruggink zich leiden door biofilische principes: “Natuurlijke en biobased materialen zijn dominant in De Verwondering. Deze materialen zijn op natuurlijke wijze warmte- en vochtregulerend en bovendien vrij van toxische stoffen. Hout is het primaire bouwmateriaal voor de school. Het casco bestaat uit een houten spantconstructie. Daartussen hangen Lignatur vloeren: uit volhouten vuren samengestelde elementen, geschikt voor grote overspanningen. Ze verbeteren de ruimtelijke akoestiek, zijn geïsoleerd en voldoen aan de brandeisen. De constructieve schijven bestaan uit CLT, de overige binnenwanden zijn van houtskeletbouw.

Ontwerp basisschool De Verwondering geïnspireerd door de natuur

In de centrale ruimte heeft de spantconstructie de vorm van bladnerven, een referentie naar natuurlijke vormen. In de lokalen zijn de binnenwanden gemaakt van leemstenen om massa in het gebouw te krijgen. In Almere worden duizenden essen gekapt in verband met de essentaksterfte. Dit hout wordt in de biofilische school gebruikt voor de binnenafwerking. De school is zo circulair mogelijk gebouwd in een droogbouw en demontabel systeem. “We gebruiken lokale materialen en lokaal hout voor de houten meubels en verhullen de toegepaste materialen niet: houten vloeren, constructie en leemwerk.”

Lowtech installatie 

De school wordt gasloos en de hoogste daken worden uitgevoerd als energiedak. De school wordt aangesloten op een helofytenfilter (afvalwaterzuivering) op het plein, zichtbaar voor de leerlingen, personeel en ouders.  Visuele verbinding versterkt de binding met de natuur. Ieder lokaal is voorzien van grote klimaatluiken en in het dak van de centrale ruimte bevinden zich grote dakluiken. Die combinatie zorgt voor natuurlijke ventilatie, maar is ook uitermate geschikt voor koele nachtventilatie. 


Dit artikel is verschenen in Stedebouw en Architectuur, thema Scholenbouw. Lees hier veel meer van Stedebouw en Architectuur.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c135 c225 c243 c244
De genomineerden van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards zijn bekend

De genomineerden van de Nederlandse Duurzaam ...

Gisteren om 13:01 uur
timer 3 min

Vandaag zijn de genomineerden voor de Nederlandse Duurzaam Bouwen Awards 2020 bekendgemaakt. Wie wint op 6 februari ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Duurzaam Gebouwd-partners: verzilver je kaart(en) voor Duurzaam Gebouwd Congres

Duurzaam Gebouwd-partners: verzilver je kaart(en) ...

17 jan om 07:30 uur
timer 1 min

Ben je partner van Duurzaam Gebouwd? Vergeet dan niet je kaarten te verzilveren. Ga naar de website van het Duurzaam ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Bram Adema en Jan Willem van de Groep op Building Holland 2020

Bram Adema en Jan Willem van de Groep op Building ...

17 jan om 07:00 uur
timer 1 min

Op Building Holland beklimmen topexperts het podium, binnen actuele en urgente thema’s als Energietransitie, ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c244
Circulair denken in Drenthe ver doorgevoerd

Circulair denken in Drenthe ver doorgevoerd

16 jan om 10:00 uur
timer 7 min

In Drenthe staat een huis. En in dat huis woont architect Pieter Brink. Voor de rest is alles anders dan je van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Peter Musters en Daniëlle Harkes betreden podium op Building Holland 2020

Peter Musters en Daniëlle Harkes betreden ...

10 jan om 08:00 uur

Op Building Holland beklimmen topexperts het podium, binnen actuele en urgente thema’s als Energietransitie, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Deadline nadert voor Rabobank Innovation Challenge 2020

Deadline nadert voor Rabobank Innovation Challenge ...

8 jan om 09:00 uur

De tijd dringt: tot 17 januari 2020 is het mogelijk om mee te dingen naar het winnen van de Rabobank Innovation ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c244
Circulair bouwen: ‘Mentaal innoveren voor gebouwdemontage’

Circulair bouwen: ‘Mentaal innoveren voor ...

3 jan om 12:30 uur
timer 7 min

Er moet nog veel gebeuren om een stroomversnelling voor circulair bouwen teweeg te brengen. Innovaties van marktpartijen ...

Lees verder »

c21 c225 c244 c245
Vincent le Noble en Daan Bruggink inspireren jou op Building Holland 2020

Vincent le Noble en Daan Bruggink inspireren ...

20-12-2019 om 14:30 uur
timer 1 min

In dit artikel stellen we je twee nieuwe sprekers van Building Holland 2020 aan je voor: Vincent le Noble en Daan ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Ambities provincie Drenthe: Facts & Figures

Ambities provincie Drenthe: Facts & Figures

18-12-2019 om 15:30 uur

We brachten je eerder op de hoogte van de ambities van provincie Drenthe om in 2040 een energieneutrale woningvoorraad ...

Lees verder »

c21 c225 c244
'Baanbrekende samenwerking sluit kringloop voor tapijttegels'

'Baanbrekende samenwerking sluit kringloop voor ...

18-12-2019 om 10:00 uur
timer 4 min

De cirkel sluiten voor tapijttegels. Met die ambitie in het achterhoofd presenteerde Tarkett een gloednieuwe samenwerking. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Gedragsdeskundigen Rick van Baaren en Mattheis van Leeuwen op Duurzaam Gebouwd Congres 2020

Gedragsdeskundigen Rick van Baaren en Mattheis ...

18-12-2019 om 07:30 uur

Gedragsverandering en Samenwerking zijn de thema’s die centraal staan op het Duurzaam Gebouwd Congres 2020. ...

Lees verder »

c21 c225 c244
Amsterdamse Woningcorporaties winnen uitvraag rondom circulariteit

Amsterdamse Woningcorporaties winnen uitvraag ...

13-12-2019 om 13:00 uur
timer 1 min

De gemeente Amsterdam schreef een prijsvraag uit voor woningcorporaties, om uit te dagen voor circulaire renovatieplannen. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up