Gezonde gebouwen kunnen hittestress de baas

timer3 min
Gezonde gebouwen kunnen hittestress de baas

Na de zomer van 2018, waarin het ene warmterecord na het andere sneuvelde en airco's als warme broodjes werden verkocht, kunnen we er niet meer onderuit: het wordt warmer in Nederland. Nu al merken bewoners dat de temperatuur in hun goed geïsoleerde woningen ’s zomers snel oploopt. W/E adviseurs deed in de aanloop naar het Bouwbesluit van 2020 onderzoek naar de toenemende behoefte om woningen te koelen.

Bij nieuwbouwwoningen zijn er wél normen voor isolatie en energiereductie, maar voor het tegengaan van hittestress is er nog geen eenduidig beleid. Op verzoek van TKI Urban Energy en in opdracht van RVO.nl heeft W/E adviseurs in 2018 een verkennende studie gedaan naar de ontwikkeling van de koudevraag in
de gebouwde omgeving. 

De absolute temperatuur die het KNMI meet, in graden Celsius, is natuurlijk van groot belang, maar is lang niet de enige factor in het ervaren van hittestress. Het aantal zomerse dagen neemt toe, van gemiddeld 21 per jaar nu tot wellicht 35 dagen in 2050 en 49 dagen in 2085. Een goed geïsoleerd huis dat eenmaal warm is, koelt niet makkelijk meer af. 

Wie in de stad woont, heeft door het urban heat island-effect te maken met temperatuurstijgingen die wel kunnen verdubbelen ten opzichte van die op het platteland. Verder zijn mensen steeds meer gewend aan airco of andere vormen van klimaatbeheersing. In de auto, de trein en op de werkplek is het ’s zomers vaak beter uit te houden. Dan wordt de warmte thuis des te meer als een last ervaren.

Een extra kwetsbare groep wordt gevormd door 65-plussers. Hun aandeel stijgt tot 2050 met zo’n 50 procent. En bij een voortgezet beleid zullen zij meestal nog tot hoge leeftijd thuis wonen. Bekend is dat sterfte onder ouderen toeneemt tijdens hittegolven. Kortom, beperken van oververhitting in huis is geen luxe, maar noodzakelijk.

Meer onderzoek nodig onder bewoners 

Gek genoeg zijn er nog weinig concrete gegevens voorhanden over de koudevraag van bewoners. Er is bijvoorbeeld geen onderzoek dat duidelijk maakt hoeveel woningen gekoeld worden, met onderscheid naar bijvoorbeeld woningtype, bouwjaar, energielabel of aanwezigheid van WKO-installaties.

Er is nog nauwelijks onderzocht wat consumenten precies vinden van de warmte in hun huizen tijdens de zomer. En ook niet welke overwegingen doorslaggevend zijn bij het aanschaffen van een koelinstallatie. Daarnaast wordt in de onderzoeken die er zijn geen onderscheid gemaakt tussen comfortkoeling en noodzakelijke koeling voor een beter binnenklimaat. De verwachting is dat de koudevraag toeneemt, en daarmee het energiegebruik om aan deze vraag te voldoen. Ook over het aandeel van koude-installaties in huishoudens en het energiegebruik daarvan is nog weinig bekend. De aanbeveling is dus om nader onderzoek te doen naar het werkelijk aandeel van de koudevraag in de totale energievraag. 

Bouwpraktijk

Wie nu een nieuwbouwwoning bouwt volgens de BENGnormen (Bijna Energieneutraal Gebouw) kan een huis realiseren waar het ’s zomers niet uit te houden is. Koeling is geen nice to have, maar wordt op termijn een must have om het binnenklimaat leefbaar te houden. Het is wenselijk dat die koelvoorzieningen verbeterd worden in termen van rendement, geluid en dergelijke. 

Daarnaast valt te denken aan maatregelen als automatische zonwering en spui- of zomernachtventilatie, dus de mogelijkheid om het huis door te laten tochten. Die ventilatievoorzieningen moeten dan wel vandalisme- en diefstalbestendig zijn, en niet te veel muggen binnenlaten. Ontwerpers zouden rekening kunnen houden met hittestress door bijvoorbeeld daken met overstek te ontwerpen. Ook buiten kan iets worden gedaan, bijvoorbeeld door gericht aanplanten van bomen en ander groen.

Wet- en regelgeving

In het huidige Bouwbesluit staan geen expliciete eisen om het risico te beperken, dat geldt zowel voor nieuwbouw (BENG) als voor na-geïsoleerde woningen (Nul op de Meter). Ook ontbreekt het tot nu toe aan een praktisch toepasbare methodiek om dat risico te kwantificeren. 

