Gezonde gebouwen kunnen hittestress de baas

timer3 min
Gezonde gebouwen kunnen hittestress de baas

Na de zomer van 2018, waarin het ene warmterecord na het andere sneuvelde en airco's als warme broodjes werden verkocht, kunnen we er niet meer onderuit: het wordt warmer in Nederland. Nu al merken bewoners dat de temperatuur in hun goed geïsoleerde woningen ’s zomers snel oploopt. W/E adviseurs deed in de aanloop naar het Bouwbesluit van 2020 onderzoek naar de toenemende behoefte om woningen te koelen.

Bij nieuwbouwwoningen zijn er wél normen voor isolatie en energiereductie, maar voor het tegengaan van hittestress is er nog geen eenduidig beleid. Op verzoek van TKI Urban Energy en in opdracht van RVO.nl heeft W/E adviseurs in 2018 een verkennende studie gedaan naar de ontwikkeling van de koudevraag in
de gebouwde omgeving. 

De absolute temperatuur die het KNMI meet, in graden Celsius, is natuurlijk van groot belang, maar is lang niet de enige factor in het ervaren van hittestress. Het aantal zomerse dagen neemt toe, van gemiddeld 21 per jaar nu tot wellicht 35 dagen in 2050 en 49 dagen in 2085. Een goed geïsoleerd huis dat eenmaal warm is, koelt niet makkelijk meer af. 

Wie in de stad woont, heeft door het urban heat island-effect te maken met temperatuurstijgingen die wel kunnen verdubbelen ten opzichte van die op het platteland. Verder zijn mensen steeds meer gewend aan airco of andere vormen van klimaatbeheersing. In de auto, de trein en op de werkplek is het ’s zomers vaak beter uit te houden. Dan wordt de warmte thuis des te meer als een last ervaren.

Een extra kwetsbare groep wordt gevormd door 65-plussers. Hun aandeel stijgt tot 2050 met zo’n 50 procent. En bij een voortgezet beleid zullen zij meestal nog tot hoge leeftijd thuis wonen. Bekend is dat sterfte onder ouderen toeneemt tijdens hittegolven. Kortom, beperken van oververhitting in huis is geen luxe, maar noodzakelijk.

Meer onderzoek nodig onder bewoners 

Gek genoeg zijn er nog weinig concrete gegevens voorhanden over de koudevraag van bewoners. Er is bijvoorbeeld geen onderzoek dat duidelijk maakt hoeveel woningen gekoeld worden, met onderscheid naar bijvoorbeeld woningtype, bouwjaar, energielabel of aanwezigheid van WKO-installaties.

Er is nog nauwelijks onderzocht wat consumenten precies vinden van de warmte in hun huizen tijdens de zomer. En ook niet welke overwegingen doorslaggevend zijn bij het aanschaffen van een koelinstallatie. Daarnaast wordt in de onderzoeken die er zijn geen onderscheid gemaakt tussen comfortkoeling en noodzakelijke koeling voor een beter binnenklimaat. De verwachting is dat de koudevraag toeneemt, en daarmee het energiegebruik om aan deze vraag te voldoen. Ook over het aandeel van koude-installaties in huishoudens en het energiegebruik daarvan is nog weinig bekend. De aanbeveling is dus om nader onderzoek te doen naar het werkelijk aandeel van de koudevraag in de totale energievraag. 

Bouwpraktijk

Wie nu een nieuwbouwwoning bouwt volgens de BENGnormen (Bijna Energieneutraal Gebouw) kan een huis realiseren waar het ’s zomers niet uit te houden is. Koeling is geen nice to have, maar wordt op termijn een must have om het binnenklimaat leefbaar te houden. Het is wenselijk dat die koelvoorzieningen verbeterd worden in termen van rendement, geluid en dergelijke. 

Daarnaast valt te denken aan maatregelen als automatische zonwering en spui- of zomernachtventilatie, dus de mogelijkheid om het huis door te laten tochten. Die ventilatievoorzieningen moeten dan wel vandalisme- en diefstalbestendig zijn, en niet te veel muggen binnenlaten. Ontwerpers zouden rekening kunnen houden met hittestress door bijvoorbeeld daken met overstek te ontwerpen. Ook buiten kan iets worden gedaan, bijvoorbeeld door gericht aanplanten van bomen en ander groen.

