Energy-Up 2019: ‘De verhuurdersheffing heeft zijn langste tijd gehad’

timer6 min
Energy-Up 2019: ‘De verhuurdersheffing heeft zijn langste tijd gehad’

Nul op de Meter en #VanGasLos zijn ‘Het Nieuwe Normaal’, met inmiddels meer dan 10.000 NoM-woningen die zijn ondergebracht op diverse plekken in Nederland. De nieuwe werkelijkheid van aardgasvrije en industriële bouwconcepten stond centraal bij het drukbezochte Energy-Up 2019, een evenement van De Stroomversnelling. “We gaan van gas- naar glasfornuis.”

Foto: Erik Ronnes van CDA aan het woord tijdens Energy-Up 2019, Beeld: Stroomversnelling

In de Van Nellefabriek te Rotterdam bleek dat de opmars richting een compleet CO2-neutrale voorraad is ingezet, maar nog om opschaling en versnelling vraagt. Doordat De Stroomversnelling meters heeft gemaakt met NoM nieuwbouw en renovatie, is er nu een schat aan informatie over bewezen technologie en bewonersgedrag beschikbaar.

Naar verwachting gaan de kosten voor verduurzamingsconcepten de komende jaren verder dalen. “De investeringslasten voor Nul op de Meter dalen”, vertelt Leen van Dijke van De Stroomversnelling. “Kijk vooral naar Total Cost of Ownership. Een investering in NoM zorgt ervoor dat je maandlasten gelijk blijven of dalen.” Hij riep daarbij de sector op om vooral succesverhalen met elkaar te blijven delen. “Er zijn dingen fout gegaan en dat komt natuurlijk in de kranten. Deel de gemaakte fouten en vooral successen met elkaar, zodat gemeenten en woningcorporaties door heel het land van elkaar kunnen leren.”

Die kennisdeling wordt alsmaar belangrijker, onder andere omdat de invulling van de warmtetransitievisies voor de deur staat. In 2021 moeten gemeenten een plan klaarhebben en laten zien wanneer welke wijk van het gas af gaat. Daarvoor zijn verschillende installatietechnische mogelijkheden, zoals all-electric en warmtenetten. Innovaties spelen een sleutelrol om een goed alternatief te bieden voor fossiele brandstoffen.

Hoe we tot die noviteiten in de bouwsector komen, stond ter discussie tijdens een panel met verschillende Tweede Kamerleden, vanuit diverse politieke kleuren. “We hebben innovaties nodig om naar het Nieuwe Normaal te komen”, liet Carla Dik-Faber van ChristenUnie weten. “Daar hebben we onder andere de ideeën nodig van bouwers die aan de slag zijn met vernieuwende, industriële concepten.” Daar sloot Erik Ronnes van CDA zich bij aan. “De bouw is traditioneel en we moeten invloeden uit andere industrieën naar ons toetrekken om te kunnen versnellen.” De overheid mag daaraan zijn steentje bijdragen. “Daar mag het Rijk best een helpende hand bieden door financieel te prikkelen”, vertelde Daniël Koerhuis van VVD.

De aantrekkelijkheid van warmtenetten voor de energietransitie kwam onder een vergrootglas. Hierbij bleek het Deense model om een net in handen van bewoners te brengen, favoriet. “Daardoor heb je geen last van lockins, waarbij je kan vastzitten aan industrie”, vond Sandra Beckerman van SP. “Warmtenetten maken nu soms nog gebruik van niet duurzame restwarmte en zijn soms te duur voor consumenten.”

Corporaties moeten het doen

Bovenal was het merendeel van de panelleden het eens dat woningcorporaties als startmotor moeten fungeren. “De verhuurdersheffing heeft zijn langste tijd gehad”, vond Dik-Faber. “Nu hebben corporaties niet het geld om het waar te maken, mede door de ATAD.” Ook Ronnes kent de impact van deze regelingen. “Wij horen van corporaties dat dit enorm veel impact heeft.”   

Als slotstuk van het debat stond de opgave om bewoners mee te nemen in de opgave van de energietransitie centraal. Want hoe voorkomen we dat mensen verkeerde of niet toereikende oplossingen kiezen? “Laat de overheid mensen voorlichten en helpen om de juiste keuze te maken”, stelde Ronnes. Overal in het land ontpoppen zich Energieloketten, die als doel hebben om bewoners in te lichten over beschikbare oplossingen voor woningverduurzaming. “Het is een collectieve verantwoordelijkheid om mensen te ontzorgen”, vond Beckerman.

