Geef een bouwteam een duidelijke focus

timer5 min
Geef een bouwteam een duidelijke focus

In het spel van vraag en aanbod in de bouw en infra is Joost Merema een opvallende speler. Naast zijn werkzaamheden als partner bij PRO6 managers zet hij zich actief in voor structurele verbeteringen van het aanbesteden en de contractvorming.

In het verhaal van Merema ligt de persoonlijke inzet voor de diverse onderwerpen voor op zijn tong. Zo springt hij op de bres voor jongeren in de bouw, die door covid-19 kind van de rekening dreigen te worden. Hij pleit ervoor hen niet uit te sluiten, maar juist voor de bouw te behouden.

Geef een bouwteam een duidelijke focusMerema (foto rechts) maakt zich nog meer zorgen over de verhouding tussen opdrachtgevers en -nemers. Als adviseur en projectmanager draagt hij daar dagelijks aan bij, maar hij wil ook de regels in de bouw verder verbeteren om soepeler met elkaar te kunnen samenwerken. Zo is hij mede-initiatiefnemer van een praktijkgroep die bijdraagt aan de huidige, lopende herziening van de UAV-GC 2005 (door CROW) én medeauteur van het nieuwe model Bouwteamovereenkomst DG 2020.

Is het zo slecht gesteld met die verhoudingen tussen opdrachtgevers en -nemers?

Merema: “Ach, ik kom zelden mensen tegen die er een zooitje van willen maken. Op projectniveau wil iedereen er juist oprecht het beste van maken. We hebben echter te maken met een complex systeem en steeds veranderende parameters. Het is de uitdaging om die complexiteit terug te brengen naar een hanteerbare eenvoud door aan de voorkant meer tijd te besteden aan prioritering en op basis daarvan keuzes te maken.”

Is dat voor de bouw lastiger dan voor andere sectoren?

Merema: “Ja, dat denk ik wel. De clou is dat bijvoorbeeld een exploitant van een vliegtuig vanuit de total cost of ownership (TCO; red.) snel een beeld krijgt voor zijn business case over de gehele levensduur. Of kijk eens naar de kosten van het in de ruimte brengen van een kilo materiaal. Uiteindelijk gaat het om de doorbraak in dat kostenmodel. Zo weet Elon Musk met SpaceX die kosten enorm te verlagen. In de bouw werkt dat iets anders. Voor gebouwen zijn dat soort kengetallen ook beschikbaar, maar met de lange afschrijvingstermijn van een weg of tunnel zijn er veel meer aannames. Dan speelt dat denken vanuit TCO een minder grote rol. Bij een vliegtuigontwerp zijn die parameters juist stabiel en bepalend, maar in bouwprojecten zijn die keuzes niet zo eendimensionaal. Wat is mooi of lelijk, wat mag duurzamer zijn of veiliger, en tegen welke investering?”

Lastige keuzes of mooie uitdagingen?

Merema: “Beide. Ik heb dat bijvoorbeeld gezien in de projecten voor ‘Ruimte voor de Rivier’. Daar ging het niet alleen om een technisch ontwerp dat in de toekomst hogere debieten aankan, maar juist om het beste ontwerp binnen de vele beperkingen die er waren per project. Zoals de beschikbare ruimte, materialen, techniek, geld. Die hele opstelsom zorgt voor keuzes. Wat tijdens het ontwerp de beste keuze is, zal dat over vijftig of zeventig jaar niet per se ook zijn. Toch zit het in ons systeem om ook te dealen met al die parameters en te zoeken naar verschillende evenwichten voor de langere termijn. Zo worden we opgeleid.”

Vormen regels en contractvormen daarvoor een belemmering?

Merema: “Een model is niet onbelangrijk, maar is slechts het halve verhaal. Het blijft altijd een model vanuit een bepaalde contractfilosofie. Daarbij is de mens cruciaal, want die geeft invulling aan houding en gedrag, de andere helft. Ik denk dat partijen elkaar een beetje zijn kwijtgeraakt en elkaar missen. Aan beide kanten erkent men dat inmiddels. Aannemers missen vaak een opdrachtgever die met ze meedenkt, ze ondersteunt en ze behoedt voor te veel risico’s. Opdrachtgevers missen best vaak een aannemer die meer klantgericht is dan hij nu ervaart. Een aannemer die kennis en ervaring brengt om het project succesvoller te maken, ook als er niet expliciet om is gevraagd. Helaas blijkt bij het voltooien van een project nog vaak dat het gelukt is ‘ondanks’ de andere partner in plaats van ‘dankzij’. Ik denk echter wel dat het weer gaat goedkomen.”

Hoe zie je dat gebeuren?

Merema: “In allerlei projectoverstijgende gesprekken en platforms wordt hieraan gewerkt. Centraal en vooral lokaal. Neem de meerjarige overeenkomsten voor groot onderhoud en beheer van verschillende opdrachtgevers. Ik zie natuurlijk ook de opkomst van de tweefasengedachte, om op een meer bouwteam-achtige werkwijze samen op te trekken. Aan beide kanten wil men daar meer tijd en energie in steken en elkaar helpen. Dat gaat niet over wat er in contracten staat, maar over hoe je als persoon en organisatie betekenis kan en wil geven aan een opgave. In ons bouwteammodel wordt dat erg goed gefaciliteerd.”

Hoe is die nieuwe Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020 ontvangen?

Geef een bouwteam een duidelijke focusMerema: “Opdrachtgevers en aannemers die het willen toepassen, weten de weg naar ons, PRO6 managers, en ook de andere auteurs goed te vinden. We zien het model ook vaker terug in aanbestedingen. Opdrachtgevers die ermee willen werken, kunnen wij snel op weg helpen om ervoor te zorgen dat ze het uiteindelijk zelf kunnen. Met gerichte adviezen en een klein beetje sturing kunnen wij al het verschil maken.”

