‘De gevel wordt meer en meer een Zwitsers zakmes’

timer3 min
‘De gevel wordt meer en meer een Zwitsers zakmes’

Groen is onvoldoende prominent aanwezigheid in eisen en regelgeving. Er ligt veel op dit gebied minder vast over zachte waardes als biodiversiteit of hittestress, waardoor het ontwerp vaak blijft steken op ‘mooi meegenomen’. Aan het woord is Leonie van Ginkel, partner bij geveladviesbureau Frontwise Facade. “We moeten ons afvragen of de gevel de juiste plek is om hittestress tegen te gaan.”

‘De gevel wordt meer en meer een Zwitsers zakmes’“De gevel wordt meer en meer een Zwitsers zakmes”, begint Van Ginkel (foto rechts). “Er komt een scala aan bestaande en nieuwe eisen en ambities samen die in het gevelpakket moeten worden opgelost om toe te werken naar duurzame, toekomstbestendige gebouwen. Een belangrijke ontwikkeling daarin is het minimaliseren van het energiegebruik van gebouwen en de daarmee samenhangende BENG-regelgeving die sinds 1 januari 2021 geldt. De gevel speelt een grote rol om de energiereductie van gebouwen voor elkaar te krijgen. Denk aan de open/ dicht-verhoudingen, overstekken en zonwering. Ook zal de gevel steeds vaker plaats bieden aan duurzame energieopwekking.

Daarnaast zijn er ook eisen gesteld aan de milieuprestatie van het gebouw om antwoord te geven op hoe wij omgaan met CO2-uitstoot. Dat leidt tot een bewuste keuze in materiaalgebruik. Een van de grote posten daarin is, opnieuw, de gevel. Aluminium, glas en ook baksteen hebben hoge schaduwkosten en vormen dus een groot aandeel in het vervuilende aspect. Het wordt belangrijk om zo lichtgewicht als mogelijk te gaan bouwen met gebruik van hernieuwbare materialen.

Biodiversiteit

Hoe ga je die opgaves in een product combineren en hoe sta je daarbij stil in je systeemontwerp en materiaalkeuze? Ingrepen die een positieve invloed hebben op het reduceren van het energiegebruik leiden vaak tot een hogere CO2-footprint, denk bijvoorbeeld aan triple beglazing of dikkere isolatiepakketten. PV-panelen zijn ook gemaakt van glas, wat weer op de CO2-uitstoot drukt. Een andere uitdaging van deze tijd is de afname van biodiversiteit. De gevel kan en moet hierin een belangrijkere rol gaan spelen om plek te bieden aan flora en fauna in de gebouwde omgeving.

Onze steden worden hoger en dichter. Tegelijkertijd zien we nog vaak baksteen en (hogesterkte)beton in gevels. Moeten we al dat gewicht er op hoogte wel in gaan brengen? Aan de andere kant zijn er voldoende vragen over lichtere materialen. Stel je gaat hout of biobased isolatiematerialen gebruiken, wat goed is voor de materiaalprestatie, hoe zit het dan met brandveiligheid op die hoogte?
Wat betreft energie- en milieuprestaties zijn de eisen nu op een soort instapniveau ingesteld, zodat de markt kan wennen aan de regelgeving. De eisen worden dus nog aangescherpt. Vandaar dat de wrijving tussen deze aspecten, energieprestatie en milieuprestatie, binnen de gevel steeds meer aan het licht komt. Gelukkig worden er ook goede oplossingen bedacht. Marktpartijen zijn bezig met brede innovaties en er ontstaan goede samenwerkingen tussen ontwerpende en uitvoerende partijen.

Regelgeving

Ten opzichte van de strenge eisen voor milieu- en energieprestaties heeft groen niet dezelfde prominente aanwezigheid in eisen en regelgeving. Er ligt veel minder vast voor zachte waardes als biodiversiteit of hittestress, waardoor het vaak blijft steken op ‘mooi meegenomen’. Een aantal steden heeft inmiddels richtlijnen voor natuurinclusief bouwen opgesteld. Nu ligt de bal bij ontwikkelaars en ontwerpende partijen om ook dit aspect een prominente plek te geven in het gebouwontwerp.

We moeten ons afvragen of de gevel de juiste plek is om hittestress tegen te gaan. Misschien heeft een groene gevel wel voldoende effect op hittestress in dichte binnensteden als New York, waar de gebouwen dicht op elkaar staan, maar in de wat ruimere Nederlandse steden is het gevelvlak daarvoor niet doorslaggevend. Je ziet dat daken en de inrichting van straten veel meer invloed hebben op dit aspect.

