Een nieuwe taal voor de energietransitie

timer3 min
Een nieuwe taal voor de energietransitie

‘Iedereen van het aardgas af’ is geen makkelijke boodschap. Aardgas is immers een hartverwarmende vriend waarmee we allen zijn opgegroeid. Om ‘iedereen’ mee te krijgen, zullen we dit niet alleen moeten afdwingen maar vooral verleiden. Een nieuwe taal helpt hierbij.

Transitie = verandering

Een transitie doorgaan betekent dat er verandering optreedt en dat is voor velen lastig. Transitiewetenschap naar een duurzame samenleving en een groene economie is echt een vak apart, met kennisdragers en onderzoekers in meerdere universiteiten. Zo komen maatschappelijke, sociale, technische, financiële en juridische aspecten om de hoek kijken om de beweging naar verandering vorm te geven dan wel te verklaren. Bij transities horen ook nieuwe woorden (lees bijvoorbeeld dit artikel van Professor Jan Rotmans en Mischa Verheijden uit 2017). Voor de energietransitie geldt dit net zo: nieuwe woorden en taal krijgen mensen makkelijker in beweging.

Dwingen of verleiden

‘Van het gas los’ betekent letterlijk loslaten. Het oude loslaten om het nieuwe en onbekende te omhelzen. Voor veel mensen, bedrijven en overheden is dit een spannende reis. De overheid heeft de regie genomen en via het Klimaatakkoord dwingt de overheid ons om die reis te starten. Of je wilt of niet. Via fiscale prikkels die de aardgasprijs opjagen en via nieuwe wetgeving voor bijvoorbeeld nieuwbouw worden we op weg geduwd. Echter, alleen dwingend optreden ondergraaft ook weer het maatschappelijk draagvlak om zelf aan de reis te beginnen. En dat is jammer, want de energietransitie biedt geweldige kansen voor iedereen! Hoe verleiden we de mensen om actief mee te doen?

Hollywood

Al een aantal jaar zijn we actief om bestaande gebouwen te verduurzamen, met name gericht op het aardgasvrij maken. Vanuit een technisch invalshoek hebben we nieuwe proposities ontwikkeld, echter kregen we deze nauwelijks over de bühne. Tijdens de opstart van ons nieuwe bedrijf hebben we een verhalenschrijver gevraagd ons te helpen om uit deze technische valkuil te komen. Dit was een openbaring; met normale, prettige en beeldende woorden nam hij ons mee met een Hollywood-filmscript. Deze eyeopener heeft ons geholpen om nieuwe proposities beter voor het voetlicht te brengen.

Een nieuwe taal voor de energietransitie

De schrijver van deze expertpost, Jan-Maarten Elias

Theoretische prietpraat

We hebben geleerd dat bekende terminologie die vanuit de branche nu dagelijks wordt gebruikt (en waar we zelf aan hebben meegedaan), niet automatisch de goede taal is om gebouw- en woningeigenaren te inspireren. Een aantal voorbeelden van woorden die wij niet meer gebruiken naar gebouw- en woningeigenaren zijn ‘ESCo’, ‘Proeftuin’ of ‘pilot’, ‘Transitievisie’ en ‘vangaslos’. Zo gebruiken wij voor onze proposities ‘warmte-as-a-service’ in plaats van ESCo. En hebben het in plaats van ‘vangaslos’ nu over ‘in stappen naar aardgasvrij’.

Er zijn zeker nog meer woorden die niet de juiste snaar raken en meer verwarring oproepen dan duidelijkheid. En we zullen vast nog meer termen gaan krijgen voor nieuwe rollen, proposities en technieken die niet het grote publiek raken om in beweging te komen.

Nieuw woordenboek

Om gebouw- en woningeigenaren mee te nemen in de energietransitie, zullen we op een andere manier moeten gaan communiceren. Als goed voorbeeld denk ik aan het ontstaan van BREEAM in 2010 als het nieuwe woordenboek voor duurzaamheid in de gebouwde omgeving en wat dit betekent voor beleggers, vastgoed en de bouw. Het makkelijk communiceerbare sterrensysteem geeft voor de buitenstaanders aan wat het duurzaamheidsniveau is van een gebouw of gebied.

