Nieuwe eisen: impuls voor CO2-reductie en biobased bouwen

timer6 min
Nieuwe eisen: impuls voor CO2-reductie en biobased bouwen

Heb jij het kerstcadeautje van Hugo de Jonge al uitgepakt? Waarschijnlijk niet, want de strik gaat er pas in 2025 vanaf. Dan gaan de nieuwe eisen in over de CO2-uitstoot van bouwmaterialen. Ontdek nu welke maatregelen het kabinet voorstelt om veel milieuvriendelijker te gaan bouwen.

Normaal gesproken gaat het om slecht nieuws, als het kabinet pal voor een reces nieuwe plannen openbaart. Dit keer stuurde Hugo de Jonge (minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) op vrijdag 23 december een veel positiever bericht de wereld in. Samen met minister Piet Adema van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en staatssecretaris Vivianne Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat stuurde hij een brief naar de Tweede Kamer met daarin de 'Beleidsagenda normeren en stimuleren circulair bouwen'. Wat al eerder in 2022 werd aangekondigd, krijgt nu echt gestalte: een impuls voor het biobased bouwen, zodat de grote hoeveelheid CO2 die de bouwsector uitstoot daadwerkelijk omlaag kan gaan.

Verbetering milieuprestatie

In de Kamerbrief schrijft De Jonge dat “er in de gebouwde omgeving sprake is van CO2-uitstoot door de verwarming van woningen en andere gebouwen. In het Programma versnelling verduurzaming gebouwde omgeving (PVGO; red.) heb ik beschreven hoe het kabinet deze CO2-uitstoot in de gebruiksfase wil terugbrengen: vooral door te sturen op de verbetering van de energieprestatie van woningen en andere gebouwen. Naast deze ambitie heb ik in het PVGO ook beknopt aangegeven hoe ik de milieuprestatie van gebouwen wil verbeteren.

De milieuprestatie geeft aan wat de milieubelasting is van de toegepaste bouwmaterialen en -producten (inclusief gebouwinstallaties) in het gebouw. Deze milieubelasting is berekend over de hele levenscyclus: van winning en productie, transport en bouwproces, gebruiksfase, tot aan de
sloopfase en de afvalfase, inclusief eventuele recycling en hergebruik.”

Om die milieuprestaties te gaan verbeteren, pleit De Jonge voor deze methoden:

  • het gebruik van hernieuwbare materialen zoals biogrondstoffen en het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen;
  • het recyclen of hergebruiken van bouwmaterialen;
  • het verminderen van de milieubelasting bij de productie van bouwmaterialen.

Het daadwerkelijk kunnen aanpakken van deze kwesties, om de milieubelasting door de gebouwde omgeving verder in te dammen, wil De Jonge afdwingen met deze maatregelen:

  • het aanscherpen en verbreden van de milieuprestatie-eis voor nieuwe gebouwen;
  • het introduceren van normering voor de CO2-emissie van het materiaalgebruik in gebouwen;
  • het stimuleren van bouwen met biobased grondstoffen.

Impact

Voor de beoogde nieuwe eisen zal De Jonge een impactstudie laten uitvoeren. Daarbij gaat hij ook kijken naar nieuwe ontwikkelingen op het gebied van duurzaam bouwen, naar beschikbare marktvolumes van bouwproducten (nieuw en verduurzaamd) en naar de schaalmogelijkheden van conceptueel en industrieel bouwen.

Nieuwe eisen: impuls voor CO2-reductie en biobased bouwen

Verschillende koplopers in de bouw, stelt De Jonge, werken hard aan de verduurzaming van de bouw. Hij benoemt bijvoorbeeld kansrijke innovaties in de beton- en staalindustrie, maar ook de biobased bouwmaterialenindustrie en de ontwikkeling van nieuwe ontwerp- en bouwmethoden (foto boven).
De Jonge: “Al die ontwikkelingen zijn hard nodig én leiden tot de mogelijkheid om te komen tot een reële, ambitieuze normering om de milieudruk te verlagen. De praktische bruikbare kennis en ervaringen in de diverse koploperprojecten zal ik meenemen bij de uitwerking.”

Ten aanzien van het conceptueel bouwen stelt De Jonge: “Uitgangspunt is dat aangescherpte ambities op het terrein van duurzaamheid landelijk uniform zijn en dat zij meerjarig vaststaan en voorspelbaar zijn. Mijn inzet is om met landelijk uniforme eisen op hoog ambitieniveau standaardisatie en continue bouwstromen mogelijk te maken. Op deze wijze draag ik ook bij aan betaalbare woningbouw.”

