Energiemanagement: het ontbrekende puzzelstukje in de energietransitie

timer6 min
Energiemanagement: het ontbrekende puzzelstukje in de energietransitie

Voor een emissievrije realiteit racen we tegen de klok. Over minder dan een decennium stoten we de helft minder schadelijke broeikasgassen uit en in 2050 zijn we CO2- én energieneutraal. In onze strijd voor duurzame gebouwen en gebieden kijken we vaak naar isolatie en duurzame installaties, maar er is een even belangrijk element voor het invullen van de duurzaamheidstransitie: het slim afstemmen van energievraag- en aanbod.

Tekst: Marvin van Kempen, Beeld: ABB

Het vergezicht over een uitstootvrije samenleving krijgen we uit eerste hand in het ontwikkel- en researchkantoor ABB E-mobility Innovation Lab op de TU Delft Campus, een broedplaats voor innovatie. Met simulatoren en testruimten worden hier laadsystemen onder de loep genomen en doorontwikkeld. “Deze smart charging oplossingen worden steeds belangrijker in ons leven”, verwacht ABB Sales Specialist EV-Charging Bart Valk, “want er zijn grote maatschappelijke vraagstukken rondom energie en klimaat in te vullen. We weten dat we de uitstoot van broeikasgassen op korte termijn flink moeten verlagen en op den duur volledig uitbannen. Bijna een kwart van de CO2-uitstoot is gerelateerd aan transport en het aantal bewegingen stijgt. Om dat om te buigen moeten we versnellen naar de elektrificatie van mobiliteit. Beleidsveranderingen en nudging worden toegepast om dit voor elkaar te krijgen. Zo mogen bussen na 2025 niet meer aangekocht worden als dieselvariant en worden er vanaf 2030 volgens het Klimaatakkoord van Parijs bijna alleen nog elektrische auto’s op de markt gebracht.”

Het ontbrekende puzzelstukje in de energietransitie

Slim afstemmen

Het kantelpunt waarop we meer gebruik gaan maken van elektriciteit dan van fossiele brandstoffen, komt er met rappe schreden aan. Is het elektriciteitsnet klaar voor die aanstormende druk? Het afstemmen van vraag en aanbod wordt een belangrijk puzzelstuk om de transitie niet te vertragen. “Natuurlijk is een versterking van het netwerk van belang”, geeft ABB Local Product Group Manager E-mobility Dennis Brouwer aan. “Maar dat is niet het enige uitgangspunt, want het gebrek aan vermogen blijft nog wel een tijd. Daarmee wordt het belangrijker dan ooit om je te richten op optimaal energiebeheer.” De groeiende urgentie voor het correct afstemmen van energievraag en -aanbod komt niet uit de lucht vallen. Er is een gezamenlijke maatschappelijke opgave om vaarwel te zeggen tegen aardgas en er is een kanteling zichtbaar van mobiliteit zonder inzet van fossiele grondstoffen. “Er is een gigantische toename van het gebruik van elektriciteit en die stijgende lijn zien we de komende jaren niet veranderen. We worden meer afhankelijk van wind- en zonne-energie, gewonnen uit duurzame bron. Dat betekent dat we vraag en aanbod slim op elkaar af moeten stemmen. Dat zijn we van oorsprong niet gewend, maar die kanteling moet wel plaatsvinden.”

Verbinden en integreren

Zo is de verbinding naar een geautomatiseerd en geïntegreerd systeem nog niet voor alle gebouweigenaren gesneden koek. Dat terwijl de koppeling van data en het spreken van één taal door diverse systemen en apparaten een belangrijke voorwaarde om te verduurzamen en te optimaliseren. “Connectiviteit is een voorwaarde voor elektrificatie”, gaat Valk verder. “Ons ABB Ability-platform verbindt alle systemen en integreert ze, zodat je alle data op één scherm gepresenteerd krijgt. Dat reikt van informatie over de opwekking van duurzame energie en hoe die wordt verdeeld over onder andere laadsystemen voor het elektrische wagenpark, tot aan de sturing op energievraag- en aanbod en predictive maintenace, het voorspellen van onderhoud aan systemen. Dit platform zorgt ervoor dat we – op afstand – kunnen samenwerken om de energie-efficiëntie te optimaliseren.” Door middel van updates die op afstand worden doorgevoerd, blijft het platform ook in de toekomst in staat om te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. “Op die manier kunnen we huidige én nieuwe elementen aan elkaar verbinden en flexibel blijven”, voegt Brouwer toe. “In de stad van de toekomst is alle hardware gekoppeld aan software en dan wil je dat beide elementen relevant blijven door bijvoorbeeld in te springen op nieuwe ontwikkelingen.”