Neerlandici

Rondom de energietransitie zijn er op dit moment veel initiatieven die on-the-job leren hoe we het beste bewoners en eigenaren kunnen raken. Hoe mooi zou het zijn als een aantal neerlandici opstaan en de opgedane kennis bij elkaar kunnen brengen. En om zo, zowel de gebouw- en woningeigenaren als onze (technische) branche, een nieuwe taal bij kunnen brengen om iedereen makkelijker in beweging te krijgen voor de energietransitie.

'Hoe je iedereen mee krijgt', dat is een essentiële vraag om de energietransitie in de gebouwde omgeving te versnellen. Over dat onderwerp buigen we ons tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres 2020, op 6 februari te Assen. 

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c244 c245
Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 november los

Gamechangers in de Bouw en Infra barst op 25 ...

8 okt om 07:00 uur
timer 1 min

Hét grote bouwteam-event van 2021 is aanstaande. Op 25 november nodigen we alle sectoren van de bouw en ...

Lees verder »

c21 c225 c243
<span>Green Buildings Event 2021: ‘Radicale verandering door innovatie, kennisdeling en lef!’</span>

Green Buildings Event 2021: ‘Radicale ...

8 okt om 06:30 uur
timer 7 min

Het is overduidelijk: er moet een verandering plaatsvinden om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen. Er ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Advertorial: Duurzamer bouwen met Faay op Maat

Advertorial: Duurzamer bouwen met Faay op Maat

8 okt om 06:30 uur
timer 3 min

Zowel met vlas als biobased en circulaire grondstof als met prefabricage, sluiten de Faay scheidingswanden perfect ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c267
Creatieve oplossingen voor elektrificatie bedrijventerreinen

Creatieve oplossingen voor elektrificatie bedrijventerreinen

5 okt om 14:01 uur
timer 6 min

Elektriciteitsnetwerken sluiten niet meer altijd goed aan bij de behoeften van klanten en bedrijven. Met slimme ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c286
Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast 

Luister de nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast 

1 okt om 12:30 uur
timer 1 min

De nieuwe Duurzaam Gebouwd Podcast staat weer klaar voor jouw luisterplezier. Deze aflevering hebben we experts ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Gideon Maasland, Bram Adema en Mantijn van Leeuwen op Building Holland 2021

Gideon Maasland, Bram Adema en Mantijn van Leeuwen ...

30 sep om 17:00 uur

De mainstage op Building Holland 2021 puilt uit van topsprekers, die jou enthousiast maken voor de volgende stap ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c245
Side Events Building Holland 2021: Smart Buildings, Innovatie in de Gevel en Deelmobiliteit

Side Events Building Holland 2021: Smart Buildings, ...

30 sep om 14:30 uur

Wil je meer kennis over Smart Buildings, gevelinnovatie of deelmobiliteit? Dan ben je aan het juiste adres bij ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Volgende fase voor Gasthuiskwartier Den Bosch

Volgende fase voor Gasthuiskwartier Den Bosch

29 sep om 08:43 uur

Vof Gasthuiskwartier, een samenwerkingsverband van gebiedsontwikkelaars AM en Heijmans, viert op 29 september ...

Lees verder »

c21 c168 c225 c243 c276 c281
SDG’s, Waterstof en Smart Buildings op Side Events Building Holland 2021

SDG’s, Waterstof en Smart Buildings op ...

23 sep om 17:30 uur

Sustainable Development Goals, Waterstof & CO2-reductie en Smart Buildings. Wil je meer leren over deze onderwerpen ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c243
Advertorial: Op ontdekkingstocht met de SDG’s, ga je mee?

Advertorial: Op ontdekkingstocht met de SDG’s, ...

22 sep om 14:00 uur
timer 4 min

We zijn het aan de aarde en toekomstige generaties verplicht bij elk huisvestingsvraagstuk met het beste, meest ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Schrijf je in voor de opleiding Basiscertificaat Energietransitie Gebouwde Omgeving

Schrijf je in voor de opleiding Basiscertificaat ...

22 sep om 11:52 uur
timer 1 min

Wil jij met een voorsprong aan de slag met praktische oplossingen voor de energietransitie in de gebouwde omgeving? ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c277
Inspiratie voor regeneratief bouwen met de Living Building Challenge

Inspiratie voor regeneratief bouwen met de Living ...

