Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

timer3 min
Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Bestuurders van gemeenten staan voor nieuwe maatschappelijke uitdagingen. De energietransitie, ontwikkeling naar duurzame mobiliteit en circulaire economie vragen om integrale afwegingen tussen met elkaar samenhangende dossiers. Deze opgaven hebben vergaande implicaties voor de fysieke leefomgeving en voor het economische en sociale domein. 

Om invulling te geven aan deze uitdagingen is samenwerking noodzakelijk tussen gemeenten onderling en met bedrijven, maatschappelijke partners en provincie binnen de regio.  Een dashboard kan daarbij fungeren als kompas voor bestuurders die integrale afwegingen moeten maken over met elkaar samenhangende transitieopgaven.

Energietransitie

De energietransitie vraagt om vernieuwing van de bestaande woningvoorraad. Ook zijn een verregaande elektrificatie van industriële processen en slimme toepassingen van energieopslag nodig. Het elektrisch rijden en het rijden op groen gas en waterstof vergen aanpassingen van de infrastructuur. Het streven naar een circulaire economie en duurzame mobiliteit zijn onderdeel van de energietransitie. Elk van deze transitieopgaven heeft bredere implicaties voor het economische, sociale en ecologische domein.

Zo heeft het vergroten van de duurzame energiecapaciteit gevolgen voor de inrichting van het buitengebied, waarbij afwegingen moeten worden gemaakt over recreatieve en natuur- en landschapswaarden. Afwegingen en besluiten hierover, van lokaal naar (inter)nationaal, behoren afgestemd te worden. De stedelijke regio is daarbij een cruciale actor. Weliswaar ontbreekt het veel stadsregio’s aan een eigen regionale autoriteit, maar elke regio heeft wel haar eigen kenmerkende economische sleutelactiviteiten, haar eigen stedelijk-regionale (infra)structuur, haar eigen interactie met het achterland, met eigen landbouw, natuur en landschap. Afwegingen en besluiten over de energietransitie dienen op die structuur en dynamiek te zijn afgestemd.

Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Kompas en monitor

Voor het beoordelen van de voortgang van de energietransitie, duurzame mobiliteit en circulaire economie in een stedelijke regio is inzicht en onderscheid in voorraden en stromen, én hun samenhang essentieel. Alleen dan kunnen bestuurders transparante afwegingen maken tussen het investeren in strategische voorraden (duurzame energiecapaciteit, energieopslag), het benutten van waardevolle reststromen en/of ingrijpen in (ongewenste) stromen (gas- en elektriciteitsverbruik). Het dashboard brengt die informatie op overzichtelijke wijze bij elkaar.

Het dashboard bestaat uit drie aparte delen, elk deel met een beperkte set van tien tot vijftien indicatoren uitgedrukt in fysieke grootheden. Elk deel bevat indicatoren die strategische voorraden meten en ontwikkelingen die gevolgen hebben voor die voorraden. Deze drie delen zijn:

  • economisch vestigingsklimaat: opgesteld vermogen zon en wind, capaciteit energieopslag, infrastructuur (o.a. warmtenet, smart grids), verkeersstromen, gas- en elektriciteitsverbruik;
  • kwaliteit van leven: betaalbare energiezuinige woningen, gezonde leefbare wijken (luchtkwaliteit, geluidshinder, groen);
  • ecologische draagkracht: samenhangende bijzondere natuurgebieden en landschappen, stikstofdepositie.

Visualisatie van de sets van indicatoren is mogelijk met een spindiagram. Per indicator is een maatlat te ontwerpen door een concreet doel en ondergrens vast te stellen. Het dashboard met de drie spindiagrammen geeft een integraal overzicht van de mate waarin het economisch vestigingsklimaat, kwaliteit van leven en ecologische draagkracht zich vernieuwen en bewegen in een duurzame richting. De keuze van de indicatoren komt tot stand in een maatschappelijke dialoog. Per gemeente kunnen de sets van indicatoren variëren. Het spindiagram biedt die ruimte en flexibiliteit.

Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Met het dashboard is de voortgang van de energietransitie en samenhangende transitieopgaven te monitoren. Ook biedt het dashboard de mogelijkheid om de ambities en doelen voor de transitieopgaven concreet te maken en te vertalen naar een afwegingskader voor het omgevingsplan. Het dashboard ondersteunt daarmee de besluitvorming over de energietransitie, circulaire economie en duurzame ontwikkeling van de mobiliteit.