Voor biodiversiteit kunnen gevels en daken juist wel worden ingezet, zoals met vleermuiskasten en andere ontwerpingrepen. Materiaal- en beplantingskeuzes voor groen in gevels en op daken zijn belangrijk en vervolgens moet ook al vroeg worden gedacht over onderhoud ervan. Je ziet wereldwijd nog niet het hele jaar rond veel goed geïntegreerde groene gevels, zeker niet voor hoogbouw, want wie onderhoudt dat?”

Lees nu het complete interview met Leonie van Ginkel in de nieuwste editie van Stedebouw & Architectuur, editie Gevels & Daken.

Tekst: Reinoud Schaatsbergen
Foto boven: Shutterstock

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c277 c278
‘Gelukkiger uit het gebied komen dan toen je er aankwam’ 

‘Gelukkiger uit het gebied komen dan toen ...

25 okt om 08:00 uur

Op 16 september vond de tweede bijeenkomst voor de natuurinclusieve ontwikkeling van Schiphol Trade Park samen. ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen

Digitaal Magazine: Klimaatadaptief en Natuurinclusief ...

21 okt om 11:15 uur

In het digitaal magazine Klimaatadaptief en Natuurinclusief Bouwen lees je onder andere meer over het belang van ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c244 c277 c278
<span>Mijn tweede natuur</span><span> </span>

Mijn tweede natuur 

21 okt om 06:00 uur

Op donderdag 18 november brengen we tijdens het Congres Natuurlijk deelnemers, kennissessies en keynotes bij ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c277
Inspiratie voor regeneratief bouwen met de Living Building Challenge

Inspiratie voor regeneratief bouwen met de Living ...

20 sep om 09:01 uur
timer 1 min

Ben je benieuwd hoe je met een woning of gebouw een positieve invloed kunt hebben op de omgeving? Ontdek dan tijdens ...

Lees verder »

c21 c54 c243 c277 c278
Wat als

Wat als

10 aug om 13:01 uur
timer 3 min

Het IPCC luidt opnieuw de noodklok en mede daarom gaat Norbert Schotte, bij VORM manager Innovatie & Duurzaamheid, ...

Lees verder »

c21 c148 c225 c277
Amsterdams zero energy hotel in de belangstelling

Amsterdams zero energy hotel in de belangstelling

4 aug om 10:01 uur
timer 2 min

Twee jaar geleden opende Hotel Breeze haar deuren met een uniek energieconcept, gebaseerd op wat we hebben geleerd ...

Lees verder »

c21 c225 c237 c243 c277
Duurzame groene gevel in Delft weet alle ogen op zich gericht

Duurzame groene gevel in Delft weet alle ogen ...

29 jul om 10:01 uur
timer 3 min

Een bijzondere gevel in Delft, vol klimaatadaptieve en natuurinclusieve eigenschappen, heeft al enige tijd een ...

Lees verder »

c21 c54 c259 c277
Weeralarm of weer alarm?

Weeralarm of weer alarm?

28 jul om 10:00 uur
timer 2 min

Harm Valk: Het klimaat is veranderd. Toch lijkt de illusie te bestaan dat we de definitieve verandering nog kunnen voorkomen, ...

Lees verder »

c21 c54 c266 c277
Multifunctionele daken – flexibele oplossing voor klimaatadaptieve dakconstructies

Multifunctionele daken – flexibele oplossing ...

22 jul om 08:00 uur
timer 4 min

Benno Nijenhuis: In het vakgebied van platte daken is het hebben van een goede link met ontwerp en architectuur belangrijk en soms ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c265 c277
Overkapping van zonnepanelen voegt waarde toe aan grond

Overkapping van zonnepanelen voegt waarde toe ...

6 jul om 13:00 uur
timer 3 min

Door twee zonnepanelen schuin tegen elkaar te zetten, ontstaat een zadeldak. Verstevig deze met nokken, roeden ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c244 c277 c278
‘Zoekend, tastend en innoverend vinden we onze weg’

‘Zoekend, tastend en innoverend vinden ...

6 mei om 13:00 uur
timer 8 min

Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA), is toegetreden tot de jury ...

Lees verder »

c21 c160 c225 c277
Grote coalitie ondertekent OSKA Intentieverklaring ‘Klimaatverandering en Koeling gebouwen’

Grote coalitie ondertekent OSKA Intentieverklaring ...

26 apr om 08:34 uur

Hij is ondertekend: de #OSKA Intentieverklaring 'Koeling van gebouwen'. Het klimaat verandert, dus is het zaak ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up