Onzekerheden wegnemen voor warmtenetten met datathermie

timer4 min
Onzekerheden wegnemen voor warmtenetten met datathermie

Dit whitepaper geeft je informatie over onzekerheden bij stakeholders over de aanleg van een warmtenet met datathermie voor transformatiegebieden. De publicatie illustreert de diversiteit aan onzekerheden die er zijn. Door die helder te krijgen is het eenvoudiger om onderling de dialoog te voeren, om struikelblokken weg te nemen en te versnellen.

AMS Institute voerde een onderzoek uit aan de hand van een specifieke casus, waarbij de gemeente Amsterdam vanuit duurzaamheidsbeleid het gebruik van datathermie stimuleert. In een consultatieronde met warmtebedrijven sprak de gemeente over de ontwikkeling van een collectief warmtenet, gevoed met onder meer datathermie.

Francesco Franchimon werkte mee in dit onderzoek van AMS Institute en hij vertelt Duurzaam Gebouwd over het belang van het onderzoek en de urgentie van ‘omdenken’: “De energie- en warmtetransitie vragen van de eerste voorvechters tot de laatste criticasters een verandering van denken en handelen. De beschikbaarheid van energie op het juiste moment is voor geen enkele stakeholder meer vanzelfsprekend. Hoewel we veel van de vergelijking kunnen leren met de transitie naar aardgas in de jaren 60, leven we in een ander tijdperk.”

Daarin hebben we volgens Francesco te maken met onder andere snel veranderende omgevingsfactoren, zoals een onzeker politiek klimaat op het gebied van duurzaamheid: “Denk aan de opkomst van politieke partijen die het klimaatbeleid verwerpen, en wetgeving die nog moet volgroeien, zoals de Wet collectieve warmtevoorziening, wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie en de Energiewet.”

Paul Voskuilen, Program Developer Urban Energy van AMS Institute, nauw betrokken bij het onderzoek, voegt toe: “Bij de aanleg van collectieve warmte-infrastructuren doorkruisen de tijdslijnen en belangen van projectontwikkelaars, eigenaren van de warmtebronnen en warmte-infrabedrijven. Wanneer daar onvoldoende rekening mee wordt gehouden door bijvoorbeeld een gebrek aan kennis of middelen, of onvoldoende regie vanuit de lokale overheid, zijn de doelstellingen voor het benutten van grote duurzame bronnen zoals datathermie niet te realiseren.“

Structuur en kennisdeling

Er zijn veel onzekerheden om rekening mee te houden in een veranderende omgeving en veranderende marktomstandigheden. Tegelijkertijd is er een bittere noodzaak om CO2-uitstoot te verminderen en te verduurzamen, zoals onder andere beschreven in het meest recente IPCC-rapport en de uitspraak van het Europese Hof dat mensenrechten worden geschaad. Daarom is kennisdeling over verduurzamingsroutes, de hoe-vraag, essentieel. Structuur is noodzakelijk. Francesco: “Maar die treffen we nog onvoldoende aan. De realiteit is dat de aanleg van een warmtenet voor veel stakeholders zoals gemeenten, woningcorporaties en VvE’s nieuwe materie is. Er is geen duidelijke koers uitgezet, anders dan voor iedere wijk in Nederland te bepalen wat de beste warmteoplossing is. De energietransitie in de jaren 60 had één oplossing, namelijk het gasnet dat door de overheid werd aangelegd."

Voor de kennisdeling is inmiddels het Landelijk Programma Lokale Warmte (NPLW) ingericht, die gemeenten kan ondersteunen. Francesco vervolgt over de impact die de whitepaper kan maken op kennisdeling: “Dit biedt een structuur om vele onzekerheden te identificeren, die de verschillende stakeholders ervaren om met elkaar een betere dialoog te voeren en tot succesvolle samenwerking te komen. Hiermee praten stakeholders met elkaar en niet uitsluitend over elkaar.

Verduurzamingsrichting kiezen

Volgens Paul en Francesco is er baat bij als partijen dit op korte termijn tussen de vingers krijgen, vanwege de maatschappelijke opgaven die spelen. Wijken moeten van het aardgas af. Er komen veel nieuwe woningen bij en er wordt veel gerenoveerd. Althans, dat is de planning. Francesco: “En er is sprake van code rood op het elektriciteitsnet. Het kan dan pittig zijn om als projectontwikkelaar, woningcorporatie of particulier een keuze te maken voor een verduurzamingsrichting. Onbekendheid voedt onzekerheden en kan het standpunt bepalen.” Ook aanbieders van warmtenetten kennen die gevoelens en behouden te veel onzekerheden, zo vertelt Paul: “Die kunnen denken én doen blokkeren. Zo stagneert de transitie al voordat wij echt begonnen zijn. Stakeholders kunnen elkaar in de houdgreep nemen, als iedere stakeholder vanuit haar individuele belang naar de transitie kijkt.”

Praktijkcasus

In de whitepaper lezen we verder over de praktijkcasus. Naar aanleiding van een consultatie startte Firan, onderdeel van Alliander, met een marktinitiatief voor een open warmtenet. Firan nam het initiatief om samen met warmteleverancier Eteck het warmtenet met datathermie aan te leggen en te exploiteren voor transformatiegebied Paasheuvelweg in Amsterdam Zuidoost. Hierbij dient het datacenter van Equinix als duurzame bron van restwarmte. Aan de hand van deze casus belicht het onderzoek onzekerheden bij verschillende stakeholders.

