Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

timer3 min
Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Bestuurders van gemeenten staan voor nieuwe maatschappelijke uitdagingen. De energietransitie, ontwikkeling naar duurzame mobiliteit en circulaire economie vragen om integrale afwegingen tussen met elkaar samenhangende dossiers. Deze opgaven hebben vergaande implicaties voor de fysieke leefomgeving en voor het economische en sociale domein. 

Om invulling te geven aan deze uitdagingen is samenwerking noodzakelijk tussen gemeenten onderling en met bedrijven, maatschappelijke partners en provincie binnen de regio.  Een dashboard kan daarbij fungeren als kompas voor bestuurders die integrale afwegingen moeten maken over met elkaar samenhangende transitieopgaven.

Energietransitie

De energietransitie vraagt om vernieuwing van de bestaande woningvoorraad. Ook zijn een verregaande elektrificatie van industriële processen en slimme toepassingen van energieopslag nodig. Het elektrisch rijden en het rijden op groen gas en waterstof vergen aanpassingen van de infrastructuur. Het streven naar een circulaire economie en duurzame mobiliteit zijn onderdeel van de energietransitie. Elk van deze transitieopgaven heeft bredere implicaties voor het economische, sociale en ecologische domein.

Zo heeft het vergroten van de duurzame energiecapaciteit gevolgen voor de inrichting van het buitengebied, waarbij afwegingen moeten worden gemaakt over recreatieve en natuur- en landschapswaarden. Afwegingen en besluiten hierover, van lokaal naar (inter)nationaal, behoren afgestemd te worden. De stedelijke regio is daarbij een cruciale actor. Weliswaar ontbreekt het veel stadsregio’s aan een eigen regionale autoriteit, maar elke regio heeft wel haar eigen kenmerkende economische sleutelactiviteiten, haar eigen stedelijk-regionale (infra)structuur, haar eigen interactie met het achterland, met eigen landbouw, natuur en landschap. Afwegingen en besluiten over de energietransitie dienen op die structuur en dynamiek te zijn afgestemd.

Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Kompas en monitor

Voor het beoordelen van de voortgang van de energietransitie, duurzame mobiliteit en circulaire economie in een stedelijke regio is inzicht en onderscheid in voorraden en stromen, én hun samenhang essentieel. Alleen dan kunnen bestuurders transparante afwegingen maken tussen het investeren in strategische voorraden (duurzame energiecapaciteit, energieopslag), het benutten van waardevolle reststromen en/of ingrijpen in (ongewenste) stromen (gas- en elektriciteitsverbruik). Het dashboard brengt die informatie op overzichtelijke wijze bij elkaar.

Het dashboard bestaat uit drie aparte delen, elk deel met een beperkte set van tien tot vijftien indicatoren uitgedrukt in fysieke grootheden. Elk deel bevat indicatoren die strategische voorraden meten en ontwikkelingen die gevolgen hebben voor die voorraden. Deze drie delen zijn:

  • economisch vestigingsklimaat: opgesteld vermogen zon en wind, capaciteit energieopslag, infrastructuur (o.a. warmtenet, smart grids), verkeersstromen, gas- en elektriciteitsverbruik;
  • kwaliteit van leven: betaalbare energiezuinige woningen, gezonde leefbare wijken (luchtkwaliteit, geluidshinder, groen);
  • ecologische draagkracht: samenhangende bijzondere natuurgebieden en landschappen, stikstofdepositie.

Visualisatie van de sets van indicatoren is mogelijk met een spindiagram. Per indicator is een maatlat te ontwerpen door een concreet doel en ondergrens vast te stellen. Het dashboard met de drie spindiagrammen geeft een integraal overzicht van de mate waarin het economisch vestigingsklimaat, kwaliteit van leven en ecologische draagkracht zich vernieuwen en bewegen in een duurzame richting. De keuze van de indicatoren komt tot stand in een maatschappelijke dialoog. Per gemeente kunnen de sets van indicatoren variëren. Het spindiagram biedt die ruimte en flexibiliteit.

Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Met het dashboard is de voortgang van de energietransitie en samenhangende transitieopgaven te monitoren. Ook biedt het dashboard de mogelijkheid om de ambities en doelen voor de transitieopgaven concreet te maken en te vertalen naar een afwegingskader voor het omgevingsplan. Het dashboard ondersteunt daarmee de besluitvorming over de energietransitie, circulaire economie en duurzame ontwikkeling van de mobiliteit.