Concreet

Concreet wil De Jonge de MPG voor nieuwe woningen en kantoren omlaag brengen naar 0,5 (in 2025) en die norm ook gaan toepassen in het onderwijs, de gezondheidszorg en bij verbouw. Het toepassen van biobased isolatiematerialen kan al vanaf 1 januari 2024 rekenen op extra subsidie (ISDE).

Nog belangrijker is dit voorstel van De Jonge en zijn collega’s: “Ik ben voornemens om een nieuwe eis te introduceren voor de CO2-emissie die wordt veroorzaakt door de toepassing van bouwmateriaal. In die eis wordt ook de CO2 gewaardeerd van de koolstof die is vastgelegd in biobased materialen. Met zo’n nieuwe eis is meer gerichte sturing mogelijk op de bijdrage van circulair bouwen aan de klimaatambities van het kabinet.” Hiermee wordt dus een nieuw onderscheid gemaakt tussen bijvoorbeeld beton en hout, met als effect een impuls voor het milieuvriendelijkste materiaal.

Levenscyclus gebouw

De Jonge maakt nog wel het volgende voorbehoud: “Ik wil voorkomen dat een te snel en streng gestelde eis het tempo van de woningbouw onnodig gaat vertragen. Een punt van aandacht bij de uitwerking van een nieuwe CO2-eis is nog of het nieuwe instrument betrekking moet hebben op de hele levenscyclus van het bouwwerk of alleen op de fase van de productie van de bouwmaterialen en de bouw zelf. De afweging hierbij is de balans tussen reductie van CO2-emissie voor een bijdrage aan de klimaatambities richting 2030 en 2050 versus de toegerekende reductie van CO2-emissie op de langere termijn waarbij ook de fase van recycling en hergebruik van materialen na de sloop of nieuwe bestemming van het bouwwerk wordt meegewogen.”

Tot slot houdt De Jonge een pleidooi voor het telen en toepassen van meer biobased grondstoffen in de bouw. De Jonge wil een verdienmodel ontwikkelen om de overstap voor akkerbouwers naar deze teelt aantrekkelijker te maken. De teelt van vezels als hennep en vlas (foto boven) levert op dit moment echter minder inkomsten op dan het verbouwen van gangbare gewassen. Meer vraag van bouwers en opdrachtgevers is daarbij een belangrijke voorwaarde, aldus De Jonge, die met een startsubsidie voor Building Balance al een stevige voorzet heeft gegeven aan deze transitie.

Reacties

Al met al is het een hoopvolle koers die is ingezet en die ook bij de koplopers op een vreugdedansje kon rekenen. Zo bestempelde Jan Willem van de Groep (Building Balance, Gideon) het aangekondigde beleid eveneens als “kerstcadeau van Hugo voor de koplopers in de bouw” en ook mede-Gideon Marjet Rutten schreef “zo fijn dat dit gelukt is”.

Gideon Norbert Schotte pleitte afgelopen jaren vaker voor veel van bovenstaande zaken, zoals in dit Manifest, en noemde de brief ook ‘goed nieuws’. Schotte: “Wat twee jaar geleden begon met een manifest, is inmiddels uitgemond in een mooi (tussen)resultaat. Ik heb de afgelopen tijd veel mooie berichten zien voorbijkomen van koplopers die al decennialang bezig zijn met biobased bouwen. Toen zij begonnen, werd er niet naar hen geluisterd. Zij waren de geitenwollensokken-figuren en werden simpelweg niet serieus genomen. Door de enorme versnelling en opschaling van biobased bouwen geeft dit aangekondigde beleid deze koplopers een blijk van waardering en een enorme boost om met een grotere groep mensen te werken aan de materialentransitie.”

Nu is het nog afwachten op de reacties uit politiek Den Haag en de rest van de bouwsector. Let alvast op de laatste dag voor het zomerreces, want Hugo de Jonge besloot de Kamerbrief met de belofte dat hij “voor het zomerreces van 2023 de Kamerleden nader zal informeren over bovenstaande voornemens en hoe hij die verder zal uitwerken in wet- en regelgeving”.

