Bestaande wijken energieneutraal zónder externe warmtebron

timer3 min
Bestaande wijken energieneutraal zónder externe warmtebron

Een zonnewarmtenet blijkt technisch en financieel haalbaar om bestaande wijken te verduurzamen en aardgasvrij te maken. Dat blijkt uit onderzoek van een consortium van wetenschappers en bedrijven onder leiding van de TU Delft.

Om de doelen uit het klimaatakkoord te behalen, wordt hard gezocht naar manieren om bestaande wijken en gebouwen te verduurzamen en van het aardgas te ontkoppelen. Het zonnewarmtenet is een van de mogelijke oplossingen die het afgelopen jaar is ontwikkeld en getest.

Het consortium heeft dit concept technisch uitgewerkt en voor een bestaande Haarlemse jarendertigwijk technisch en financieel doorgerekend. Daarnaast is in een proefopstelling in The Green Village in Delft aangetoond dat het systeem werkt. Hiermee ligt er een ontwerp klaar voor het duurzaam verwarmen van huizen van een hele wijk, zónder dat een externe warmtebron nodig is.

Het zonnewarmtenet bestaat uit PVT-panelen (zonnepanelen die zowel warmte als elektriciteit opwekken) op het dak, een zeer lage temperatuur warmtenet gekoppeld aan een warmte/koudeopslag (WKO) onder de grond en een warmtepomp in iedere woning. Op deze manier worden de woningen op een energieneutrale manier voorzien van warm water, verwarming in de winter en verkoeling in de zomer. 

Slimme verdeling warmte

Een speciale afleverset, een kastje met leidingen, pompjes en kleppen, zorgt ervoor dat de warmte van het warmtenet en de PVT-panelen optimaal benut wordt. In de zomer wordt alle overtollige PVT-warmte via het netwerk in de ondergrondse opslag opgeslagen. In de tussenseizoenen wordt de warmte zowel geleverd door de PVT-panelen als door het netwerk vanuit de WKO.

In de winter wordt de warmte hoofdzakelijk uit de WKO geleverd, waardoor de warmtepomp een hoog rendement kan halen. Een proefopstelling van het zonnewarmtenet is gebouwd en succesvol getest op The Green Village op de TU Delft.

Ontwerp klaar

Bestaande wijken energieneutraal zónder externe warmtebronDe resultaten van de studie in Haarlem en de proefopstelling in Delft zijn overtuigend. Het ontwerp van het zonnewarmtenet is volledig uitgewerkt. Zo is het benodigde aantal PVT-panelen per woning vastgesteld, maar ook de benodigde temperatuurniveaus voor warmteopslag en warmtedistributie. Daarnaast is getoetst hoe alle regelingen stabiel met elkaar kunnen functioneren. Aan de hand daarvan is geconcludeerd dat het systeem technisch werkt en de huizen in de wijk het hele jaar rond, met behulp van de panelen en het zonnewarmtenet, van genoeg warmte worden voorzien. De opgewekte elektriciteit uit de panelen is voldoende voor het functioneren van de warmtepomp.

Het systeem is daarmee energieneutraal voor de warmtelevering. Ivo Pothof, onderzoeker bij de TU Delft en Deltares, is enthousiast over het zonnewarmtenet: “Het is de duurzaamste wijkoplossing voor de bestaande bouw die ik ken, omdat er via de PVT-panelen maximaal gebruik wordt gemaakt van lokale energie. Het concept is uitgebreid vergeleken met andere oplossingen voor bestaande woonwijken en komt in al die vergelijkingen naar boven drijven.”

Financiën

Ook op financieel gebied blijkt het zonnewarmtenet een interessant concept. Aan het begin moet een forse investering gedaan worden, daarna zijn er geen variabele energiekosten meer. Hierdoor is het zonnewarmtenet na enkele jaren goedkoper dan gas en de meeste andere alternatieven. De jaarlijkse kosten bestaan dan alleen uit onderhoud en aflossing van de gedane investering.

De eigen elektriciteitsbehoefte van de warmtepomp wordt door de PVT-panelen opgewekt én het elektriciteitsnet hoeft niet te worden verzwaard, omdat er geen piekverbruik is in de winter. Met voldoende participatie uit de wijk en bij een laag rentepercentage is het zonnewarmtenet dus ook financieel een interessante oplossing.