Wet- en regelgeving

In het huidige Bouwbesluit staan geen expliciete eisen om het risico te beperken, dat geldt zowel voor nieuwbouw (BENG) als voor na-geïsoleerde woningen (Nul op de Meter). Ook ontbreekt het tot nu toe aan een praktisch toepasbare methodiek om dat risico te kwantificeren. 

Wel wordt in de EPC gerekend met een 'strafpost' voor zomer(dis)comfort, ook als er een koelvoorziening wordt geïnstalleerd. In de nieuwe rekenmethodiek NTA 8800 komt deze strafpost te vervallen. Om deze reden is het wenselijk dat er een nieuwe eis komt in het bouwbesluit. Onlangs heeft W/E adviseurs een aanvullende opdracht gekregen van RVO voor onderzoek naar aanvullende eisen.

Tekst: Ria van Griethuizen en Pieter Nuiten

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c122 c225 c243
Slimme ramen van TNO besparen 22% energie

Slimme ramen van TNO besparen 22% energie

Gisteren om 14:02 uur

TNO heeft ramen ontwikkeld met een onzichtbare glascoating die kunnen leiden tot een energiebesparing van 22% ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c244
Alles-in-één klimaatconcept voor Solar Decathlon Build Challenge

Alles-in-één klimaatconcept voor ...

2 jul om 08:00 uur
timer 7 min

De Solar Decathlon Build Challenge is in duurzaamheidsland dé strijd der titanen, waarin studenten laten ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243
Goede bescherming aluminium door constante temperatuur

Goede bescherming aluminium door constante temperatuur

1 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Aluminium producerende groothandel Comhan uit Uithoorn zocht een duurzame en betrouwbare verwarming voor het nieuwe ...

Lees verder »

c223 c243
Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier duurzaamheidsstappen

Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier ...

In de gratis Whitepaper de toekomst van verwarmen in vier duurzaamheidsstappen lees je welke rol aardgas ...
c21 c225 c243 c244 c245
Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens Real Estate Futureproof

Verduurzaming van monumentale gebouwen tijdens ...

30 jun om 17:00 uur
timer 2 min

Om stipt 09.00 uur vanochtend klonk het startschot voor de eerste dag van online vastgoedbeurs Real Estate Futureproof. ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c243
De invloed van covid-19 op duurzame doelstellingen en investeringen

De invloed van covid-19 op duurzame doelstellingen ...

30 jun om 16:01 uur
timer 1 min

Wat heeft de huidige coronacrises voor effect in de wereld van de duurzame ondernemingen en instanties? 671 respondenten ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243
Dringende oproep voor groen herstel na coronacrisis

Dringende oproep voor groen herstel na coronacrisis

29 jun om 10:01 uur
timer 2 min

Een brede coalitie van bedrijven ondertekende onlangs het Green Recovery statement. De verklaring bevat een dringende ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Banken maken energieslurpende woningen waardeloos

Banken maken energieslurpende woningen waardeloos

26 jun om 15:30 uur
timer 2 min

In Trouw stond een artikel dat Triodos Bank bestaande woningen met een energielabel lager dan C maar 90% hypotheekruimte ...

Lees verder »

c21 c225 c243
De EPV en de Renovatieversneller: een gouden combinatie

De EPV en de Renovatieversneller: een gouden ...

26 jun om 10:00 uur
timer 5 min

Op 29 juni aanstaande is het zover. Dan opent de regeling Renovatieversneller. Noodzakelijk, want de verduurzaming ...

Lees verder »

c21 c225 c243
‘Neem de mens als uitgangpunt in de energietransitie’

‘Neem de mens als uitgangpunt in de energietransitie’

25 jun om 15:30 uur
timer 5 min

Is de energietransitie een technologische race naar de eindstreep, of bepalen gedrag en sociale innovatie of we ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Op zoek naar een totaaloplossing voor gasloos wonen

Op zoek naar een totaaloplossing voor gasloos ...

25 jun om 15:05 uur

Je wilt je woning verduurzamen en daarmee het liefst van het gas af. Makkelijker gezegd dan gedaan. Rense van ...

Lees verder »

c21 c127 c225 c243 c245
Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

Bosch-vestigingen dit jaar klimaatneutraal  

23 jun om 14:30 uur
timer 3 min

Bosch heeft niet alleen een boekjaar (2019) afgesloten met meer dan tien procent groei, in 2020 zullen ook alle ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up