De oplossing voor de bestaande woningbouw: super hybride warmtepomp

timer7 min
De oplossing voor de bestaande woningbouw: super hybride warmtepomp

Per jaar komen er bij CFP Green Buildings wel honderden innovatieve plannen voor een duurzame bouw binnen. Welke hebben werkelijk de potentie om tot wasdom komen? De CFP Innovatiedag in Apeldoorn toonde alvast enkele kansrijke innovaties om zo de juiste partijen bij elkaar te brengen.

De oplossing voor de bestaande woningbouw: super hybride warmtepompHet was lastig kiezen op deze Innovatiedag, waarbij verdeeld over twee zalen achttien innovaties werden gepresenteerd. En dat elk in zes minuten met vervolgens drie minuten ruimte voor kritische vragen. Zo moesten we de slimme vuilnisbak, pratende gebouwen en zonthermische buizen links laten liggen en werden we wel deelgenoot van bijvoorbeeld batterij-opslag of vastgoedbeheer, beide op basis van datagedreven platforms. De klap op de vuurpijl was de SuperHybrid van Cooll, een warmtepomp die alles in zich heeft om dé oplossing te bieden in de energietransitie (daarover straks meer).
Op de foto opent Bram Adema van CFP Green Buildings het evenement.

De aftrap van deze dag werd gegeven in Lissabon, waarvandaan Samuel Op den Orth via een internetverbinding vertelde over zijn digitale platform Coding Delta. Met zijn software kun je inschatten hoe je een batterij slim inzet bij pieken en dalen van vraag en aanbod van elektriciteit. Je krijgt een persoonlijk advies op basis van je verbruik, afhankelijk van je verbruiksdata en de opgewekte energie van zonnepanelen. Met de specifieke gegevens van een batterij erbij kun je vervolgens berekenen wat het zelf opslaan en gebruik van elektriciteit op specifieke momenten jou (privé of bedrijf) gaat opleveren. De tool kan de inzichten ook presenteren via websites van installateurs en leveranciers. Het gebruikte algoritme is in staat de fluctuerende tarieven mee te nemen. Al met al duidelijk een systeem dat in de komende jaren breed zal worden toegepast.

Zwart gat

In het verlengde van deze eerste oplossing is het natuurlijk ook zaak om het hele palet van energiebronnen en -verbruik slim met elkaar te verknopen. Dat is de business van Eniris (zo vertelde Bart Verheecke uit België), die de huidige lacune op dit gebied omschreef als een soort zwart gat. Het privé of ook collectief gebruik (buurt) kan met de Smartgrid Controller worden afgestemd op wisselende tarieven en vervolgens activeert het systeem ook het optimale gebruik. De wasmachine en elektrische auto worden dan pionnen in een slim energiespel dat velen al voor zich zien, maar nog maar mondjesmaat wordt toegepast. Het internet of energy komt er echter onherroepelijk aan en Eniris is er klaar voor.

Er waren op het drukbezochte evenement ook echt tastbare producten te zien, zoals de circulaire LED-armaturen van Duurzame Connecties (Dconn), de kleurrijke zonnepanelen voor mooie gevels van Solar Visuals én de klimaatadaptieve bestrating van Rain(a)Way. In een uiterst actuele presentatie liet Fien Dekker zien hoe dat bedrijf parkeerplaatsen verandert in gigantische waterbuffers. Waarmee het product een steentje bijdraagt aan het beheersen van wateroverlast en het voorkomen van verdroging. Waar de toegepaste tegels met gras ertussen lijken op wat er elders al aanwezig is, zit het geheim van Rain(A)Way vooral eronder. Daar bestaat de fundering niet uit betonpuin, maar vind je een groene, waterbergende buffer met ruimte voor zo’n drie kuub aan water per parkeerplaats. De temperatuur ter plekke kan zo met wel 10 graden Celsius dalen. Het gebruikte, duurzame beton bevat ook nog eens veel minder cement dan normaal.

De oplossing voor de bestaande woningbouw: super hybride warmtepomp

Presentatie door Fien Dekker over klimaatadaptieve parkeerplaatsen van Rain(A)Way.

Als we toch in de grond aan het wroeten zijn, stuiten we op Energie voor elkaar, een energiebedrijf dat warmtenetten ontwikkelt. Het snel groeiende bedrijf, lichtte Dorien Groen-Stevens toe, mikt op het aan elkaar knopen van allerlei oplossingen om, zelfs op kleine schaal, warmte aan huizen te leveren. Naast bekende duurzame bronnen als panelen en geothermie is er nog een enorm potentieel aan overtollige restwarmte. Energie voor elkaar wil die bronnen op steeds meer plekken slim aan elkaar knopen en zo nodig ook aan bestaande warmtenetten. De tarieven liggen echter gauw 30% onder de marktprijs, omdat er geen gebruik wordt gemaakt van gas. Tot nu toe zijn er 20.000 aansluitingen en ruim 100 kilometer aan leidingen (vooral in Ede) gerealiseerd.