Het ontbrekende puzzelstukje in de energietransitie

Het belang van infrastructuur

Zijn alle gebouwen al klaar voor die nieuwe werkelijkheid, waarin systemen met elkaar verbonden zijn en dezelfde taal spreken? Voor nieuwbouw lijkt het een vanzelfsprekendheid om vooruit te denken en een toekomstbestendige infrastructuur aan te leggen. “Toch is de praktijk wat weerbarstiger,” weet Brouwer, “en wordt dit onderdeel nog niet altijd meegenomen in het Programma van Eisen. Tegelijkertijd voorkomt goed nadenken over de juiste infrastructuur dat je later op je beslissingen moet terugkomen. Dat kan weer dubbele investeringen tot gevolg hebben.” In de bestaande bouw lijken er voldoende kansen voor retrofit, het met terugwerkende kracht doorvoeren van verduurzamingsmaatregelen om gebouwen toekomstbestendig te maken. “Retrofit is mogelijk”, vervolgt Valk. “Denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheden op moment waarop je grootschalig onderhoud uitvoert of je installatietechnische ruimte vernieuwt. Ga daarbij altijd uit van de Trias Energetica en zorg ervoor dat de mantel om je gebouw warm genoeg is.”

Comfort en gezondheid

In het eigen hoofdkantoor laat het ABB E-mobility Innovation Lab zien hoe belangrijk het is om in te zetten op die toekomstbestendigheid, met onder andere aandacht voor een comfortabel binnenklimaat, duurzame energie-opwekking en een gebouwmanagementsysteem. Voor de totstandkoming van het kantoor waren er verschillende uitgangspunten. “We groeiden uit onze jas en zochten een locatie die invulling kon geven aan een aantal wensen”, vertelt Brouwer, die als geestelijk vader aan de wieg stond van de ontwikkeling van het pand. “Het gebouw wekt duurzame energie op door zonnepanelen op het dak en zorgt met een energiemanagementsysteem dat dit optimaal wordt ingezet. We zijn aangesloten op de Warmte Koude Opslag (WKO) van de TU Delft Campus en hebben geen gasaansluiting. Daarnaast investeren we in accu’s om energie op te slaan.” In het gebouw zien we vooral aandacht voor comfort en gezondheid. “Dat bereiken we met behulp van data uit sensoren in het gebouw, die ons helpen optimaliseren. Sensoren in het gebouw zorgen ervoor dat er een comfortabel en gezond binnenklimaat bereikt wordt en het gebouw kan naar verloop van tijd inspelen op behoefteverandering dankzij de flexibiliteit van ruimte-indeling. Nu zijn er testlabs op de begane grond en op de tweede verdieping, met de kantoorwerkplekken op de eerste. Mochten we op een later tijdstip behoefte hebben aan een aantal aanpassingen in de plattegrond, dan kan dat. Op die manier zorgen we ervoor dat we creativiteit naar een nog hoger niveau brengen en spelen we in op de actualiteit om onze koploperspositie in technologie te houden.”

Blik op de toekomst

Dat het gebouw innovatie en duurzaamheid uitademt, helpt ook mee om talent aan ABB te binden. Is een duurzaam gebouw een wapen in de war for talent? Brouwer denkt van wel: “Deze plek moet een bron zijn van inspiratie zodat onze professionals tot innovatie komen en de toekomst van elektrische mobiliteit vormgeven. Een duurzaam en gezond gebouw helpt zeker mee om mensen aan te trekken die enthousiast zijn om te versnellen in de energietransitie.” ‘Duurzaam’ hoeft daarbij niet per definitie ‘duurder’ te zijn, door te richten op Total Cost of Ownership (TCO) en de winst op te tellen die een gezond gebouw met zich meebrengt. “Voor ons klopt die rekensom”, vindt Valk. “Een toekomstbestendig gebouw waarin mensen zich fijn voelen en ze in staat stelt om te excelleren, steunt ons in onze missie. We laten state of the art-technologie zien van nu en blikken vooruit op wat er in de toekomst de standaard wordt.”