Wel wordt in de EPC gerekend met een 'strafpost' voor zomer(dis)comfort, ook als er een koelvoorziening wordt geïnstalleerd. In de nieuwe rekenmethodiek NTA 8800 komt deze strafpost te vervallen. Om deze reden is het wenselijk dat er een nieuwe eis komt in het bouwbesluit. Onlangs heeft W/E adviseurs een aanvullende opdracht gekregen van RVO voor onderzoek naar aanvullende eisen.

Tekst: Ria van Griethuizen en Pieter Nuiten

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c184 c225 c243 c265
Wijken stapsgewijs aardgasvrij met modulair warmtesysteem

Wijken stapsgewijs aardgasvrij met modulair ...

Gisteren om 10:01 uur
timer 4 min

Met modulaire warmtesystemen kun je stapsgewijs toewerken naar een aardgasvrije warmtevoorziening voor bestaande ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c237 c243
Eerste aardgasvrije woningen in Green Light District

Eerste aardgasvrije woningen in Green Light ...

16 sep om 09:01 uur
timer 3 min

De omgeving van de vermaarde Amsterdamse Wallen begint groen te kleuren nu daar de eerste aardsgasvrije woningen ...

Lees verder »

c21 c225 c237 c243 c262
Energietransitie: hoe behaal je succes met bewonersinitiatieven?

Energietransitie: hoe behaal je succes met bewonersinitiatieven?

15 sep om 10:01 uur
timer 1 min

Bezoek ook het webinar waarin experts en ervaringsdeskundigen uit wetenschap, beleid en praktijk het gesprek aangaan ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Haags geld voor woningeigenaren die #vangaslos willen

Haags geld voor woningeigenaren die #vangaslos ...

14 sep om 10:01 uur
timer 1 min

Hagenaars die hun huis van het aardgas willen afhalen, kunnen daar nu subsidie voor krijgen van de gemeente. Dat ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c243 c244
Ultiem duurzaam asfalt stapje dichterbij

Ultiem duurzaam asfalt stapje dichterbij

10 sep om 10:01 uur
timer 2 min

Op de A12 nabij Nootdorp bracht BAM Infra Nederland vorige week in een demonstratievak het meest duurzame asfalt ...

Lees verder »

c21 c184 c225 c243
Hoogste punt bereikt in hartje Boxtel

Hoogste punt bereikt in hartje Boxtel

9 sep om 10:01 uur
timer 3 min

Met het bereiken van het hoogste punt is er een nieuwe mijlpaal bereikt in de realisatie van Princenlant IV, onderdeel ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Nieuw: whitepaper ‘Sneller bouwen met hogere kwaliteit kan vandaag al’

Nieuw: whitepaper ‘Sneller bouwen met ...

8 sep om 15:00 uur
timer 1 min

In de whitepaper ‘Sneller bouwen met hogere kwaliteit kan vandaag al’ laten we je zien welke oplossingen ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Verkiezing Duurzaamste Huis van Nederland

Verkiezing Duurzaamste Huis van Nederland

7 sep om 16:01 uur
timer 2 min

Iedereen met een duurzaam huis kan nog tot 20 september meedoen aan de verkiezing van het Duurzaamste Huis van ...

Lees verder »

c21 c34 c225 c243 c261
Online beurs: slimmer en sneller bouwen met geografische data

Online beurs: slimmer en sneller bouwen met ...

7 sep om 13:01 uur
timer 3 min

De twee grootste beurzen in Nederland op het gebied van geografische data (GIS) worden samengevoegd tot één ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Eerste kennisbijeenkomst Expeditie ’t Veen bron van inspiratie

Eerste kennisbijeenkomst Expeditie ’t ...

4 sep om 07:30 uur
timer 4 min

’t Veen in Hattem, een ontwikkelingsgebied dat grenst aan zowel de droge Veluwe als de waterrijke IJsseldelta, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c261
Digitale oplossing voor warmtetransitie

Digitale oplossing voor warmtetransitie

3 sep om 08:00 uur
timer 2 min

De Europese richtlijnen zijn duidelijk, via de Green Deal een transitie naar fossielvrije en CO2-neutrale warmtevoorzieningen ...

Lees verder »

c21 c135 c184 c225 c243
Mijn Woningplan: lange offertetrajecten verleden tijd in Groningen

Mijn Woningplan: lange offertetrajecten verleden ...

2 sep om 16:01 uur
timer 2 min

Direct inzicht in prijzen van duurzame maatregelen en geschikte aannemers. Dat is de belofte van het gisteren ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up