Energy-Up 2019: ‘De verhuurdersheffing heeft zijn langste tijd gehad’

Kennisdelen tijdens een van de parallelsessies

Obstructies wegnemen

De wil om deel te nemen aan veranderingen en transities kwam nog uitgebreider aan bod tijdens de keynote van Gerdien de Vries van TU Delft. De Vries doet onderzoek naar factoren die helpen of juist obstructies vormen om groene beslissingen te geven. “Er zijn klassieke barrières als financieel, technologisch en instititioneel. Toch zijn het vooral de psychologische mechanismen die barrières oproepen.”

Het blijkt dan ook bijzonder moeilijk om gedrag te veranderen in de kaders van duurzaamheid. Een maatregel kan te duur zijn, of er is te weinig informatie beschikbaar en wellicht is er veel ‘gedoe’ in een klantreis. “Om die reden is het goed om bewoners praktische handvaten te geven en actief te helpen. Subsidies zijn relatief lastig om aan te vragen, dus maak dat proces eenvoudiger. Zorg voor energieloketten die totaal ontzorgen. Deel succesverhalen en geef mensen een handelingsperspectief, bijvoorbeeld met de campagne ‘Iedereen doet wat’.

Levensomstandigheden verbeteren met energietransitie

Het succesvol betrekken van stakeholders en zelfs ‘superusers’ kwam tijdens een van de deelsessies verder onder de aandacht. In een paneldiscussie lieten experts uit verschillende branches weten hoe zij hun community meenemen in de klantreis die De Vries schetste. Onder anderen Duurzaam Gebouwd-expert Anke van Hal zat aan tafel. “De grote uitdaging is om dankzij de Energietransitie levensomstandigheden te verbeteren. Dat bevat de nodige complexiteit, maar daar liggen wel de kansen. Zorg daarnaast voor succesverhalen, die je ambassadeurs uitdragen.”

Dit zijn niet de enige factoren die bijdragen aan een wijkaanpak die werkt. Inspraak en co-creatie zijn belangrijke elementen om bewoners betrokken en bewust te maken van de opgave die voor hen ligt. Wanneer bewoners meehelpen aan het vormen van plannen en wellicht zelfs beleid, is het zaak om op een goede manier terugkoppeling te geven. “Mensen gaan na bewonersavonden naar huis, zonder dat ze weten wat je met de bevindingen doet. Zelfs het opvolgen van een terugbel afspraak kan een groot effect hebben op deze beleving.”

Andere deelsessies belichtten de impact van lage temperatuur warmtenetten, maatwerk en maatproductie en het zetten van slimme stappen. In laatstgenoemde sessie kwam de beweging naar voren om vooral met no regret maatregelen te werken, mits deze toekomstbestendig zijn en bijdragen aan de doelstelling om uiteindelijk CO2-neutraal te worden. Bij corporaties zien we nog een label b tactiek, wat misschien niet valt onder de noemer no regret. Die zul je eerst moeten motiveren om het huidige gedrag los te laten, want labelstappen zijn niet altijd slimme stappen.

Maatschappelijke acceptatie

De dag werd afgesloten met een rondetafelgesprek over veranderende samenwerkingen, met experts uit de sector. Vanuit de bouw, de politiek, netbeheer en corporatiewerelden kwamen inzichten voorbij over innovatiever werken met elkaar. Hierbij bleek dat maatschappelijke acceptatie van de energietransitie essentieel is voor verduurzamingsinitiatieven. Enerzijds moet pragmatiek het uitgangspunt zijn voor de aanpak van de wijk en buurt. “Inventariseer de belangen die verschillende partijen in een wijk hebben en sta open om dat naar elkaar toe uit te spreken”, vertelde Dirk-Jan van der Zeep van Portaal.

Anderzijds is gedegen onderzoek noodzakelijk om de juiste paden te kiezen. “Ga in alle stappen kijken wat corporaties en bouwers kunnen”, liet directeur generaal klimaat en energie Sandor Gaaststra van Economische Zaken en Klimaat weten.“Geomap [kaart met waarden en gegevens] de wijksituatie en leg dit ook aan bewoners uit”, vertelde Ingrid Thijssen van Alliander. Maak vervolgens de keuze van volgorde van wijkverduurzaming. ”Voor bewoners zijn de ingrepen vaak een grote inbreuk op het dagelijkse leven. Kleine stappen zijn dan ook fijner dan meteen een grote ingreep. “Hoe meer je dat doet, hoe beter je initiatieven landen bij de groep waar je het allemaal voor doet”, besloot Marinus den Harder van VolkerWessels Bouw en Vastgoedontwikkeling.