Implementatie

Het consortium, bestaande uit de TU Delft, Deltares, Greenvis,  Stichting SpaarGas, Triple Solar, Fortes Energy Systems, de WarmteTransitieMakers en ENGIE hoopt dat het zonnewarmtenet een gangbare methode wordt om bestaande wijken te verduurzamen.

Op de website www.zonnewarmtenet.nl worden de resultaten van het onderzoek beschreven en kunnen bestuurders en andere instanties meer informatie vinden over het zonnewarmtenet. Ivo Pothof: “Nu de effectiviteit van het zonnewarmtenet bewezen is, is het zaak om geïnteresseerden hier zo goed mogelijk over te informeren. Op die manier kunnen nog meer bestaande wijken energieneutraal worden gemaakt.”

Dit project is mede mogelijk gemaakt met Topsector Energiesubsidie, TKI Urban Energy, van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Foto's: Triple Solar

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c261
Digitalisering energietransitie vraagt om één taal

Digitalisering energietransitie vraagt om één ...

3 aug om 13:01 uur
timer 3 min

Digitale technologie en data zijn essentieel voor de energietransitie. Maar de overheid en sectorpartijen hebben ...

Lees verder »

c185 c223 c243 c244
Whitepaper: SPIE | Integrale aanpak helpt duurzaamheidsambities scherpstellen

Whitepaper: SPIE | Integrale aanpak helpt duurzaamheidsambities ...

De doelstellingen rondom energie en materialen zijn kraakhelder: met minder dan een decennium op de klok om het ...
c21 c225 c243 c295
Energienoodramp

Energienoodramp

26 jul om 16:00 uur
timer 2 min

Nog maar een jaar geleden stonden plots de straten blank in Limburg. In allerijl werden zandzakken gevuld, dijken ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Sterke toename opwek eigen energie

Sterke toename opwek eigen energie

26 jul om 10:01 uur
timer 3 min

Bij bedrijven die werken met de CO2-Prestatieladder komt de energietransitie in de volle breedte op gang. Er is ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Versnellen naar waterstof: wanneer zijn we H2-ready?

Versnellen naar waterstof: wanneer zijn we H2-ready?

22 jul om 13:00 uur
timer 4 min

In minder dan 30 jaar moet Nederland vol staan met aardgasvrije en energieneutrale woningen. Dat einddoel mag ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244
Zevende Ketenkracht event: duurzaamheid, losmaakbaarheid én natuur

Zevende Ketenkracht event: duurzaamheid, losmaakbaarheid ...

14 jul om 14:00 uur

Donderdag 30 juni was het tijd voor alweer het zevende Ketenkracht-event van VBI, dat plaatsvond op het terrein ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c293
Download de whitepaper 'Integrale aanpak helpt duurzaamheidsambities scherpstellen'

Download de whitepaper 'Integrale aanpak helpt ...

13 jul om 16:00 uur

De doelstellingen rondom energie en materialen zijn kraakhelder: met minder dan een decennium op de klok om het ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Impact maken in de klimaattransitie: 100 Months to Change

Impact maken in de klimaattransitie: 100 Months ...

7 jul om 14:00 uur
timer 1 min

Ben jij hard aan de slag om impact te maken in de klimaattransitie en kun je een inspiratieboost gebruiken? Tijdens ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243 c291
Uitvoering Transitievisie Warmte versnellen

Uitvoering Transitievisie Warmte versnellen

6 jul om 15:01 uur
timer 4 min

De energietransitie in Nederland is in volle gang en vrijwel alle gemeenten hebben daarvoor een Transitievisie ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Al 1.500 ton CO2 en 3,5 miljoen euro besparing gevonden met Sport NL Groen

Al 1.500 ton CO2 en 3,5 miljoen euro besparing ...

6 jul om 09:00 uur

Sport NL Groen bestaat inmiddels ruim een half jaar. Sindsdien maken al 350 partners in de sport en 40 gemeenten ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c237 c243
Bijna duizend zonnepanelen op één dak

Bijna duizend zonnepanelen op één ...

5 jul om 15:00 uur
timer 2 min

Op het dak van het voormalige Zeefgebouw op het Suikerterrein in Groningen zijn afgelopen vrijdag liefst 911 zonnepanelen ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Zo ontwerp je Paris Proof

Zo ontwerp je Paris Proof

5 jul om 11:00 uur
timer 6 min

In programma's van eisen, zowel voor renovaties als voor nieuwbouw, komt de eis 'Paris Proof' steeds vaker terug. ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up