Is NMDA toch MDMA?

timer3 min
Is NMDA toch MDMA?

Als je het snel uitspreekt lijkt NMDA (het niet-meer-dan-anders principe uit de Warmtewet) verdacht veel op MDMA (3,4-methyleendioxy-methamfetamine), oftewel de ‘party-pilletjes’ XTC. In werkelijkheid heeft het niets met elkaar te maken, toch?

Uit studies blijkt steeds dat warmtenetten een zeer belangrijke rol bij de energietransitie moeten gaan spelen. In de praktijk van onder andere het PAW-programma staan bewoners bijna zonder uitzondering huiverig tegenover welke warmtenet-oplossing dan ook. Het knelpunt? De gedwongen winkelnering en dan toch vooral de prijs daarvan.
Die discussie is niet nieuw. Al in de jaren ’80 wisten Rotterdammers het zeker: je wordt aangesloten op de ‘stadsverarming’. De laatste weken krijgt die discussie nieuwe brandstof, nu de maximale prijs voor warmte stijgt door de hoge gasprijzen van dit moment. Dat lijkt de wereld op zijn kop. Gas als doping voor de warmteprijs; is het dan toch MDMA?

De gedachte achter het NMDA-principe is een heel logische. Als je bewoners geen keuze biedt in hun warmte-oplossing, zorg er dan in elk geval voor dat ze niet meer betalen dan wat anderen in vergelijkbare situaties aan kosten maken. Dat de maximumprijs voor warmtelevering afgestemd werd op de kosten van een HR-aardgasketel en de jarenlang stabiele gastarieven was dan ook de afgelopen decennia een logische keuze. De discussie over wat dan de hoogte van die kosten zijn, laat ik nu voor het gemak even buiten beschouwing, al is daar wel een apart artikel over te schrijven.

Maar dan nu de verhoging. De ACM, die actief controleert en de maxima vaststelt, staat per januari 2022 een forse verhoging van de maximale GJ-prijs toe, vanwege de vastgelegde koppeling met de (explosief gestegen) gasprijzen. Maar het speelveld is veranderd. Door het stoppen met de eigen gaswinning is Nederland meer afhankelijk geworden van de wereldmarkt voor gas. Die gestegen gasprijs werkt dus als het ware als doping op de warmtetarieven.
Aan de andere kant wordt gas een steeds minder vanzelfsprekende referentie door de energietransitie. Steeds meer woningen hebben een andere warmtevoorziening en dat aantal zal de komende jaren snel stijgen. Moderne warmtenetten zijn hoogstens voor een klein deel afhankelijk van aardgas als back-up, maar hebben restwarmte of omgevingswarmte als primaire bron. Al met al voldoende redenen om af te stappen van de huidige referentie en af te kicken van de NMDA in de huidige vorm.

Speelveld

Wat is het alternatief? Dat is een lastige kwestie, de nieuwe Warmtewet is niet voor niets (opnieuw) uitgesteld. Veel hangt af van het organiseren van het speelveld rondom warmtelevering. Want ook daar is wat vreemds aan de hand. De gas- en elektriciteitsinfrastructuur is in (semi-)overheidshanden. Infrastructuur voor warmtenetten in private handen. Daarmee gelden de marktwetten van return on investment voor iets wat in feite een nutsvoorziening zou moeten zijn. Een voorziening die daarnaast meer dan gemiddeld vraagt om investeringen aan de voorkant. Voordat de eerste aansluiting kan worden gerealiseerd, moet het netwerk er al grotendeels zijn. Die private (voor)investering moet dus worden terugverdiend via aansluitkosten, vastrecht en het warmtetarief. Dat leidt tot een businessmodel dat gebaat is bij een hoge energievraag per aansluiting. Koppel dat aan een aansluitverplichting en je hebt een ongezonde cocktail van belangen, waarin de bewoners al snel de bittere pil moeten slikken.

Dat kan beter! Dat warmtenetten een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de energietransitie staat buiten kijf. Dat het de laagste maatschappelijke kosten met zich meebrengt heeft het PBL al vaak aangetoond. Maar het is de kostenverdeling waar het op aankomt. Een systeem dat gebaseerd is op energieverslaving bij afnemers koppelen aan een verouderde referentie stuit vanzelfsprekend op weerstand. Met het uitstel van de herziening van de Warmtewet hebben we de gelegenheid hierin de juiste keuzes te maken. Het is nog niet te laat om af te kicken van NMDA.  

Tekst: Harm Valk, partner / senior adviseur Nieman Raadgevende Ingenieurs
Beeld: Shutterstock

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c243 c261 c265
De oplossing voor de bestaande woningbouw: super hybride warmtepomp

De oplossing voor de bestaande woningbouw: super ...