Gat in de markt

Twee buitenbeentjes in het geheel werden gevormd door CFP zelf (met Sport NL Groen) en het VASD Platform van Kristian Dansen. Hij lijkt een gat in de markt te hebben gevonden met een app die vastgoedonderhoud (beheer) koppelt aan onderhoudsbedrijven. Op basis van (deels openbare) data is van bijvoorbeeld een appartementencomplex goed vast te stellen wanneer er onderhoud moet worden verricht. De app van VASD kan bijvoorbeeld de top-10 aan onderhoudspunten bijhouden en werkt zo op een slimme manier als een meerjarenonderhoudsplan. De kosten worden zo inzichtelijker en ook de terugverdientijd. Het platform dat alles met elkaar verbindt houdt alle data in de gaten, zodat naast VVE’s en corporaties ook gemeenten veel inzicht verkrijgen over het juiste moment van grootschalige, duurzame renovaties.

Dat laatste is ook de bedoeling van de gratis tool Sport NL Groen, vertelde Claire den Hertog (CFP). Van de vele duizenden Nederlandse sportaccommodaties brengt de tool de duurzame verbetermogelijkheden in kaart. Ook is er de mogelijkheid om via een energiecoach verdere verdieping van de oplossingen te ontdekken. Voor de gemiddelde sportbestuurders is dit een onontgonnen terrein, maar met alle mogelijke maatregelen en verkrijgbare subsidies gaat er voor hen door deze tool een hele wereld open. Het is verder de bedoeling dat daaraan ook potentiële leveranciers worden gekoppeld.

Zuinige vervanging HR-ketel

De uitsmijter van de dag was de SuperHybrid warmtepomp van Cooll en dat precies drie werkdagen voordat het kabinet de hybride warmtepomp een stevige zet in de rug gaf (verplichte vervanging HR-ketel in 2026). Het was Stefan van Uffelen, de voormalige directeur van de Dutch Green Building Council en bekend van het BREEAM-label, die vertelde dat hij al sinds 2008 bezig is met de ontwikkeling van deze innovatieve warmtepomp.

De SuperHybrid is een lichte en compacte, op gas draaiende thermische warmtepomp, gebaseerd op technologie uit de ruimtevaart. Het apparaat is bedoeld als eenvoudige en zuinige vervanging van de HR-ketel, waarvan er nog jaarlijks dik 400.000 stuks over de toonbank gaan. De SuperHybrid verbruikt veel minder stroom dan de traditionele warmtepomp, kent geen buitenunit of bewegende delen, maakt nagenoeg geen geluid én gebruikt 30 tot 50% minder gas dan de traditionele HR-ketel. Het verbranden van gas levert hierbij geen warmte voor de woning, maar drijft de warmtepompcyclus aan (afbeelding onder). De daarbij benodigde compressie van het koudemiddel wordt niet uitgevoerd door een elektrisch-mechanische compressor, maar door een adsorptiecompressor (pdf). Deze heeft daarvoor warmte nodig, geleverd door een brander (op gas).

De oplossing voor de bestaande woningbouw: super hybride warmtepomp

Het apparaat wordt eenvoudig op de bestaande leidingen aangesloten en levert ook hogetemperatuur warmte en warm tapwater. Als er uiteindelijk geen aardgas meer wordt toegepast, is deze warmtepomp al klaargestoomd voor bio- of waterstofgas. Met de huidige gasprijs, zo doceerde Van Uffelen, is de toepassing van waterstofgas in de SuperHybrid nu al rendabel. Een optionele koppeling met een wtw-installatie, zonnecollectoren of pvt-panelen is ook mogelijk én verhoogt het rendement nog verder. De verkoopprijs zal naar verwachting in 2025 onder de 5000 euro uitkomen.

De SuperHybrid zal het elektriciteitsnet niet verder belasten en lijkt ideaal voor de vele, slecht geïsoleerde corporatiewoningen. Van Uffelen: “Mijn hart gaat sneller kloppen als we daar een oplossing voor vinden. Voor rijkelui zijn er fantastische oplossingen, maar de grote opgave bevindt zich in de bestaande woningen van de gewone man die met energiearmoede kampt.” De SuperHybrid is niet geschikt voor nieuwbouw, want daar is immers geen sprake meer van een gasaansluiting.

