Is NMDA toch MDMA?

timer3 min
Is NMDA toch MDMA?

Als je het snel uitspreekt lijkt NMDA (het niet-meer-dan-anders principe uit de Warmtewet) verdacht veel op MDMA (3,4-methyleendioxy-methamfetamine), oftewel de ‘party-pilletjes’ XTC. In werkelijkheid heeft het niets met elkaar te maken, toch?

Uit studies blijkt steeds dat warmtenetten een zeer belangrijke rol bij de energietransitie moeten gaan spelen. In de praktijk van onder andere het PAW-programma staan bewoners bijna zonder uitzondering huiverig tegenover welke warmtenet-oplossing dan ook. Het knelpunt? De gedwongen winkelnering en dan toch vooral de prijs daarvan.
Die discussie is niet nieuw. Al in de jaren ’80 wisten Rotterdammers het zeker: je wordt aangesloten op de ‘stadsverarming’. De laatste weken krijgt die discussie nieuwe brandstof, nu de maximale prijs voor warmte stijgt door de hoge gasprijzen van dit moment. Dat lijkt de wereld op zijn kop. Gas als doping voor de warmteprijs; is het dan toch MDMA?

De gedachte achter het NMDA-principe is een heel logische. Als je bewoners geen keuze biedt in hun warmte-oplossing, zorg er dan in elk geval voor dat ze niet meer betalen dan wat anderen in vergelijkbare situaties aan kosten maken. Dat de maximumprijs voor warmtelevering afgestemd werd op de kosten van een HR-aardgasketel en de jarenlang stabiele gastarieven was dan ook de afgelopen decennia een logische keuze. De discussie over wat dan de hoogte van die kosten zijn, laat ik nu voor het gemak even buiten beschouwing, al is daar wel een apart artikel over te schrijven.

Maar dan nu de verhoging. De ACM, die actief controleert en de maxima vaststelt, staat per januari 2022 een forse verhoging van de maximale GJ-prijs toe, vanwege de vastgelegde koppeling met de (explosief gestegen) gasprijzen. Maar het speelveld is veranderd. Door het stoppen met de eigen gaswinning is Nederland meer afhankelijk geworden van de wereldmarkt voor gas. Die gestegen gasprijs werkt dus als het ware als doping op de warmtetarieven.
Aan de andere kant wordt gas een steeds minder vanzelfsprekende referentie door de energietransitie. Steeds meer woningen hebben een andere warmtevoorziening en dat aantal zal de komende jaren snel stijgen. Moderne warmtenetten zijn hoogstens voor een klein deel afhankelijk van aardgas als back-up, maar hebben restwarmte of omgevingswarmte als primaire bron. Al met al voldoende redenen om af te stappen van de huidige referentie en af te kicken van de NMDA in de huidige vorm.

Speelveld

Wat is het alternatief? Dat is een lastige kwestie, de nieuwe Warmtewet is niet voor niets (opnieuw) uitgesteld. Veel hangt af van het organiseren van het speelveld rondom warmtelevering. Want ook daar is wat vreemds aan de hand. De gas- en elektriciteitsinfrastructuur is in (semi-)overheidshanden. Infrastructuur voor warmtenetten in private handen. Daarmee gelden de marktwetten van return on investment voor iets wat in feite een nutsvoorziening zou moeten zijn. Een voorziening die daarnaast meer dan gemiddeld vraagt om investeringen aan de voorkant. Voordat de eerste aansluiting kan worden gerealiseerd, moet het netwerk er al grotendeels zijn. Die private (voor)investering moet dus worden terugverdiend via aansluitkosten, vastrecht en het warmtetarief. Dat leidt tot een businessmodel dat gebaat is bij een hoge energievraag per aansluiting. Koppel dat aan een aansluitverplichting en je hebt een ongezonde cocktail van belangen, waarin de bewoners al snel de bittere pil moeten slikken.

Dat kan beter! Dat warmtenetten een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de energietransitie staat buiten kijf. Dat het de laagste maatschappelijke kosten met zich meebrengt heeft het PBL al vaak aangetoond. Maar het is de kostenverdeling waar het op aankomt. Een systeem dat gebaseerd is op energieverslaving bij afnemers koppelen aan een verouderde referentie stuit vanzelfsprekend op weerstand. Met het uitstel van de herziening van de Warmtewet hebben we de gelegenheid hierin de juiste keuzes te maken. Het is nog niet te laat om af te kicken van NMDA.  

Tekst: Harm Valk, partner / senior adviseur Nieman Raadgevende Ingenieurs
Beeld: Shutterstock

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c120 c160 c225 c265 c267
Geef jouw huisvesting toekomstvastwaarde

Geef jouw huisvesting toekomstvastwaarde

Vandaag om 15:01 uur
timer 2 min

De dag van morgen vraagt om verduurzaming van je bedrijfsvoering. Hoe bereid jij jouw huisvesting voor op een ...