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c26 c40 c243 c260 c277 c278
Nieuwe Nul op de Meter-woningen in Herwijnen-Oost

Nieuwe Nul op de Meter-woningen in Herwijnen-Oost

Negen maanden na de start van de bouw zijn 26 energiezuinige en duurzame woningen in de nieuwbouwwijk Herwijnen-Oost opgeleverd. Bij de bouw van de woningen is ...

Lees verder

c21 c41 c184 c225 c243
De impact van sportcomplexen verduurzamen

De impact van sportcomplexen verduurzamen

Wat is de impact van een verduurzaming van sportcomplexen? Ook dit vastgoed gaat stap voor stap van het aardgas af. Wat levert dit op en wat zijn op dit moment ...

Lees verder

c21 c41 c185 c225 c237 c243
Inzicht in toekomstwaarde van gebiedsontwikkelingen met GPR Gebied

Inzicht in toekomstwaarde van gebiedsontwikkelingen ...

De introductie van GPR Gebied komt als geroepen: er moet veel én snel gebouwd worden, met hoge kwaliteit en een flinke wensenlijst op het gebied van duurzaamheid. ...

Lees verder

c21 c41 c225 c243
Zo verduurzaam je met netcongestie

Zo verduurzaam je met netcongestie

Toekomstbestendig renoveren en nieuwbouwen, binnen de kaders van netcongestie. Hoe pak je dat aan? Die vraag stellen we aan experts Rudy Grevers van Alklima / Mitsubishi ...

Lees verder

c21 c184 c225 c243
Dit zijn de oplossingen voor netcongestie

Dit zijn de oplossingen voor netcongestie

Dagelijks is netcongestie in het nieuws, genoemd als belemmerende factor voor verduurzaming. Zo wordt onder andere genoemd dat warmtepompen niet meer in woningen ...

Lees verder

c21 c225 c243
Snelle EV-laadstations voor elektrificatie gebouwen

Snelle EV-laadstations voor elektrificatie gebouwen

De nieuwste technologieën in Pro DC Chargers, hoe dit bijdraagt aan bedrijfsvoering en ervaringen van gebruikers. Dit alles en meer komt onder de aandacht ...

Lees verder

c21 c41 c225 c243 c293
Breng praktijkkennis eerder in bij ontwerp- en bouwprocessen

Breng praktijkkennis eerder in bij ontwerp- ...

Zijn er kansen voor duurzame ventilatie in de gestapelde bouw? Die vraag werd beantwoord door diverse experts tijdens het R- Event 2024. Duurzaam Gebouwd was erbij, ...

Lees verder

c21 c225 c243
Opleiding besteedt aandacht aan gedragsverandering en praktijkcasus

Opleiding besteedt aandacht aan gedragsverandering ...

De opleiding Basiscertificaat Energietransitie Gebouwde Omgeving (B.E.G.O.) voegde de modules ‘Weerstand wegnemen’ en ‘Gedragsverandering in de ...

Lees verder

c21 c26 c41 c134 c243 c265
Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero van Breda

Eerste woongebouw voor gebiedsontwikkeling Hero ...

Gezondheid en duurzaamheid zijn speerpunten van de gebiedsontwikkeling Hero van Breda. Voor de realisatie van het eerste woongebouw ‘De Meeker’ ondertekenden ...

Lees verder

c21 c26 c40 c185 c243
Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe sporthal

Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe ...

Een nieuwe sporthal met aangrenzende horecavoorzieningen komt in de nieuwe wijk Lincolnpark in Hoofddorp. Overdag wordt deze gebruikt door de twee nabijgelegen ...

Lees verder

c21 c225 c243
Eerste UNESCO-werelderfgoed fossielvrij

Eerste UNESCO-werelderfgoed fossielvrij

Forteiland Pampus opent zijn duurzame energie voorziening. Minister van Klimaat en Energie Rob Jetten verzorgde op 29 mei de plechtigheid. Door middel van wind, ...

Lees verder

c21 c41 c184 c225 c243
Duurzaam Gebouwd op PROVADA 2024

Duurzaam Gebouwd op PROVADA 2024

Netcongestie is geen belemmering, maar een kans. Voor zowel woningcorporaties, gemeenten als ontwikkelaars. En welke impact maken we als we utiliteitsgebouwen als ...

Lees verder

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up