Tekst: Ysbrand Visser
Beeld: Shutterstock

Zoek verder binnen deze onderwerpen

Gerelateerde artikelen, events & downloads

c21 c225 c260
Biobased bouwen biedt boeren nieuwe kansen

Biobased bouwen biedt boeren nieuwe kansen

Gisteren om 10:01 uur
timer 4 min

De Nederlandse landbouw kan aanzienlijk bijdragen aan het vergroenen van de bouwsector. Tijdens het congres Gamechangers ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c260 c265
Duurzaam ontwerp met circulair beton en biobased gevel

Duurzaam ontwerp met circulair beton en biobased ...

31 jan om 10:01 uur
timer 2 min

In het ontwerp van de nieuwe huisvesting van Studio Anneloes werd veel ruimte geboden aan duurzaamheid, een van ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c260 c286
Podcast: over kansen en trends verlaging CO2-uitstoot

Podcast: over kansen en trends verlaging CO2-uitstoot

11 jan om 10:01 uur
timer 2 min

Drie ministeries hebben recent een aanzet gegeven om de circulaire bouweconomie echt van de grond te krijgen. ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c260 c265
Begin met beter bouwen binnen CO2-budget

Begin met beter bouwen binnen CO2-budget

2 jan om 07:01 uur
timer 4 min

In Nederland moeten in 2030 900.000 nieuwe woningen zijn bijgebouwd. Een tweede opgave voor datzelfde jaar is ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225 c260
De kansen en noodzaak om biobased bouwen te versnellen

De kansen en noodzaak om biobased bouwen te ...

14-12-2022 om 08:01 uur
timer 3 min

Je kunt momenteel bijna geen bericht over de bouw tot je nemen of biobased bouwmaterialen worden erin genoemd. ...

Lees verder »

c21 c190 c225 c260
Fieldlab vol biobased materialen

Fieldlab vol biobased materialen

02-12-2022 om 13:01 uur
timer 3 min

Zo snel mogelijk veel extra woningen realiseren, zonder daarbij de CO2- en stikstofnormen te overschrijden. Dat ...

Lees verder »

c21 c140 c190 c225 c260
'Hoop is groot dat we in tweede biobased revolutie belanden'

'Hoop is groot dat we in tweede biobased revolutie ...

16-11-2022 om 12:01 uur
timer 6 min

De duurzaam denkende partijen in de bouwsector zijn er inmiddels wel uit: biobased bouwen is de toekomst. We zien ...

Lees verder »

c21 c225 c260 c265 c277
Bouw voortaan ook met een positieve footprint

Bouw voortaan ook met een positieve footprint

15-11-2022 om 10:01 uur
timer 2 min

“Bepaal wat er een gebouw ingaat en zorg dat het er schoner uitkomt.” Dat is de definitie van een ...

Lees verder »

c21 c225 c243 c260 c276
Toon moreel leiderschap en red je bestaansrecht

Toon moreel leiderschap en red je bestaansrecht

07-11-2022 om 11:01 uur
timer 8 min

De urgentie spatte afgelopen donderdag af van de podia tijdens het Duurzaam Gebouwd Congres. Met de kersverse ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c260
Nieuw kantoor Alliander: flexibel, schaalbaar, circulair en losmaakbaar

Nieuw kantoor Alliander: flexibel, schaalbaar, ...

24-10-2022 om 10:01 uur
timer 3 min

Na een eeuw trouwe dienst zwaait Alliander de locatie aan de Spaklerweg in Amsterdam af en betrekt ze een nieuw ...

Lees verder »

c21 c185 c225 c260 c268
Lente-akkoord 2.0: praktische oplossingen voor circulair industrieel bouwen

Lente-akkoord 2.0: praktische oplossingen voor ...

13-10-2022 om 10:01 uur
timer 6 min

Veertien jaar na het Lente-akkoord startte dit voorjaar Lente-akkoord 2.0. Met programmaleider Sander Woertman ...

Lees verder »

c21 c225 c238 c260 c267 c278
Nieuwe bouwcultuur biedt alternatief voor landbouw

Nieuwe bouwcultuur biedt alternatief voor landbouw

12-10-2022 om 10:01 uur
timer 4 min

De landbouw zoekt een uitweg voor de uitstootproblematiek en daarbij kan de bouw helpen. Zeker met De Nieuwe Oogst, ...

Lees verder »

Reactie plaatsen

keyboard_arrow_up