Lees verder »

c223 c265
Whitepaper GSE Intégration: Veilige installatie van geïntegreerde pv-systemen

Whitepaper GSE Intégration: Veilige installatie ...

Een goed, vakkundig en veilig aangelegd PV-systeem dat in een dak wordt geïntegreerd heeft een grote reeks ...
c21 c225 c243 c265 c291
Gasmonteurs opgeleid voor werken met waterstof

Gasmonteurs opgeleid voor werken met waterstof

12 sep om 10:01 uur
timer 3 min

Binnenkort gaat in het Gelderse Lochem een pilot met waterstof van start. Het is voor het eerst dat in bestaande, ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Waterstofroute op weg naar groen staal en meer circulariteit

Waterstofroute op weg naar groen staal en meer ...

6 sep om 10:01 uur
timer 4 min

Tata Steel Nederland wil zo snel mogelijk groen staal maken in een schone omgeving. Daartoe tekende de staalproducent ...

Lees verder »

c184 c194 c223 c243 c265
Whitepaper: AB Sales & Trade | Met doorstromers vaart maken in de energietransitie

Whitepaper: AB Sales & Trade | Met doorstromers ...

De energietransitie wordt vaak als complex en kostbaar gezien. Om bestaand vastgoed van het gas af te halen, moeten ...
c21 c225 c243 c265
Wanneer is waterstof de beste oplossing in de gebouwde omgeving?

Wanneer is waterstof de beste oplossing in de ...

1 sep om 13:01 uur
timer 19 min

Met het oog op de verschillende klimaatdoelen en noodzakelijke energietransitie houdt waterstof de gemoederen ...

Lees verder »

c21 c54 c265
Welke warmtepomp past bij mijn gebouw?

Welke warmtepomp past bij mijn gebouw?

31 aug om 13:01 uur
timer 36 min

In Nederland zijn meer dan 150 merken warmtepompen te koop en voor meer dan 6.000 types ligt een ISDE-subsidie ...

Lees verder »

c21 c143 c225 c243 c265
Immens onderwijsgebouw met hoge BREEAM-score

Immens onderwijsgebouw met hoge BREEAM-score

31 aug om 10:01 uur
timer 3 min

Morgen neemt de Hogeschool van Amsterdam haar meest duurzame onderwijsgebouw officieel in gebruik: het Jakoba ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265
Technische problemen oudere WKO-systemen

Technische problemen oudere WKO-systemen

29 aug om 14:01 uur
timer 2 min

Uit onderzoek is gebleken dat op een totaal van 230 warmte-koude opslagsystemen die ongeveer 21.000 huishoudens ...

Lees verder »

c21 c225 c265 c280 c291
Duizend huur- en koopwoningen in anderhalf jaar naar label A

Duizend huur- en koopwoningen in anderhalf jaar ...

25 aug om 10:01 uur
timer 3 min

Met een begroting van 42 miljoen euro wordt binnenkort gestart met de verduurzaming van bijna duizend woningen ...

Lees verder »

c21 c125 c134 c225 c265
Impulsen voor verduurzaming van bedrijventerreinen

Impulsen voor verduurzaming van bedrijventerreinen

16 aug om 10:01 uur
timer 5 min

Naast individuele woningeigenaren en ondernemers is het ook voor hele bedrijventerreinen onontkoombaar én ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265 c291
WOW: warm welkom warmtenet Wageningen

WOW: warm welkom warmtenet Wageningen

12 aug om 10:01 uur
timer 1 min

Ruim tweehonderd huishoudens in Wageningen hebben positief gereageerd op deelname aan een coöperatie die ...

Lees verder »

Reacties

Dag Harm, goede punten die je noemt, maar je vergeet zelf ook iets anders raars over warmtenetten te noemen, waardoor mensen stiekem 'verslaafd' gemaakt worden aan warmtenetten, waarbij overigens ook de private partijen voorgetrokken worden en een cadeautje van de overheid, of , zo je wil de belastingbetaling krijgen. Dat is namelijk het feit dat op warmte geen EB en ODE berekend wordt?! Hiermee wordt een zeer oneerlijk bedrijfsvoordeel voor warmtenet partijen geschapen ten opzichte van de warmtepomp en isolatie partijen. Nu extra raar overigens dat de warmtenet partijen zo 'brutaal' zijn om bij de huidige gasprijsstijgingen ook het EB en ODE deel van de gasprijzen aan warmtenet afnemers door te rekenen.

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up