Auteur: Peter van de Laak, Beeld: Erwin Zijlstra

Het boekje ‘Dashboard voor stedelijke regio’s, kompas voor duurzame ontwikkeling’ is te bestellen voor € 24,95 (inclusief btw en verzendkosten) door een mail te sturen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Verduurzaming heeft Deltaplan nodig

Verduurzaming heeft Deltaplan nodig

8 jul om 15:30 uur
timer 7 min

Voor woningcorporatie Woonbedrijf is het een lange weg naar meer duurzaamheid. Directeur Vastgoed Paul Terwisscha ...

Lees verder »

Ook zwembaden en sporthallen van het gas af

Ook zwembaden en sporthallen van het gas af

8 jul om 08:00 uur

Niet alleen bedrijven en huishoudens moeten op termijn over van gas op groene stroom. Ook zwembaden en sportaccommodaties ...

Lees verder »

'Niet alleen praten over anders bouwen, ook doen!'

'Niet alleen praten over anders bouwen, ook ...

5 jul om 15:30 uur
timer 5 min

Bouwen kán anders. ‘Verwachtingen overtreffen’ is een krachtige kreet, uitdagend om volledig ...

Lees verder »

'Handen uit de mouwen voor verduurzaming in UK'

'Handen uit de mouwen voor verduurzaming in ...

5 jul om 08:00 uur

Met 300.000 Nederlandse klanten mag Corporate Facility Partners (CFP) de Energiemodule met recht een gevestigde ...

Lees verder »

De rol van de compacte zonneboiler in de energietransitie

De rol van de compacte zonneboiler in de energietransitie

3 jul om 11:00 uur
timer 2 min

Onbekend maakt onbemind. Daar lopen veel duurzame ontwikkelingen tegen aan in de conservatieve bouwsector. Zo ook ...

Lees verder »

Data is onmisbaar bij ontginnen verduurzamingspotentieel

Data is onmisbaar bij ontginnen verduurzamingspotentieel

2 jul om 15:30 uur
timer 7 min

Met nog 7 miljoen woningen te gaan is de urgentie voor verduurzaming tastbaar. Ook bij de utiliteitsbouw loopt ...

Lees verder »

'Luchtdichtheid essentieel voor NOM-garantie MorgenWonen'

'Luchtdichtheid essentieel voor NOM-garantie ...

2 jul om 08:00 uur

In heel Nederland kom je ze tegen, de woningen van MorgenWonen. In totaal zijn er al meer dan 1.400 gerealiseerd. ...

Lees verder »

Pauperparadijs inspiratie voor energieneutrale koloniewoningen

Pauperparadijs inspiratie voor energieneutrale ...

2 jul om 07:00 uur
timer 6 min

Tweehonderd jaar geleden bouwden honderden Nederlanders op woeste gronden in Drenthe een nieuw bestaan op. Deze ...

Lees verder »

Succesformule voor verduurzaming scholen: 'Kennisdelen, opschalen en bij elkaar blijven'

Succesformule voor verduurzaming scholen: 'Kennisdelen, ...

1 jul om 15:30 uur
timer 9 min

Een groot deel van de schoolgebouwen van Nederland kun je nog niet bestempelen als toekomstbestendig. Sterker ...

Lees verder »

Gemeenten werken aan CO2-neutraliteit

Gemeenten werken aan CO2-neutraliteit

1 jul om 08:00 uur
timer 8 min

De Nederlandse overheid wil dat de landelijke CO2-uitstoot in 2050 80 tot 95% minder is dan in 1990. Duurzaam Gebouwd ...

Lees verder »

Wantrouwen werkt niet, samenwerken wel

Wantrouwen werkt niet, samenwerken wel

28 jun om 15:30 uur

Commercieel Directeur Laurens de Lange van Unica signaleert ‘gestold wantrouwen’ tussen partijen in ...

Lees verder »

#VanGasLos en de inzet van de bouw- en vastgoedsector

#VanGasLos en de inzet van de bouw- en vastgoedsector

26 jun om 08:00 uur
timer 1 min

De bouw- en vastgoedsector heeft de afgelopen jaren hard gewerkt aan het gasloos maken van de omgeving. Duurzaam ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up