Cooll werkt samen met diverse ketelfabrikanten en installateurs en verkoopt de technologie niet exclusief aan één partij. De eerste proefopstelling is inmiddels gerealiseerd in Kampen en de eerste SuperHybrids kunnen naar verwachting in 2025 door externe producenten en leveranciers worden verkocht. Zo kan het hele werkveld profiteren van deze oplossing en gezien de reacties in de zaal gingen ten slotte ook velen met een nieuwe, positieve kijk op de toekomst van hun eigen woning naar huis.

Lees ook: Cooll’s warmtepomp goedgekeurd door twee onafhankelijke instituten

De CFP Innovatiedag kun je ook nog kort herbeleven dankzij deze video:

Verslag: Ysbrand Visser
Foto boven: Shutterstock
Fotografie: CFP Green Buildings

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c265 c294
Nieuwe wijk Eindhoven: buurtbinding stimuleren met houtbouw

Nieuwe wijk Eindhoven: buurtbinding stimuleren ...

Vandaag om 10:01 uur
timer 3 min

Houtbouw is zich volop aan het ontwikkelen en vernieuwen. In dat kader daagt MEDITE SMARTPLY, fabrikant van duurzame ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Tien jaar De Groene Grachten bewijst dat renoveren monumenten duurzaam kan

Tien jaar De Groene Grachten bewijst dat renoveren ...

28 nov om 10:54 uur
timer 3 min

Met diverse voorbeelden op het vlak van energiebesparing, -opwekking en circulariteit bewees De Groene Grachten ...

Lees verder »

c223 c265
Whitepaper GSE Intégration: Veilige installatie van geïntegreerde pv-systemen

Whitepaper GSE Intégration: Veilige installatie ...

Een goed, vakkundig en veilig aangelegd PV-systeem dat in een dak wordt geïntegreerd heeft een grote reeks ...
c21 c225 c243 c265
Actuele aspecten en innovaties energietransitie

Actuele aspecten en innovaties energietransitie

16 nov om 08:01 uur
timer 2 min

De energietransitie is in volle gang en kent tal van bijzondere wegen om te bewandelen. Dat blijkt wel uit het ...

Lees verder »

c21 c225 c260 c265 c277
Bouw voortaan ook met een positieve footprint

Bouw voortaan ook met een positieve footprint

15 nov om 10:01 uur
timer 2 min

“Bepaal wat er een gebouw ingaat en zorg dat het er schoner uitkomt.” Dat is de definitie van een ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c243 c265
Zet deze winter ook de knop om!

Zet deze winter ook de knop om!

26 okt om 16:01 uur
timer 3 min

Krijgen we deze winter op vrijdag lege kantoren met de thermostaat in de laagste stand en met alle lampen uit? ...

Lees verder »

c21 c54 c135 c265
Portefeuilleaanpak voor de komende vier jaar

Portefeuilleaanpak voor de komende vier jaar

25 okt om 16:01 uur
timer 5 min

In een driedelige serie blogs gaat Duurzaam Gebouwd-expert Selina Roskam dieper in op het verschijnen van de Kamerbrief ...

Lees verder »

c21 c54 c186 c265
Renovatiestandaard: nieuwe stap vooruit

Renovatiestandaard: nieuwe stap vooruit

24 okt om 16:01 uur
timer 7 min

Wat is het een bizarre tijd. Werken aan de energietransitie in de gebouwde omgeving is schaken op drie borden ...

Lees verder »

c21 c135 c225 c243 c265
Duurzaam Gebouwd Congres: Slimme tools om gebouwen te verduurzamen

Duurzaam Gebouwd Congres: Slimme tools om gebouwen ...

21 okt om 13:01 uur
timer 1 min

Online tools kunnen de verduurzaming van alle 1 miljoen gebouwen in Nederland aanzienlijk versnellen. CFP Green ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c265
Hoe wordt de warmtepomp sexy?

Hoe wordt de warmtepomp sexy?

6 okt om 15:01 uur
timer 1 min

Door de energiecrisis en het naderende einde van de cv-ketel staat de warmtepomp aan de vooravond van een grote ...

Lees verder »

c21 c120 c160 c225 c265 c267
Geef jouw huisvesting toekomstvastwaarde

Geef jouw huisvesting toekomstvastwaarde

5 okt om 15:01 uur
timer 2 min

De dag van morgen vraagt om verduurzaming van je bedrijfsvoering. Hoe bereid jij jouw huisvesting voor op een ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265 c291
Gasmonteurs opgeleid voor werken met waterstof

Gasmonteurs opgeleid voor werken met waterstof

12 sep om 10:01 uur
timer 3 min

Binnenkort gaat in het Gelderse Lochem een pilot met waterstof van start. Het is voor het eerst dat in bestaande, ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up