20 sep om 09:01 uur
timer 1 min

Ben je benieuwd hoe je met een woning of gebouw een positieve invloed kunt hebben op de omgeving? Ontdek dan tijdens ...

Lees verder »

Reacties

Nieuw woordenboek? Zeker. Wat mij betreft uit het oude woordenboek ook niet meer gebruiken: 'verbinder', 'bruggenbouwer', 'aanjager'. Ik kwam zelfs tegen als persoonlijk profiel: 'kantelaar'. Niet meer doen. Ook graag schrappen termen als: 'versnellen', 'versnellingsagenda' en - met stip - 'stip op de horizon'. Wil je ook nog een inhoudelijke reactie? Kijk naar mijn reactie van morgen (maandag 3 februari): 'het gaat niet om taal, maar om dríjfveren van mensen. Wat zou eigenaren van woningen, eigenaren van utilitaire gebouwen, wat zou huurders en andere belanghebbenden kúnnen bewegen om mee te gaan in - vooruit nog één keer die term - de energietransitie? Kees Bakker, https://www.linkedin.com/in/kees-bakker-55914655/

Dag Jan Maarten, zoals beloofd een vervolg: 'Het gaat niet om taal, maar om drijfveren van mensen'. Wat drijft mensen om in actie te komen. Wat kan mensen drijven om te gaan wonen zonder aardgas? Het gaat altijd over noodzaak, verlangen, voordeel halen. Als je niet inspeelt op drijfveren, kom je niet ver. Welke taal je ook gebruikt. Het artikel Help/Hoera, de wijk moet van het gas af (Volkskrant 1 februari) geeft als je het goed leest een onderbouwing van mijn stelling. Jurre van den Berg en Charlotte Hulsman geven een mooie beschrijving van de processen in twee van de proeftuinen voor aardgasvrije wijken. Een moeizaam proces (tot nu toe) in Overvecht Noord (Utrecht). Doordat - mijn interpretatie - de gemeente geen aansluiting heeft gezocht bij mogelijke drijfveren van huurders en eigenaren verloopt het proces stroef. De gemeente projecteerde eigen drijfveren ('landelijk pionier willen zijn') op bewoners en ging uit van niet veronderstellingen die niet bleken te kloppen. Uit het artikel blijkt dat bewoners zich absoluut niet in herkennen in de aanpak en ambities van de gemeente. Van het aardgas af moeten is voor hen geen drijfveer. Zij ervaren geen noodzaak of verlangen te investeren in aanpak van het klimaatprobleem. Zij hebben andere sores aan hun hoofd. En een voordeel halen? Ook dat is voor het vooralsnog niet zichtbaar. Lastige situatie. In het Friese Garyp blijkt dat anders te liggen. Beschreven wordt dat inwoners daar vooral zelf actief zijn. En dat resultaat wordt bereikt. Mooi wordt de drijfveer beschreven. De gemeenschap zag in het aanbod van het rijk (proeftuin, financiële ondersteuning) de káns om Garyp toekomstbestendig te maken. Energie is daar onderdeel van. En dat werd de gemeenschappelijke drijfveer. Vervolgens krijgt een groep voorlopers met intrinsieke motivatie voor klimaat en aardgasvrij (sterke drijfveer) de kans hun verlangens waar te maken. Gerealiseerd is inmiddels een groot zonnepark én de eerste individuele eigenaren zijn van het aardgas af. Als de drijfveren sterk zijn, volgt de taal vanzelf wel. Mijn tips als het gaat om de Energietransitie: ga op zoek naar drijfveren, houdt rekening met verschillen in verduurzamings-stijlen van beleidsmakers én van burgers (*). (*) gebruik de inzichten van leefstijl benadering voor verduurzaming. Er zijn mensen die zweren bij de ingenieursbenadering (rekenen aan maatschappelijke kosten), er zijn mensen die zweren de grote verhalen, er zijn mensen die zweren bij het 'samen doen', kijkend naar de particuliere woningeigenaar zie ik (in Energiehuis Helmond) een individueel gerichte groep die zoekt naar eigen oplossingen. Stem aanpak en communicatie af op de te onderscheiden stijlen van verduurzaming. En natuurlijk veel succes Jan Maarten! Groet, Kees Bakker, https://www.linkedin.com/in/kees-bakker-55914655/

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up