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c148 c225 c243
Verhuur warmtepompen brengt energiebesparing dichterbij

Verhuur warmtepompen brengt energiebesparing ...

Gisteren om 16:25 uur
timer 2 min

Met de keuze voor de Elga Ace van Remeha zorgt econic voor een impuls op de markt van het verhuren van warmtepompen. ...

Lees verder »

c185 c223 c243
Whitepaper: 'Hoe vind je de juiste professionals voor je verduurzamingsopgave?'

Whitepaper: 'Hoe vind je de juiste professionals ...

De uitdagingen om de Energietransitie in te vullen liegen er niet om. In 2030 moeten we meer dan de helft minder ...
c21 c54 c243
Het kan anders: verkavelen

Het kan anders: verkavelen

Gisteren om 13:01 uur
timer 3 min

In zijn reeks van blogs laat Hans Hidden zien hoe je de ruimtelijke omgeving anders kunt inrichten met de focus ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Advertorial: Nieuwbouwwijk Almere voorzien van duurzame warmtepompen

Advertorial: Nieuwbouwwijk Almere voorzien van ...

15 sep om 15:02 uur
timer 3 min

Voor de nieuwe wijk Nobelhorst in Almere kozen Dura Vermeer, van Dam en DHPS voor de zeer duurzame en gebruiksvriendelijke ...

Lees verder »

c21 c125 c225 c243 c278
Transities op gang brengen met The Butterfly Effect

Transities op gang brengen met The Butterfly ...

15 sep om 08:00 uur
timer 6 min

Voor de Design Challenge ‘Onze Energie Ons Landschap’ maakte het team van Duurzaam Gebouwd-partner ...

Lees verder »

c21 c122 c225 c243
Impuls voor isolatie door voucherregeling

Impuls voor isolatie door voucherregeling

14 sep om 13:01 uur
timer 4 min

Met twaalf voorstellen voor een beter toegankelijk en effectiever isolatieprogramma probeert een coalitie van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c261
Finale DigiDare Award tijdens BIM Loket D-Day 2021

Finale DigiDare Award tijdens BIM Loket D-Day ...

14 sep om 10:30 uur
timer 2 min

Liefst 22 inzendingen dingen op 1 oktober mee naar de DigiDare Award 2021. Deze finale is onderdeel van de jaarlijkse ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Advertorial: Broeikasgas SF6 in elektriciteitsnetten is 23.900 keer sterker dan CO2

Advertorial: Broeikasgas SF6 in elektriciteitsnetten ...

14 sep om 08:00 uur
timer 1 min

Veel elektrische schakelinrichtingen bevatten SF6 als isolatiegas. Het verwijderen van het broeikasgas zwavelhexafluoride ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Eerste machinekamerloze lift werd 25 jaar geleden geplaatst

Eerste machinekamerloze lift werd 25 jaar geleden ...

10 sep om 17:00 uur
timer 1 min

25 jaar geleden werd de eerste KONE MonoSpace lift geplaatst, een wereldprimeur. Dit was wereldwijd de eerste ...

Lees verder »

c21 c225 c243
‘Innovaties brengen wijktransities dichterbij’

‘Innovaties brengen wijktransities dichterbij’

10 sep om 10:00 uur
timer 6 min

De mijlpaal komt in zicht: eind 2021 moeten de warmtetransitievisies gereed zijn. Een spannende periode, onder ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Uptempo.nu: versnellen met innovaties voor duurzame kantoren

Uptempo.nu: versnellen met innovaties voor duurzame ...

6 sep om 10:00 uur
timer 4 min

In razend tempo komt de verplichting voor kantoren om een Energielabel C te halen dichterbij, maar het blijft ...

Lees verder »

c21 c225 c243
Het warmtenetten-dilemma

Het warmtenetten-dilemma

3 sep om 07:00 uur
timer 7 min

De afgelopen jaren zijn veel gemeenten aan de slag gegaan met aardgasvrije wijken. Tientallen gemeenten kregen ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up