Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

timer3 min
Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Bestuurders van gemeenten staan voor nieuwe maatschappelijke uitdagingen. De energietransitie, ontwikkeling naar duurzame mobiliteit en circulaire economie vragen om integrale afwegingen tussen met elkaar samenhangende dossiers. Deze opgaven hebben vergaande implicaties voor de fysieke leefomgeving en voor het economische en sociale domein. 

Om invulling te geven aan deze uitdagingen is samenwerking noodzakelijk tussen gemeenten onderling en met bedrijven, maatschappelijke partners en provincie binnen de regio.  Een dashboard kan daarbij fungeren als kompas voor bestuurders die integrale afwegingen moeten maken over met elkaar samenhangende transitieopgaven.

Energietransitie

De energietransitie vraagt om vernieuwing van de bestaande woningvoorraad. Ook zijn een verregaande elektrificatie van industriële processen en slimme toepassingen van energieopslag nodig. Het elektrisch rijden en het rijden op groen gas en waterstof vergen aanpassingen van de infrastructuur. Het streven naar een circulaire economie en duurzame mobiliteit zijn onderdeel van de energietransitie. Elk van deze transitieopgaven heeft bredere implicaties voor het economische, sociale en ecologische domein.

Zo heeft het vergroten van de duurzame energiecapaciteit gevolgen voor de inrichting van het buitengebied, waarbij afwegingen moeten worden gemaakt over recreatieve en natuur- en landschapswaarden. Afwegingen en besluiten hierover, van lokaal naar (inter)nationaal, behoren afgestemd te worden. De stedelijke regio is daarbij een cruciale actor. Weliswaar ontbreekt het veel stadsregio’s aan een eigen regionale autoriteit, maar elke regio heeft wel haar eigen kenmerkende economische sleutelactiviteiten, haar eigen stedelijk-regionale (infra)structuur, haar eigen interactie met het achterland, met eigen landbouw, natuur en landschap. Afwegingen en besluiten over de energietransitie dienen op die structuur en dynamiek te zijn afgestemd.

Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Kompas en monitor

Voor het beoordelen van de voortgang van de energietransitie, duurzame mobiliteit en circulaire economie in een stedelijke regio is inzicht en onderscheid in voorraden en stromen, én hun samenhang essentieel. Alleen dan kunnen bestuurders transparante afwegingen maken tussen het investeren in strategische voorraden (duurzame energiecapaciteit, energieopslag), het benutten van waardevolle reststromen en/of ingrijpen in (ongewenste) stromen (gas- en elektriciteitsverbruik). Het dashboard brengt die informatie op overzichtelijke wijze bij elkaar.

Het dashboard bestaat uit drie aparte delen, elk deel met een beperkte set van tien tot vijftien indicatoren uitgedrukt in fysieke grootheden. Elk deel bevat indicatoren die strategische voorraden meten en ontwikkelingen die gevolgen hebben voor die voorraden. Deze drie delen zijn:

  • economisch vestigingsklimaat: opgesteld vermogen zon en wind, capaciteit energieopslag, infrastructuur (o.a. warmtenet, smart grids), verkeersstromen, gas- en elektriciteitsverbruik;
  • kwaliteit van leven: betaalbare energiezuinige woningen, gezonde leefbare wijken (luchtkwaliteit, geluidshinder, groen);
  • ecologische draagkracht: samenhangende bijzondere natuurgebieden en landschappen, stikstofdepositie.

Visualisatie van de sets van indicatoren is mogelijk met een spindiagram. Per indicator is een maatlat te ontwerpen door een concreet doel en ondergrens vast te stellen. Het dashboard met de drie spindiagrammen geeft een integraal overzicht van de mate waarin het economisch vestigingsklimaat, kwaliteit van leven en ecologische draagkracht zich vernieuwen en bewegen in een duurzame richting. De keuze van de indicatoren komt tot stand in een maatschappelijke dialoog. Per gemeente kunnen de sets van indicatoren variëren. Het spindiagram biedt die ruimte en flexibiliteit.

Dashboard voor duurzame stedelijke regio's

Met het dashboard is de voortgang van de energietransitie en samenhangende transitieopgaven te monitoren. Ook biedt het dashboard de mogelijkheid om de ambities en doelen voor de transitieopgaven concreet te maken en te vertalen naar een afwegingskader voor het omgevingsplan. Het dashboard ondersteunt daarmee de besluitvorming over de energietransitie, circulaire economie en duurzame ontwikkeling van de mobiliteit.