Auteur: Peter van de Laak, Beeld: Erwin Zijlstra

Het boekje ‘Dashboard voor stedelijke regio’s, kompas voor duurzame ontwikkeling’ is te bestellen voor € 24,95 (inclusief btw en verzendkosten) door een mail te sturen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Duurzaam dakelement gooit hoge ogen

Duurzaam dakelement gooit hoge ogen

Vandaag om 08:00 uur

Het Unidek Aero-dakelement met een Rc-waarde van 6,0 is het meest verkochte dakelement van Nederland. Dat blijkt ...

Lees verder »

Kant en klaar energiedak met dakraam

Kant en klaar energiedak met dakraam

22 mrt om 15:30 uur
timer 2 min

BENG staat voor de deur. In 2020 moeten alle nieuwe gebouwen Bijna Energieneutraal zijn. Een van de elementen van ...

Lees verder »

Grote druk op Amsterdam: 250 megawatt in 2022

Grote druk op Amsterdam: 250 megawatt in 2022

22 mrt om 13:00 uur
timer 2 min

Met nog 200 megawatt te gaan (voor april 2022), inventariseert Amsterdam de kansen en belemmeringen op weg naar ...

Lees verder »

Kennisdelen tijdens Side Events op Building Holland 2019

Kennisdelen tijdens Side Events op Building ...

20 mrt om 11:00 uur
timer 1 min

De (on)mogelijkheden van circulaire installaties in gebouwen, gezonde verstedelijking en icoonprojecten en de technische ...

Lees verder »

Klimaatakkoord is een rechtse hobby

Klimaatakkoord is een rechtse hobby

19 mrt om 15:30 uur
timer 1 min

Onno Dwars: Het klimaatakkoord wordt vaak gezien als een linkse hobby. GroenLinks, Partij voor de Dieren en D66 zijn partijen ...

Lees verder »

Transitievisie warmte opstellen: de voor- en nadelen per aanpak

Transitievisie warmte opstellen: de voor- en ...

18 mrt om 15:30 uur
timer 1 min

Marjet Rutten: Een week geleden publiceerden we een expertpost van Duurzaam Gebouwd-expert Marjet Rutten, die inging op de mogelijkheden ...

Lees verder »

Icoonprojecten van gezonde verstedelijking op Duurzaam Gebouwd TALKS

Icoonprojecten van gezonde verstedelijking op ...

18 mrt om 08:00 uur
timer 1 min

Een middagje Duurzaam Gebouwd TALKS op Building Holland 2019 levert je een kijkje in de keuken bij vijf icoonprojecten ...

Lees verder »

Centrum Duurzaam Wonen vormt informatiepunt rondom energietransitie

Centrum Duurzaam Wonen vormt informatiepunt ...

15 mrt om 08:00 uur

Het Centrum Duurzaam Wonen in Vught laat verduurzamers vragen stellen over energietransitie en #VanGasLos. Op ...

Lees verder »

Innoveren op totaalconcepten en distributie van energie

Innoveren op totaalconcepten en distributie ...

12 mrt om 10:00 uur
timer 4 min

Het opwekken van duurzame energie en warmte heeft door de energietransitie nu de aandacht. Toch is er een sleutelelement ...

Lees verder »

Een transitievisie warmte opstellen: hoe doe je dat?

Een transitievisie warmte opstellen: hoe doe ...

11 mrt om 13:00 uur
timer 7 min

Marjet Rutten: De komende jaren wordt aardgas vervangen door duurzame bronnen. Het Rijk verwacht van iedere gemeente per 2021 ...

Lees verder »

Eerste sprekers bekend voor Duurzaam Gebouwd TALKS op Building Holland 2019

Eerste sprekers bekend voor Duurzaam Gebouwd ...

11 mrt om 11:00 uur
timer 2 min

In dit artikel stellen we je een deel van de sprekers voor die het podium betreden van Duurzaam Gebouwd op Building ...

Lees verder »

Elektrische designradiatoren in de spotlight

Elektrische designradiatoren in de spotlight

8 mrt om 08:00 uur
timer 1 min

Duurzaam Gebouwd-partner Vasco Group toont op de ISH in Frankfurt een aantal nieuwe designradiatoren en ventilatie-units ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up