Kun je daarvan een voorbeeld geven?

Merema: “Men staat niet vaak genoeg stil bij de expliciete opdracht die men het bouwteam wil meegeven. Dan wordt alleen gezegd ‘Bouwteam, maak een ontwerp’, in plaats van de keuze voor bijvoorbeeld een mooi of voor een kostenefficiënt ontwerp. Een bouwteam komt pas goed tot zijn recht als je die focus erin brengt, waarbij het draait om prioritering van tijd, geld en kwaliteit. Je kunt niet zeggen dat alles even belangrijk is.”

Hoe staat het tot slot met die herziening van de UAV-GC?

Merema: “Je kunt niet alles dat in de praktijk misgaat, oplossen met een nieuwe versie van een modelovereenkomst en algemene voorwaarden. Het is zaak dát aan te pakken waar iedereen tegen aanloopt. Als je echter vooraf niet weet waar je met een deelonderwerp samen wilt uitkomen, is er een dikke kans dat je er verschillend in zit. De herziening lijkt lang te duren, maar misschien willen we te veel of te snel. Voor sommige dingen is er nog geen consensus of hebben we het goede gesprek sectorbreed nog niet afgerond. Er wordt echter van alle kanten met veel inzet aan gewerkt.”

Lees ook:

Tweefasenaanbesteden: inventarisatie en evaluatie Rijkswaterstaat

Nieuwe handreiking tweefasenaanbesteden op komst

Modelovereenkomst Bouwteam DG 2020

Tekst: Ysbrand Visser
Foto boven (Beeldbank Rijkswaterstaat, Marjolein Meerburg): Joost Merema was onder meer betrokken bij het project Ruimte voor de Rivier (Hoogwatergeul Veessen-Wapenveld).

Dit artikel is ook te lezen in Duurzaam Gebouwd Magazine #48, dat op 2 oktober is verschenen. Lees hier gratis het hele magazine.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c136 c225 c261 c283
Wie wint de DigiDare Award 2021?

Wie wint de DigiDare Award 2021?

16 apr om 14:01 uur
timer 1 min

Ben jij ook bezig met het versnellen van digitaal werken in de bouw- en technieksector? Doe dan mee met de prijsvraag ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Speelruimte in bouwprojecten (2)

Speelruimte in bouwprojecten (2)

13 apr om 13:01 uur
timer 6 min

In een contract kun je van alles vastleggen, maar het vergt veel meer zaken om goed met elkaar samen te werken ...

Lees verder »

c223 c283
Whitepaper: 'Naar een integrale oplossing voor bouweconomische vraagstukken'

Whitepaper: 'Naar een integrale oplossing voor ...

De groeiende inzet op duurzaamheid en circulariteit brengt complexe financiële vraagstukken met zich ...
c21 c225 c283
Nieuw perspectief: samenwerkingspatronen voor de toekomst

Nieuw perspectief: samenwerkingspatronen voor ...

29 mrt om 13:01 uur
timer 6 min

Corona heeft ons een nieuw perspectief op samenwerken gebracht. Wat zijn vanuit de opgebouwde ervaringen van het ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c283
Volledig fysieke MBA in Sustainable Leadership

Volledig fysieke MBA in Sustainable Leadership

25 mrt om 15:01 uur
timer 2 min

De Business School Nederland (BSN) start een tweejarige opleiding MBA in Sustainable Leadership. Deze opleiding ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Advies: kies voor selectieve toepassing DBFM-contract

Advies: kies voor selectieve toepassing DBFM-contract

15 mrt om 10:01 uur
timer 2 min

Vijftien jaar ervaring met Design en Construct (D&C) of Design-Build-Finance-Maintain (DBFM) contracten is ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c283
Levensduurkosten: denk vooruit, reken vooruit

Levensduurkosten: denk vooruit, reken vooruit

23 feb om 10:01 uur
timer 1 min

Ondanks het doordacht ontwerpen van toekomstbestendige gebouwen zijn er toch gebouwen die binnen tien jaar aan ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c283
Borging en monitoring van MVI

Borging en monitoring van MVI

22 feb om 10:01 uur
timer 5 min

Tijdens het grote, recent gehouden MVI-congres was er veel aandacht voor het blijvend borgen van Maatschappelijk ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c283
MVI: toekomstbestendig inkopen

MVI: toekomstbestendig inkopen

19 feb om 08:01 uur
timer 1 min

“Een circulaire economie zonder verspilling van grondstoffen is onmisbaar. MVI is echter nog geen 100% gemeengoed ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Speelruimte in bouwprojecten (1)

Speelruimte in bouwprojecten (1)

3 feb om 13:01 uur
timer 7 min

Je kunt nog zoveel afspreken en vastleggen in contracten, maar effectief met elkaar samenwerken vergt meer. Samen ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c283
Handreiking voor slimme aanpak corporaties in energietransitie

Handreiking voor slimme aanpak corporaties in ...

26 jan om 07:31 uur
timer 2 min

De nieuwe Handreiking Prestatiegericht Inkopen van Stroomversnelling helpt woningcorporaties bij het maken van ...

Lees verder »

c21 c225 c283
Bouwteam wegenonderhoud Utrecht: meer kwaliteit, meer plezier

Bouwteam wegenonderhoud Utrecht: meer kwaliteit, ...

25 jan om 10:01 uur
timer 8 min

Elk jaar opnieuw besteden overheden hetzelfde soort wegenonderhoud aan. Kan dat ook in een bouwteam? Ja, adviseurs ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up