Auteur: Peter van de Laak, Beeld: Erwin Zijlstra

Het boekje ‘Dashboard voor stedelijke regio’s, kompas voor duurzame ontwikkeling’ is te bestellen voor € 24,95 (inclusief btw en verzendkosten) door een mail te sturen.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

Kansen van waterstof voor productie keramische bouwmaterialen

Kansen van waterstof voor productie keramische ...

24 mei om 11:00 uur
timer 1 min

Branchevereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) en New Energy Coalition beklonken op 21 mei een nieuwe ...

Lees verder »

#VanGasLos op Energie Forum ‘Building Heat Solutions2’

#VanGasLos op Energie Forum ‘Building ...

24 mei om 08:00 uur

De complete Nederlandse vastgoedvoorraad moet #VanGasLos. Een forse opgave waarvoor samenwerking en kennisdeling ...

Lees verder »

2 jaar De Bouwagenda in vogelvlucht

2 jaar De Bouwagenda in vogelvlucht

23 mei om 10:00 uur
timer 1 min

De Bouwagenda bestaat twee jaar. Recent publiceerde het initiatief een video over de behaalde resultaten in deze ...

Lees verder »

'EPC is niet alleen toepasbaar op miljoenenproject'

'EPC is niet alleen toepasbaar op miljoenenproject'

21 mei om 08:00 uur

Het guarantEE-project is ten einde en dat betekent dat we kennis met je kunnen delen over resultaten en inzichten ...

Lees verder »

Uitbreiding proef SamenZonderAsbest in Groningen

Uitbreiding proef SamenZonderAsbest in Groningen

20 mei om 12:30 uur
timer 2 min

De pilot SamenZonderAsbest wordt flink uitgebreid door een bijdrage van 600 duizend euro uit het Nationaal Programma ...

Lees verder »

Ennatuurlijk verbindt al vijf jaar bronnen en gebruikers van warmte en koude

Ennatuurlijk verbindt al vijf jaar bronnen en ...

17 mei om 11:00 uur
timer 3 min

Ennatuurlijk bestaat vijf jaar en levert inmiddels warmte en koude aan ruim 80.000 gezinnen en bedrijven in Nederland. ...

Lees verder »

Gezonde gebouwen kunnen hittestress de baas

Gezonde gebouwen kunnen hittestress de baas

16 mei om 13:00 uur
timer 3 min

Na de zomer van 2018, waarin het ene warmterecord na het andere sneuvelde en airco's als warme broodjes werden ...

Lees verder »

Hoe contracteer je de energieprestatie?

Hoe contracteer je de energieprestatie?

13 mei om 13:00 uur
timer 5 min

Een woning opleveren met alleen maar een bos sleutels kan tegenwoordig niet meer. Zonder een prestatiegarantie ...

Lees verder »

Gasloze Vijverhof torens in Den Haag met pv-panelen

Gasloze Vijverhof torens in Den Haag met pv-panelen

13 mei om 11:00 uur
timer 2 min

Aan het Leemansplein in Den Haag, in het Central Innovation District (CID), staan de torens ‘Vijverhof’. ...

Lees verder »

Aardgasvrije én klimaatneutrale warmte: de opties voor korte en lange termijn

Aardgasvrije én klimaatneutrale warmte: ...

9 mei om 11:00 uur
timer 5 min

In de huidige energietransitie is de verduurzaming van warmtebronnen een belangrijk aandachtspunt. Welke mogelijkheden ...

Lees verder »

Waterstof draagt niet bij aan de CO2-doelen van 2030

Waterstof draagt niet bij aan de CO2-doelen ...

9 mei om 00:00 uur
timer 8 min

Jan Willem van de Groep: Laat ik aan het begin van deze blog even helder zijn: ik heb niets tegen waterstof. Het is een energiedrager die ...

Lees verder »

Veranderend energielandschap bij Energie Café

Veranderend energielandschap bij Energie Café

8 mei om 11:00 uur
timer 1 min

Duurzaam Gebouwd-partner Solarclarity organiseert op 23 mei een Energie Café. Tijdens de bijeenkomst staat ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up