19 mei om 14:01 uur
timer 7 min

Per jaar komen er bij CFP Green Buildings wel honderden innovatieve plannen voor een duurzame bouw binnen. Welke ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c263 c265
Webtool voor energiezuiniger en gezondere woning

Webtool voor energiezuiniger en gezondere woning

26 apr om 10:01 uur
timer 2 min

Om antwoord te geven op de graag ‘Hoe gezond en energiezuinig is uw huis?’ is een nieuwe webtool gelanceerd ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Warmtenet goedkoper dan nieuw gascontract

Warmtenet goedkoper dan nieuw gascontract

20 apr om 15:01 uur
timer 3 min

Klanten van warmtenetten zijn bij de sterk gestegen energieprijzen goedkoper uit dan mensen met nieuwe gascontracten. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Hoe besparen mensen op hun energiekosten?

Hoe besparen mensen op hun energiekosten?

12 apr om 15:01 uur
timer 2 min

Nu de prijzen van gas en stroom zo hoog zijn, zoeken Nederlanders massaal naar manieren om hun energierekeningen ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c243 c265
Ambities energieprestaties woningbouw zijn verzekerbaar

Ambities energieprestaties woningbouw zijn verzekerbaar

6 apr om 10:01 uur
timer 2 min

Als het gaat om de energieprestatie van nieuwbouwprojecten leggen gemeenten, ontwikkelaars, investeerders, woningcorporaties ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Programma Aardgasvrije Wijken: veel power en wil aanwezig

Programma Aardgasvrije Wijken: veel power en ...

25 mrt om 13:01 uur
timer 2 min

Tijdens het recent gehouden Congres Aardgasvrije Wijken gingen tal van partijen met elkaar in gesprek over de ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c243 c265
Welke energiezuinige installaties zijn effectief en welke niet?

Welke energiezuinige installaties zijn effectief ...

21 mrt om 15:01 uur
timer 1 min

De installatietechnieken in nieuwbouwwoningen zijn de laatste jaren complexer geworden. Thema’s als aardgasloos ...

Lees verder »

c21 c140 c168 c225 c265 c283
Advocatenkantoor Bird & Bird nieuwe partner Duurzaam Gebouwd

Advocatenkantoor Bird & Bird nieuwe partner ...

18 mrt om 15:01 uur
timer 7 min

Het in Den Haag en Amsterdam gevestigde internationale advocatenkantoor Bird & Bird ondertekende deze week ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Roep om programma voor snelle energiebesparing

Roep om programma voor snelle energiebesparing

16 mrt om 07:01 uur
timer 8 min

Het is nog nooit zo duidelijk geweest dat we onze energievoorziening radicaal moeten verduurzamen: er is een klimaatcrisis, ...

Lees verder »

c21 c225 c265 c277
Eerste ervaringen en lessen na een jaar BENG

Eerste ervaringen en lessen na een jaar BENG

3 feb om 10:01 uur
timer 3 min

Om concrete antwoorden te geven op de vragen die spelen over de haalbaarheid en aantoonbaarheid van energieprestaties ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Geothermie klaar voor forse uitbreiding aantal projecten

Geothermie klaar voor forse uitbreiding aantal ...

28 jan om 13:01 uur
timer 3 min

Het nieuwe kabinet heeft aangekondigd om meer in te gaan zetten op geothermie. De brancheorganisatie Geothermie ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Energielabel C: lastig fenomeen of kans?

Energielabel C: lastig fenomeen of kans?

27 jan om 09:01 uur
timer 3 min

Per 1 januari 2023 moeten alle kantoorgebouwen groter dan 100 m² in Nederland over minimaal energielabel ...

Lees verder »

Reacties

Dag Harm, goede punten die je noemt, maar je vergeet zelf ook iets anders raars over warmtenetten te noemen, waardoor mensen stiekem 'verslaafd' gemaakt worden aan warmtenetten, waarbij overigens ook de private partijen voorgetrokken worden en een cadeautje van de overheid, of , zo je wil de belastingbetaling krijgen. Dat is namelijk het feit dat op warmte geen EB en ODE berekend wordt?! Hiermee wordt een zeer oneerlijk bedrijfsvoordeel voor warmtenet partijen geschapen ten opzichte van de warmtepomp en isolatie partijen. Nu extra raar overigens dat de warmtenet partijen zo 'brutaal' zijn om bij de huidige gasprijsstijgingen ook het EB en ODE deel van de gasprijzen aan warmtenet afnemers door te rekenen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up