Onafhankelijke facilitator

Hierover zegt Francesco: “Je merkt dat het begint met een goede dialoog over onzekerheden, om ze vervolgens gezamenlijk te managen. Daar is voldoende draagvlak voor. Bied wel de structuur om die onzekerheden een goede plek te geven en deze bespreekbaar te maken met alle stakeholders.” Dat schept volgens hem bij iedereen het noodzakelijke beeld dat de energietransitie een gezamenlijke opgave is. Wat is er dan nodig om die opgave in te vullen? Francesco: “Het proces tussen stakeholders heeft een onafhankelijke facilitator nodig die geen belang heeft. Deze kan vanuit inhoudelijk oogpunt zaken aan de orde stellen en oplossingsrichtingen zoeken om onzekerheden met elkaar te beheersen.” Bovenal ziet Francesco dat er behoefte is  aan vroegtijdigere en hechtere communicatie en samenwerking, wat ook in de whitepaper als een van de conclusies wordt genoemd: “De energietransitie is een uitdaging van ons samen. Creëer daarom een structuur waaruit dit een logisch gevolg is.”

Lees de whitepaper

Je leest de verschillende inzichten in de whitepaper, hier te bekijken.

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c26 c40 c185 c243
Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe sporthal

Duurzame en herbruikbare materialen voor nieuwe ...

Een nieuwe sporthal met aangrenzende horecavoorzieningen komt in de nieuwe wijk Lincolnpark in Hoofddorp. Overdag wordt deze gebruikt door de twee nabijgelegen ...

Lees verder

c21 c225 c243
Eerste UNESCO-werelderfgoed fossielvrij

Eerste UNESCO-werelderfgoed fossielvrij

Forteiland Pampus opent zijn duurzame energie voorziening. Minister van Klimaat en Energie Rob Jetten verzorgde op 29 mei de plechtigheid. Door middel van wind, ...

Lees verder

c223 c243
Whitepaper: met snelheid, impact en kwaliteit naar all-electric

Whitepaper: met snelheid, impact en kwaliteit ...

Er komen in rap tempo verschillende crises op ons af, waaronder de energiecrisis. We krijgen te maken met torenhoge energierekeningen. Het aantal Nederlandse gezinnen ...
c21 c41 c184 c225 c243
Duurzaam Gebouwd op PROVADA 2024

Duurzaam Gebouwd op PROVADA 2024

Netcongestie is geen belemmering, maar een kans. Voor zowel woningcorporaties, gemeenten als ontwikkelaars. En welke impact maken we als we utiliteitsgebouwen als ...

Lees verder

c21 c225 c243
Beheerplatform voor optimaliseren energiegebruik bedrijven

Beheerplatform voor optimaliseren energiegebruik ...

Een Energy Command Center helpt organisaties om naar slimmer en groener facilitair beheer en energie-efficiëntie te versnellen. Een een end-to-end combinatie ...

Lees verder

c21 c40 c125 c225 c243
Tweede Kamer steunt nieuwe Energiewet

Tweede Kamer steunt nieuwe Energiewet

De Tweede Kamer nam de nieuwe Energiewet aan, met brede steun. De verse regelgeving vervangt oude elektriciteit- en gaswetgeving.

Lees verder

c21 c225 c243
Samenwerking broodnodig voor elektrificatie horeca

Samenwerking broodnodig voor elektrificatie ...

Restaurants en cafés lopen tegen verduurzamingsproblemen aan vanwege beperkte netcapaciteit, vooral in historische stadscentra. Uit onderzoek blijkt dat ...

Lees verder

c21 c40 c225 c243
Volgende ronde Basiscertificaat Energietransitie Gebouwde Omgeving

Volgende ronde Basiscertificaat Energietransitie ...

De opleiding Basiscertificaat Energietransitie Gebouwde Omgeving (B.E.G.O.) start weer op 4 november 2024. Deelnemers vijzelen hun basiskennis op en krijgen handelingsperspectief ...

Lees verder

c21 c41 c225 c237 c243 c265
Integrale verduurzaming vraagt om procesinnovatie en synergie

Integrale verduurzaming vraagt om procesinnovatie ...

De nieuwe stadswijk Merwede Utrecht komt tot wasdom, met de nadruk op een flinke diversiteit aan innovatie: op het vlak van duurzame energie, mobiliteit én ...

Lees verder

c21 c40 c148 c225 c243
<span>Clubs in actie voor verduurzaming voetbalaccommodatie </span>

Clubs in actie voor verduurzaming voetbalaccommodatie ...

Ruim 300 voetbalclubs kwamen in actie tijdens De Groene Clubweken, een initiatief van de KNVB en duurzaamheidspartner Alklima / Mitsubishi Electric. Met als doel ...

Lees verder

c21 c225 c243 c277
Seminar toont belang van ventilatieve koeling en zonwering

Seminar toont belang van ventilatieve koeling ...

Het belang van ventilatieve koeling en zonwering komt onder de aandacht op woensdag 12 juni in Burgers’ Zoo te Arnhem.

Lees verder

c21 c185 c225 c243
Circulaire transitie heeft nu meer stimulansen nodig

Circulaire transitie heeft nu meer stimulansen ...

Het is gek dat zo veel aandacht en stimulansen gaan naar de transitie naar een energieneutraal Nederland, vindt Paul van Doorn van Giesbers Ontwikkelen en Bouwen. ...

Lees verder

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up